[ULPIANUS libro uicensimo secundo ad edictum. ] §12.2.9.prNam posteaquam iuratum est, denegatur actio: aut, si controuersia erit, id est si ambigitur, an iusiurandum datum sit, exceptioni locus est.
[ULPIANUS libro uicensimo secundo ad edictum.] 宣誓がなされた後は、訴えは却下される。 あるいは、争いがある場合、すなわち宣誓がなされたかどうかについて疑義がある場合には、抗弁(の提出)が認められる。
§12.2.9.1Iureiurando dato uel remisso reus quidem adquirit exceptionem sibi aliisque, actor uero actionem adquirit, in qua hoc solum quaeritur, an iurauerit dari sibi oportere uel, cum iurare paratus esset, iusiurandum ei remissum sit.
宣誓がなされるか、または免除された場合、被告は自分自身および他人のために抗弁を獲得し、他方、原告は訴えを獲得する。 その訴えにおいては、彼が自分に支払われるべきであると宣誓したか、あるいは、彼が宣誓する用意があったときに宣誓が免除されたかということのみが審理される。
§12.2.9.2Si damnetur quis post iusiurandum ex famoso iudicio, famosum esse magis est.
もしある者が宣誓の後に、不名誉を伴う裁判によって有罪宣告されるならば、その者は不名誉となると考えるべきである。
§12.2.9.3Si is, qui temporaria actione mihi obligatus erat, detulerit iusiurandum, ut iurem eum dare oportere, egoque iurauero, tempore non liberatur, quia post litem contestatam cum eo perpetuatur aduersus eum obligatio.
期限付きの訴えによって私に対して義務を負っていた者が、彼が支払うべきであることを私が宣誓するようにと宣誓を促し、私が宣誓した場合には、期限によって彼は免責されない。 なぜなら、彼との訴訟係属の後は、彼に対する義務が永続化されるからである。
§12.2.9.4Si minor uiginti quinque annis detulerit et hoc ipso captum se dicat, aduersus exceptionem iurisiurandi replicari debebit, ut Pomponius ait.
もし25歳未満の未成年者が促し、まさにこのことによって自分がだまされたと主張するならば、ポンポニウスが言うように、宣誓の抗弁に対して再抗弁が与えられるべきである。
ego autem puto hanc replicationem non semper esse dandam, sed plerumque ipsum praetorem debere cognoscere, an captus sit, et sic in integrum restituere: nec enim utique qui minor est statim et circumscriptum se docuit.
しかし、私はこの再抗弁が常に与えられるべきではなく、多くの場合、法務官自身が、彼がだまされたかどうかを審理し、そのようにして原状回復をなすべきであると考える。 なぜなら、未成年者である者がただちにだまされたことをも証明したとは限らないからである。
praeterea exceptio ista siue cognitio statutum tempus post annum uicensimum quintum non debet egredi.
さらに、その抗弁または審理は、25歳に達した後の法定期間を超えてはならない。
§12.2.9.5Sed et si quis in fraudem creditorum iusiurandum detulerit debitori, aduersus exceptionem iurisiurandi replicatio fraudis creditoribus debet dari.
しかし、もし誰かが債権者を害する目的で債務者に宣誓を促したならば、宣誓の抗弁に対して、詐害の再抗弁が債権者たちに与えられなければならない。
praeterea si fraudator detulerit iusiurandum creditori, ut iuret sibi decem dari oportere, mox bonis eius uenditis experiri uolet, aut denegari debet actio aut exceptio opponitur fraudatorum creditorum.
さらに、詐害行為者が債権者に、自分に10が支払われるべきであることを宣誓するようにと促し、その後財産が売却された後に訴えを提起しようとするならば、訴えが却下されるべきか、あるいは、害された債権者の抗弁が対抗される。
§12.2.9.6Iusiurandum defensoris uel procuratoris ei ab aduersario delatum prodesse exceptionemque domino parere Iulianus scribit.
弁護人または代理人の宣誓であって、相手方から彼に促されたものは、効果があり、本人に抗弁を生じさせるとユリアヌスは書いている。
idem ergo dicendum erit et si datus ad petendum procurator reo deferente iurauerit dari mihi oportere: nam actionem mihi parit.
したがって、請求のために指名された代理人が、被告が促したことによって、私に支払われるべきであることを宣誓した場合にも、同様に言われるべきである。 なぜなら、それは私に訴えを生じさせるからである。
quae sententia habet rationem.
この判断には根拠がある。
§12.2.9.7Si petitor iurauit possessore deferente rem suam esse, actori dabitur actio, sed hoc dumtaxat aduersus eum qui iusiurandum detulit eosque qui in eius locum successerunt: ceterum aduersus alium si uelit praerogatiua iurisiurandi uti, nihil ei proderit,
もし請求者が、占有者が促したことによって、その物が自分のものであると宣誓したならば、原告に訴えが与えられる。 しかし、これは単に宣誓を促した者および彼の地位を承継した者たちに対するものに限られる。 他方、彼が他の者に対して宣誓の優先権を利用しようとしても、それは彼には何の利益ももたらさない、