[SCAEUOLA libro primo responsorum.
[スケアウォラ、答申集第1巻。
] §10.2.39.prEx parte heres institutus causam de totis bonis, quam omnes heredes patiebantur ob inultam mortem, suscepit et optinuit: coheres ab eo partem suam petebat nec partem sumptuum factorum in litem praestare uolebat: quaesitum est, an doli exceptio noceret.
] 一部の相続分を指名された共同相続人が、主人の死が処罰されずに放置されていたことによってすべての相続人が直面していた全遺産を巡る訴訟を引き受け、勝訴した。 別の共同相続人が彼に対して自分の持ち分を請求したが、訴訟のために生じた費用の一部を支払おうとしなかった。 悪意の抗弁が(この共同相続人の請求を)阻むことができるか、が問われた。
respondi, si idcirco amplius erogatum esset, quod ipsius quoque causa defensa esset, habendam rationem sumptuum.
私は答えた。 「もし、その共同相続人の利益もまた守られたことによって、より多くの費用が支出されたのであれば、費用の清算が考慮されるべきである。
sed et si omiserit doli exceptionem, agere potest de recipienda portione sumptuum.
しかし、たとえ悪意の抗弁を提出し損ねたとしても、費用の分担分を取り戻すために訴えを提起することができる。
§10.2.39.1Intestato moriens codicillis praedia sua omnia et patrimonium inter liberos diuisit ita, ut longe amplius filio quam filiae relinqueret: quaesitum est, an soror fratri dotem conferre deberet.
」無遺言で死に臨む者が、補足遺言によって、自己のすべての土地と家産を、娘よりも息子にはるかに多く残す形で子供たちの間で分割した。 姉妹は兄弟に対し、持参金を合算する義務があるかが問われた。
respondi secundum ea quae proponerentur, si nihil indiuisum reliquisset, rectius dici ex uoluntate defuncti collationem dotis cessare.
私は答えた。 提示された事実によれば、もし彼が未分割のまま残したものが何もないのであれば、被相続人の意思により、持参金の合算は行われないと言う方がより正しい。
§10.2.39.2Seruo libertatem dedit qui erat annorum quindecim, 'cum erit annorum triginta', eidem ex die mortis suae quoad uiueret cibariorum nomine denarios denos, uestiarii denarios uiginti quinque praestari se uelle significauit: quaesitum est, an utile esset cibariorum et uestiariorum legatum, cum Stichus ante libertatis tempus decesserit, et an, si non est utile, heres qui praestiterat a coherede repetere possit, apud quem morabatur.
ある者が、15歳であった奴隷に対し、「彼が30歳になった時に」自由を与えるとし、同人に対し、自己の死亡の日から彼が生きている限り、食糧の名目でデナリウス銀貨10枚、衣服費として25枚が支払われることを望むと表明した。 スティブスが自由を得る時期の前に死亡した場合、食糧および衣服の遺贈は有効であるか、また、もしそれが有効でない場合、これらを支払った相続人が、その奴隷の身を寄せていた共同相続人からそれを返還請求できるかが問われた。
respondi non quidem debita fuisse, sed si id, quod datum est, in alimenta consumptum sit, repeti non posse.
私は答えた。 確かにそれらは支払義務のあるものではなかったが、もし与えられたものが扶養として消費されてしまったのであれば、返還請求することはできない。
§10.2.39.3Filius rei publicae debita, quae post mortem patris contraxit, fratri suo pro parte hereditaria reputare non potest, si non in omnibus socii essent, licet hereditatem paternam communem haberent et pater pro altero filio in patria magistratu functus decessit.
子は、父の死後に負った国家に対する債務を、彼らがあらゆる点において組合員でないならば、たとえ父の遺産を共有しており、かつ父親が他方の息子のために故郷において公職を務めて亡くなったとしても、相続分に応じて兄弟に分担させることはできない。
§10.2.39.4Duos filios scripsit heredes et certos homines unicuique eorum praelegauit, in quibus uni Stephanum cum peculio: is uiuo testatore manumissus decessit, deinde pater: quaesitum est, an id, quod in peculio habuit Stephanus priusquam manumitteretur, ad utrosque filios pertineat an uero ad eum solum, cui cum peculio praelegatus fuerat.
ある者が二人の息子を相続人として指定し、彼らのそれぞれに特定の奴隷を先遺贈したが、そのうちの一方に対しステファヌスを特有財産とともに先遺贈した。 この奴隷は遺言者の生存中に解放されて死亡し、その後に父親が死亡した。 ステファヌスが解放される前に特有財産の中に有していたものは、両方の息子に帰属するのか、それとも彼が特有財産とともに先遺贈されるはずであった一方の息子のみに帰属するのか、が問われた。
respondi secundum ea quae proponerentur ad utrosque.
私は答えた。 提示された事実によれば、両方の息子に帰属する。
§10.2.39.5Pater inter filios diuisit bona et eam diuisionem testamento confirmauit et cauit, ut aes alienum, quod unusquisque eorum habet siue habebit, solus sustineret: postea unus ex filiis cum pecuniam mutuaretur, interuenit pater eiusque consensu praedia quae filio adsignauerat pignori data sunt: post mortem patris eadem praedia idem filius possedit, usuras soluit: quaero, an familiae erciscundae iudicio, si praedia pignori data distrahat creditor, aliquid ei a coherede praestandum sit.
父親が子供たちの間で財産を分割し、その分割を遺言で確認し、各自が現在有し、あるいは将来有するであろう債務は各自が単独で負担すべきであると定めた。 その後、息子の一人が金を借りるに際し、父親が介入し、その同意のもとに、父親が息子に割り当てていた土地が質に入れられた。 父親の死後、その同じ土地をその同じ息子が占有し、利息を支払った。 もし債権者が質入れされた土地を売却した場合、遺産分割訴訟において、共同相続人から彼に何らかの支払がなされるべきであるかをお尋ねする。
respondi secundum ea quae proponerentur non esse praestandum.
私は答えた。 提示された事実によれば、支払われるべきではない。