Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §11.4.1.pr-11.4.1.8a

逃亡奴隷の隠匿への罰則と捜索および引渡しの義務

1788 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

逃亡奴隷の隠匿に関わる罰則、元老院決議や勅答による捜索および還元の義務、また逮捕された逃亡奴隷の監視と回収を容易にするための公表の手続きを定めている。

[ULPIANUS libro primo ad edictum.
[ウルピアーヌス、告示注解第1巻。
] §11.4.1.prIs qui fugitiuum celauit fur est.
] 逃亡奴隷を隠匿した者は、窃盗犯である。
§11.4.1.1Senatus censuit, ne fugitiui admittantur in saltus neque protegantur a uilicis uel procuratoribus possessorum et multam statuit: his autem, qui intra uiginti dies fugitiuos uel dominis reddidissent uel apud magistratus exhibuissent, ueniam in ante actum dedit: sed et deinceps eodem senatus consulto impunitas datur ei, qui intra praestituta tempora, quam repperit fugitiuos in agro suo, domino uel magistratibus tradiderit.
元老院は、逃亡奴隷が牧領に入れられることも、所有者の農地管理人や管理人によって保護されることもないようにと決議し、罰金を規定した。 しかし、20日以内に逃亡奴隷をその主人に返還するか、あるいは政務官のもとに引き渡した者に対しては、過去の行為に対する免除を与えた。 しかしまた、以後も同元老院決議によって、自分の土地で逃亡奴隷を見つけてから定められた期間内に、主人または政務官に引き渡した者には免責が与えられる。
§11.4.1.2Hoc autem senatus consultum aditum etiam dedit militi uel pagano ad inuestigandum fugitiuum in praedia senatorum uel paganorum (cui rei etiam lex Fabia prospexerat et senatus consultum Modesto consule factum), ut fugitiuos inquirere uolentibus litterae ad magistratus dentur, multa etiam centum solidorum in magistratus statuta, si litteris acceptis inquirentes non adiuuent.
また、この元老院決議は、軍人や民間の個人に対し、元老院議員や民間の個人の所領において逃亡奴隷を捜索するための立ち入り権をも与えた(この件については、ファビウス法や、モデストゥス執政官の年に成立した元老院決議もあらかじめ定めていた)。 すなわち、逃亡奴隷を捜索しようと望む者に対しては、政務官宛ての書簡が与えられること、また、書簡を受け取ったにもかかわらず捜索者を援助しない政務官に対しては、100ソリドゥスの罰金が規定されている。
sed et in eum, qui quaeri apud se prohibuit, eadem poena statuta.
しかし、自分のところで捜索されるのを阻んだ者に対しても、同一の罰が規定されている。
est etiam generalis epistula diuorum Marci et Commodi, qua declaratur et praesides et magistratus et milites stationarios dominum adiuuare debere inquirendis fugitiuis, et ut inuentos redderent, et ut hi, apud quos delitescant, puniantur, si crimine contingantur.
神君マルクスとコモドゥスの包括的勅答もあり、そこでは、属州総督、政務官、および駐屯兵は、逃亡奴隷を捜索するに当たって主人を援助すべきであること、そして発見された者を返還すべきであること、また、彼らが潜伏している先の人々は、もし犯罪に関与しているならば罰せられるべきであることが明らかにされている。
§11.4.1.3Unusquisque eorum, qui fugitiuum adpraehendit, in publicum deducere debet.
逃亡奴隷を捕らえた者は、誰もが公の機関に連行しなければならない。
§11.4.1.4Et merito monentur magistratus eos diligenter custodire, ne euadant.
そして、政務官たちが逃亡しないよう彼らを注意深く監視するように勧告されるのは当然のことである。
§11.4.1.5Fugitiuum accipe et si quis erro sit.
逃亡奴隷には、放浪者である者も含まれると解しなさい。
fugitiui autem appellatione ex fugitiua natum non contineri Labeo libro primo ad edictum scribit.
しかし、逃亡した女奴隷から生まれた子は「逃亡奴隷」という名称には含まれない、とラベオーは告示注解第1巻で書いている。
§11.4.1.6In publicum deduci intelleguntur qui magistratibus municipalibus traditi sunt uel publicis ministeriis.
「公の機関に連行される」とは、自治市の政務官または公務を執行する者に引き渡された者を指すと理解される。
§11.4.1.7Diligens custodia etiam uincire permittit.
注意深い監視は、拘束をも許容する。
§11.4.1.8Tamdiu autem custodiuntur, quamdiu ad praefectum uigilum uel ad praesidem deducantur.
しかし、彼らは夜警長官または属州総督のもとに連行されるまで監視される。
§11.4.1.8aEorumque nomina et notae et cuius se quis esse dicat ad magistratus deferantur, ut facilius adgnosci et percipi fugitiui possint (notae autem uerbo etiam cicatrices continentur): idem iuris est, si haec in scriptis publice uel in aedes proponas.
そして、逃亡奴隷がより容易に識別され、回収されうるように、彼らの名前や身体的特徴、そして自分が誰の奴隷であると称しているかが政務官に届け出られなければならない(なお、「特徴」という言葉には傷跡も含まれる)。 これらを文書にして公の場や建物に掲示する場合にも、同一の法が適用される。

語釈・文法注

  1. 11.4.1.1quam repperit — 接続詞 `quam` はここでは `postquam` または `ex quo`(〜して以来、〜したときから)の意で用いられており、`intra praestituta tempora`(定められた期間内に)にかかる時間節を導いている。
  2. 11.4.1.2inquirendis fugitiuis — 動形容詞(ゲルンディウム的形容詞)構文であり、名詞 `fugitiuis` が動形容詞 `inquirendis` に修飾されて奪格(あるいは与格)の形をとっている。動詞 `adiuuare`(〜を援助する)に伴い、「逃亡奴隷を捜索することにおいて」という援助の領域や目的を示している。
  3. 11.4.1.8acuius se quis esse dicat — 間接疑問節であり、属格の疑問代名詞 `cuius` は所有(誰の奴隷であるか)を表し、その後に省略された `seruum` などを補って解釈する。`se esse` は `dicat`(接続法現在・間接疑問による)の対格不定詞構文(AcI)であり、代名詞 `se` は主語 `quis` を指す反照代名詞である。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §11.4.1.pr-11.4.1.8a. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:11.4.1.pr-11.4.1.8a

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。