Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §11.1.14.pr-11.1.14.1

自由人判決による自白の無効と自白有効性の要件

1760 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

訴訟係属中に加害対象者が自由人であると判決された場合の自白の効力について論じ、自白が有効であるためには、その内容が法と自然の双方に合致していなければならないという原則を提示する。

[IAUOLENUS libro nono ex Cassio.
[イアウォレヌス、カッシウス註釈第9巻。
] §11.1.14.prSi is, cuius nomine noxae iudicium acceptum est, manente iudicio liber iudicatus est, reus absolui debet, nec quicquam interrogatio in iure facta proderit, quia eius personae, cuius nomine quis cum alio actionem habet, obligationem transferre potest in eum, qui in iure suum esse confitetur, uelut alienum seruum suum esse confitendo: liberi autem hominis nomine quia cum alio actio non est, ne per interrogationem quidem aut confessionem transferri poterit.
] もし、その者の名において加害裁判が引き受けられた者が、裁判の係属中に自由人であると判決されたならば、被告は免責されるべきであり、法廷で行われた尋問も何ら役に立たない。 なぜなら、ある人が他者との間に訴訟を有する対象である人物の債務は、法廷でそれが自分のものであると自白する者へと、たとえば他人の奴隷を自分のものだと自白することによって、移転させることができるが、他方、自由人の名においては他者との間に訴訟が存在しないため、尋問によっても自白によっても[債務を]移転させることはできないからである。
quo casu eueniet, ut non recte hominis liberi nomine actum sit cum eo qui confessus est.
この場合、自白した者に対して、自由人の名において訴えを提起したことは不適法であるという結果になる。
§11.1.14.1In totum autem confessiones ita ratae sunt, si id, quod in confessionem uenit, et ius et naturam recipere potest.
総じて、自白は、自白の対象となった事柄が法と自然の双方を受け容れうるものである場合に限り、有効とされる。

語釈・文法注

  1. 11.1.14.preius personae ... obligationem — 属格 `eius personae` は名詞 `obligationem`(「債務、義務、責任」)に係る属格であり、語順としては関係節 `cuius nomine quis cum alio actionem habet` を挟んで離れて置かれている。したがって、全体の構造は「……である人物の(eius personae)債務を(obligationem)……へと移転させることができる(transferre potest)」となる。
  2. 11.1.14.1id, quod in confessionem uenit — 主語となる名詞句であり、直訳すると「自白の中に入るもの」、すなわち「自白の対象・内容となった事柄」を意味する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §11.1.14.pr-11.1.14.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:11.1.14.pr-11.1.14.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。