Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §12.2.5.pr-12.2.5.4

合法的な宣誓の成立と効果および違法な宣誓の扱い

1902 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ウルピアーヌスが、法的な宣誓の要件と、宣誓の効果、不法な宣誓の扱い、および宣誓が行われなかった場合の効果について述べている。

[ULPIANUS libro uicensimo secundo ad edictum. ]
[ウルピアーヌス、告示注解第二十二巻]その宣誓は有効とされるべきではない。
§12.2.5.prnon erit ratum habendum iusiurandum: quod si exegi, ut per salutem tuam iurares, et iurasti, stabitur.
しかし、もし私があなたの健康にかけて宣誓することを求め、あなたが宣誓したならば、それは維持される。
omne enim omnino licitum iusiurandum, per quod uoluit quis sibi iurari, idoneum est et si ex eo fuerit iuratum, praetor id tuebitur.
なぜなら、誰かが自分に対してなされることを望んだ、およそすべての合法的な宣誓は適当であり、それに基づいて宣誓がなされたならば、法務官はそれを保護するからである。
§12.2.5.1Diuus Pius iureiurando, quod propria superstitione iuratum est, standum rescripsit.
神君ピウスは、独自の信仰に基づいてなされた宣誓は遵守されるべきであると勅答した。
§12.2.5.2Dato iureiurando non aliud quaeritur, quam an iuratum sit, remissa quaestione an debeatur, quasi satis probatum sit iureiurando.
宣誓がなされた後は、宣誓がなされたかどうか以外は問われず、債務があるかどうかの問いは免除される。 あたかも宣誓によって十分に立証されたかのようである。
§12.2.5.3Sed si quis illicitum iusiurandum detulerit, scilicet improbatae publice religionis, uideamus an pro eo habeatur atque si iuratum non esset: quod magis existimo dicendum.
しかし、もし誰かが違法な宣誓、すなわち公に非難されている宗教の宣誓を求めた場合、それが宣誓されなかったのと同様に扱われるべきかどうか考えてみよう。 私はそのように言うべきであると考える。
§12.2.5.4Si neque iuratum est neque remissum iusiurandum, pro eo debet haberi, atque si res in iusiurandum admissa non esset.
もし宣誓がなされず、宣誓が免除されもしなかったならば、事柄が宣誓に付されなかったのと同様に扱われなければならない。
proinde si postea iurare paratus sit, nihil ei hoc iusiurandum proficiet, quia ex eo quod delatum est iuratum non est.
したがって、もしその後になって宣誓する用意ができたとしても、この宣誓は彼に何の利益ももたらさない。 なぜなら、提案された宣誓からは宣誓がなされなかったからである。

語釈・文法注

  1. §12.2.5.prquod si — 接続の関係代名詞(nexus relativus)としての quod であり、前文と条件節をつなぎ「しかし、もし〜ならば」を意味する。
  2. §12.2.5.prstabitur — 自動詞 stare(「従う」「効力を維持する」)の非人称受動態であり、「(合意などが)維持される」「その決定が遵守される」という客観的な効力を表す。
  3. §12.2.5.3pro eo habeatur atque si — 「pro eo habere(〜のようにみなす)」という表現に仮定の比較を示す「atque si(あたかも〜であるかのように)」が後続し、「まるで宣誓されなかったのと同様に扱われる」という二重の仮定・比喩構造をなす。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §12.2.5.pr-12.2.5.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:12.2.5.pr-12.2.5.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。