[ULPIANUS libro nono decimo ad edictum. ] §10.2.8.prPomponius scribit, si uni ex heredibus praelegatae fuerint rationes, non prius ei tradendas, quam coheredes descripserint.
[ウルピアヌス、告示注解第十九巻] ポンポニウスは、相続人の一人に会計帳簿が先遺贈された場合、共同相続人たちがそれらを書き写すまでは、その者に引き渡されるべきではない、と書いている。
nam et si seruus actor, inquit, fuerit legatus, non alias eum tradendum, quam rationes reddiderit.
というのも、彼が言うには、もし帳簿管理人の奴隷が遺贈された場合も、彼が会計を報告するまでは引き渡されるべきではないからである。
nos uidebimus, numquid et cautio sit interponenda, ut, quotiens desideratae fuerint rationes uel actor praelegatus, copia eorum fiat? plerumque enim authenticae rationes sunt necessariae actori ad instruenda ea, quae postea emergunt ad notitiam eius spectantia.
我々は、会計帳簿または先遺贈された帳簿管理人が必要とされたときにはいつでも、それらの複写が可能となるように、保証もまた立てられるべきではないかという点について検討することにしよう。 なぜなら、多くの場合、原本の帳簿は、その後に生じる彼の職務に関する事項を処理するために帳簿管理人にとって必要だからである。
et necessarium est cautionem ab eo super hoc coheredibus praestari.
そして、この点について彼から共同相続人に対して保証が立てられることが必要である。
§10.2.8.1Idem Pomponius ait columbas, quae emitti solent de columbario, uenire in familiae herciscundae iudicium, cum nostrae sint tamdiu, quamdiu consuetudinem habeant ad nos reuertendi: quare si quis eas adpraehendisset, furti nobis competit actio.
同じポンポニウスは、鳩舎から放たれる習慣のある鳩は、我々のもとに戻る習慣を有している限りは我々のものであるから、遺産分割訴訟の対象になると言っている。 したがって、もし誰かがそれらを捕らえたならば、我々には窃盗訴訟が認められる。
idem et in apibus dicitur, quia in patrimonio nostro computantur.
同じことが蜜蜂についても言われる。 なぜなら、それらは我々の財産の中に算入されるからである。
§10.2.8.2Sed et si quid de pecoribus nostris a bestia ereptum sit, uenire in familiae erciscundae iudicium putat, si feram euaserit: nam magis esse, ut non desinat nostrum esse, inquit, quod a lupo eripitur uel alia bestia, tamdiu, quamdiu ab eo non fuerit consumptum.
しかしまた、我々の家畜のうちの何かが猛獣によって奪い去られた場合、それが野獣から逃れたならば、それも遺産分割訴訟の対象になると彼に考えている。 なぜなら、狼や他の猛獣によって奪い去られたものは、それによって消費されてしまわない限り、我々のものであり続けるとする方がより妥当だからである、と彼は言う。