[ULPIANUS libro trigensimo ad edictum. ] §13.7.22.prSi pignore subrepto furti egerit creditor, totum, quidquid percepit, debito eum imputare Papinianus confitetur, et est uerum, etiamsi culpa creditoris furtum factum sit.
[ウルピアーヌス、告示注解第30巻] 質物が盗まれたために債権者が窃盗訴権を起こした場合、彼が(訴訟によって)得たものすべてを債務(の返済)に充当すべきであるとパピニアーヌスは認めており、債権者の過失によって盗難が生じた場合であってもこれは正しい。
multo magis hoc erit dicendum in eo, quod ex condicione consecutus est.
返還請求によって彼が獲得したものについても、なおさらこのように言われなければならない。
sed quod ipse debitor furti actione praestitit creditori uel condicione, an debito sit imputandum uideamus: et quidem non oportere id ei restitui, quod ex furti actione praestitit, peraeque relatum est et traditum, et ita Papinianus libro nono quaestionum ait.
しかし、債務者自身が窃盗訴権または返還請求によって債権者に支払ったものを、債務に充当すべきかどうか考えてみよう。 そして実に、彼が窃盗訴権によって支払ったものを彼に返還する必要はないということは、一様に報告され伝承されており、パピニアーヌスも『疑義集』第9巻でそのように述べている。
§13.7.22.1Idem Papinianus ait et si metus causa seruum pigneratum debitori tradiderit, quem bona fide pignori acceperat: nam si egerit quod metus causa factum sit et quadruplum sit consecutus, nihil neque restituet ex eo quod consecutus est nec debito imputabit.
同じパピニアーヌスは、彼が善意で質に受け取った質入れされた奴隷を、脅迫を理由に債務者に引き渡した場合についても同様に述べている。 なぜなら、もし彼が脅迫を理由に行われたことについて訴えを起こし、4倍額を獲得したとしても、彼は獲得したもののうちから何も返還せず、また債務に充当もしないからである。
§13.7.22.2Si praedo rem pignori dederit, competit ei et de fructibus pigneraticia actio, quamuis ipse fructus suos non faciet (a praedone enim fructus et uindicari extantes possunt et consumpti condici): proderit igitur ei, quod creditur bona fide possessor fuit.
不法占有者が物を質に入れた場合、彼自身は果実を自分のものにしない(なぜなら不法占有者からは果実が現存するなら回収され、消費されたなら返還請求されるからである)としても、彼には果実についても質権訴権が認められる。 したがって、債権者が善意の占有者であったことが、彼に資することになる。
§13.7.22.3Si post distractum pignus debitor, qui precario rogauit uel conduxit pignus, possessionem non restituat, contrario iudicio tenetur.
質物が売却されたのち、使用貸借によって願い出た、あるいは賃借した債務者が、その占有を返還しない場合、彼は逆訴訟によって責任を負う。
§13.7.22.4Si creditor, cum uenderet pignus, duplam promisit (nam usu hoc euenerat et conuentus ob euictionem erat et condemnatus), an haberet regressum pigneraticiae contrariae actionis? et potest dici esse regressum, si modo sine dolo et culpa sic uendidit et ut pater familias diligens id gessit: si uero nullum emolumentum talis uenditio attulit, sed tanti uenderet, quanto uendere potuit, etiamsi haec non promisit, regressum non habere:
債権者が質物を売却する際、2倍額の賠償を約束した場合(なぜなら慣行上これが生じており、追奪について訴えられて敗訴したためである)、彼に質権の逆訴訟による償還請求権があるだろうか? もし彼が害意および過失なくそのように売却し、入念な家父のようにそれを執り行ったのであれば、償還請求権があると言われ得る。 しかし、もしそのような売却が何の利益ももたらさず、彼が売却し得たであろう価格で売却したにすぎないならば、たとえ彼がこれを約束しなかったとしても、償還請求権はないとされる。