Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §13.5.14.pr-13.5.14.3

支払約束における特定額・担保の提供と効力

2097 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ウルピアヌスは、支払いの約束(constitutum)について、金額の特定、質権や保証人の提供に関する約束の効力、当事者の死亡や履行遅滞による責任範囲の変化、および不在者間での合意などの成立要件について述べている。

[ULPIANUS libro uicensimo septimo ad edictum. ] §13.5.14.prQui autem constituit se soluturum, tenetur, siue adiecit certam quantitatem siue non.
[ウルピアヌス、告示註釈第27巻]\n\n他方、自分が支払うと約束する者は、特定の数量を付加したか否かにかかわらず、義務を負う。
§13.5.14.1Si quis constituerit se pignus daturum: cum utilitas pignorum inrepserit, debet etiam hoc constitutum admitti.
\n\nもし誰かが自分が質権を提供することを約束したならば、質権の有用性が認められるようになった以上、この約束もまた容認されるべきである。
§13.5.14.2Sed et si quis certam personam fideiussuram pro se constituerit, nihilo minus tenetur, ut Pomponius scribit.
\n\nしかしまた、ポンポニウスが書いているように、もし誰かが特定の人物が自分のために保証人になることを約束したとしても、やはり同様に義務を負う。
quid tamen si ea persona nolit fideiubere? puto teneri eum qui constituit, nisi aliud actum est.
しかしながら、もしその人物が保証人になることを望まないなら、どうなるだろうか。 別段の合意がなされていない限り、約束した者が義務を負うと私は考える。
quid si ante decessit? si mora interueniente, aequum est teneri eum qui constituit uel in id quod interest uel ut aliam personam non minus idoneam fideiubentem praestet: si nulla mora interueniente, magis puto non teneri.
もしその前に死亡したならどうだろうか。 もし遅滞が介在していたならば、約束した者が、履行利益について義務を負うか、あるいは劣らず適格な別の人物を保証人として提供する義務を負うのが公平である。 もし遅滞が全く介在していなかったのであれば、義務を負わないと考える方が妥当である。
§13.5.14.3Constituere autem et praesentes et absentes possumus, sicut pacisci, et per nuntium et per nosmet ipsos, et quibuscumque uerbis.
\n\n他方、私たちは、合意を交わすことができるのと同様に、その場にいる者同士でも不在の者同士でも、また使者を通じてでも自分たち自身で直接でも、そしてどのような言葉によってでも、約束をすることができる。

語釈・文法注

  1. §13.5.14.prse soluturum — 動詞 constituit(約束する)の目的語となる対格不定詞句であり、未来能動分詞 soluturum の後に esse が省略されている。対格代名詞 se は主節の主語(qui)を指す。
  2. §13.5.14.2uel in id quod interest uel ut aliam personam non minus idoneam fideiubentem praestet — 接続詞 uel... uel... によって、義務内容(teneri)を示す前置詞句 in id quod interest(履行利益、損害賠償について)と、名詞節 ut... praestet(〜を提供すること)という、異なる文法構造の二つの要素が並列されて、非人称表現 aequum est の下での義務の範囲を構成している。
  3. §13.5.14.3sicut pacisci — sicut pacisci (possumus) のように、主節の可能を示す助動詞 possumus が省略されている。pacisci は異態(形式受動態)動詞の現在不定詞である。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §13.5.14.pr-13.5.14.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:13.5.14.pr-13.5.14.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。