[ULPIANUS libro trigensimo quarto ad Sabinum. ] §12.1.4.prSi quis nec causam nec propositum faenerandi habuerit et tu empturus praedia desideraueris mutuam pecuniam nec uolueris creditae nomine antequam emisses suscipere atque ita creditor, quia necessitatem forte proficiscendi habebat, deposuerit apud te hanc eandem pecuniam, ut, si emisses, crediti nomine obligatus esses, hoc depositum periculo est eius qui suscepit.
[ウルピアーヌス、『サビヌス註釈』第34巻] ある者が利息を取って貸し付ける原因も意図も持っておらず、またあなたが土地を購入しようとして消費貸借の資金を求めたものの、購入する前に消費貸借の名義でそれを受け取ることを望まなかったため、債権者がたまたま出発せざるを得ない事情があったことから、あなたが購入したならば消費貸借の名義で義務を負うことになるようにという目的で、このまさに同一の資金をあなたのもとに寄託した場合、この寄託物は、それを受け取った者の危険に帰する。
nam et qui rem uendendam acceperit, ut pretio uteretur, periculo suo rem habebit.
なぜなら、代金を利用するために売却すべき物を受け取った者もまた、自己の危険においてその物を保有することになるからである。
§12.1.4.1Res pignori data pecunia soluta condici potest.
質権に供された物は、債務が弁済された場合には返還請求されうる。
et fructus ex iniusta causa percepti condicendi sunt: nam et si colonus post lustrum completum fructus perceperit, condici eos constat ita demum, si non ex uoluntate domini percepti sunt: nam si ex uoluntate, procul dubio cessat condictio.
また、不法な原因によって取得された果実も返還請求されなければならない。 なぜなら、小作人が五年の借地期間の満了後に果実を取得した場合であっても、それらが返還請求されうるということは、土地所有者の意思に基づかずに取得された場合に限る、ということが確立されているからである。 というのも、もし所有者の意思に基づいているならば、疑いなく返還請求は認められないからである。
§12.1.4.2Ea, quae ui fluminum importata sunt, condici possunt.
河川の水流の力によって運び込まれたものは、返還請求されうる。