[IDEM libro octauo quaestionum. ] §12.6.56.prSufficit ad causam indebiti incertum esse, temporaria sit an perpetua exceptionis defensio.
[同著者『学問論』第8巻] 抗弁による防御が一時的なものか永久的なものかが不確実であることは、非債の根拠として十分である。
nam si qui, ne conueniatur, donec Titius consul fiat, paciscatur, quia potest Titio decedente perpetua fieri exceptio, quae ad tempus est Titio consulatum ineunte, summa ratione dicetur, quod interim soluitur, repeti: ut enim pactum, quod in tempus certum collatum est, non magis inducit condictionem, quam si ex die debitor soluit, ita prorsum defensio iuris, quae causam incertam habet, condictionis instar optinet.
なぜなら、もしある人が、ティティウスが執政官になるまで自分が提訴されないようにと合意する場合、ティティウスが執政官に就任したときには一時的なものとなるはずの抗弁が、ティティウスが死亡した場合には永久的なものとなり得るため、その間に支払われたものは返還請求され得ると、極めて合理的に主張されるからである。 確実な期限に関連付けられた合意が、債務者が期限前に支払った場合以上に返還請求を導かないのと同様に、まさにそのように、不確実な原因を有する法的防御は、返還請求と同様の効力を有する。