[IULIANUS libro uicensimo secundo digestorum. ] §13.1.14.prSi seruus furtiuus sub condicione legatus fuerit, pendente ea heres condictionem habebit et, si lite contestata condicio exstiterit, absolutio sequi debebit, perinde ac si idem seruus sub condicione liber esse iussus fuisset et lite contestata condicio exstitisset: nam nec petitoris iam interest hominem recipere et res sine dolo malo furis eius esse desiit.
[ユリアヌス『学説彙纂』第22巻] 盗まれた奴隷が条件付きで遺贈された場合、その条件の係属中は相続人が返還請求権を有し、もし訴訟係属の後に条件が成就したならば、被告は無罪放免されるべきである。 これは、同一の奴隷が条件付きで自由を命じられており、訴訟係属の後に条件が成就した場合とちょうど同様である。 なぜなら、もはや原告にとってその奴隷を受け取る利益はなく、またその物は、泥棒の悪意によらずに彼のものでなくなったからである。
quod si pendente condicione iudicaretur, iudex aestimare debebit, quanti emptorem inuenerit.
しかし、もし条件の係属中に判決が下されるならば、裁判官は、買い手をいくらで見出せるかに応じて評価しなければならない。
§13.1.14.1Cauere autem ex hac actione petitor ei cum quo agitur non debebit.
もっとも、この訴えにおいては、原告は被告に対して保証を提供する義務を負わない。
§13.1.14.2Boue subrepto et occiso condictio et bouis et corii et carnis domino competit, scilicet si et corium et caro contrectata fuerint: cornua quoque condicentur.
牛が盗まれて殺された場合、牛、皮、および肉の返還請求権が所有者に帰属する。 もちろん、皮と肉の双方が領得された場合に限る。 角もまた返還請求の対象となる。
sed si dominus condicione bouis pretium consecutus fuerit et postea aliquid eorum, de quibus supra dictum est, condicet, omnimodo exceptione summouetur.
しかし、もし所有者が牛の価格を返還請求によって獲得し、その後に、上述したもののいずれかについて返還請求を提起するならば、彼はあらゆる方法で抗弁によって退けられる。
contra si corium condixerit et pretium eius consecutus bouem condicet, offerente fure pretium bouis detracto pretio corii doli mali exceptione summouebitur.
これに対して、もし彼が皮について返還請求を提起してその価格を獲得した後に牛について返還請求を提起するならば、泥棒が皮の価格を差し引いた牛の価格を提供する場合には、悪意の抗弁によって退けられる。
§13.1.14.3Idem iuris est uuis subreptis: nam et mustum et uinacia iure condici possunt.
盗まれた葡萄についても同様の法が適用される。 なぜなら、果汁も葡萄の搾りかすも、法的に返還請求を提起できるからである。