Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §13.5.31.pr

相続人と誤認してなされた債務承認と利息の返還

2114 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

債務者の死亡後、相続人ではない者が欺かれて債務を承認する書簡を書いた場合、市民法上の訴えや支払合意の訴えが認められるか、また支払った利息の返還を請求できるかを論じる。

[SCAEUOLA libro quinto digestorum. ]
[スカエウォラ、『学説集』第5巻より] ルキウス・ティティウスはセイウスたちの債務者であったが死亡した。
§13.5.31.prLucius Titius Seiorum debitor decessit: hi persuaserunt Publio Maeuio, quod hereditas ad eum pertineret et fecerunt, ut epistulam in eos exponat debitorem sese esse quasi heredem patrui sui confitentem, qui et addidit epistulae suae, quod in rationes suas eadem pecunia peruenit.
彼らはプブリウス・マエウィウスに、相続財産が彼に帰属すると信じ込ませ、自分が叔父の相続人であるかのように債務者であることを認める書簡を彼らに対して発行させた。 マエウィウスはまた、その書簡に、その同じ金銭が自分の手元に入ったと書き加えた。
quaesitum est, cum ad Publium Maeuium ex hereditate Lucii Titi nihil peruenerit, an ex scriptura proposita de constituta pecunia conueniri possit et an doli exceptione uti possit.
ルキウス・ティティウスの相続財産からプブリウス・マエウィウスのもとには何も入らなかったのであるが、提示された書面に基づいて支払合意金銭の訴えによって訴えられうるか、また悪意の抗弁を用いうるかが問われた。
respondit nec ciuilem eo nomine actionem competere: sed nec de constituta secundum ea quae proponerentur.
答えた。 その名目については市民法上の訴えも成り立たず、提示された事実によれば、支払合意の訴えも成り立たない。
idem quaesiit, usurarum nomine quod ex causa supra scripta datum sit, an repeti possit.
同人は、上記の理由から利息の名目で支払われたものの返還を請求しうるかを問うた。
respondit secundum ea quae proponerentur posse.
答えた。 提示された事実によれば、請求しうる。

語釈・文法注

  1. §13.5.31.prhi — 先行する属格複数形 Seiorum(セイウスたち)を指す指示代名詞(主格複数男性)。
  2. §13.5.31.prfecerunt, ut ... exponat — facere ut + 接続法で「〜させる」という使役・結果の構文。主動詞 fecerunt が完了形(過去)であるにもかかわらず、従属節の動詞 exponat が現在接続法になっているのは、結果の永続性や生々しさを強調する用法、あるいは歴史的現在的な視点による。
  3. §13.5.31.prde constituta — de constituta [pecunia actione] の省略。前文の de constituta pecunia および actionem を受けて、支払合意(constituta pecunia)に基づく訴え(actio)を意味する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §13.5.31.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:13.5.31.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。