Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §10.2.39.pr-10.2.39.5

공동상속인 간 비용 구상과 지참금 합산 등의 제 문제

9271개 구절 중 1677번째 · 라틴어

요약

공동상속인 및 유산 분할과 관련한 스카에볼라의 여러 답변들로, 소송 비용의 구상, 지참금 합산 의무의 유무, 유언자 생전에 사망한 선유증 노예의 특유재산 귀속, 아버지가 동의한 채무의 단독 부담 여부 등을 다룬다.

[SCAEUOLA libro primo responsorum. ]
[스카에볼라, 『답변집』 제1권.] 일부 상속지분을 지정받은 상속인이, 피상속인의 죽음이 처벌되지 않은 채 방치됨으로 인해 모든 상속인들이 처했던 전 가산에 관한 소송을 도맡아 승소하였다.
§10.2.39.prEx parte heres institutus causam de totis bonis, quam omnes heredes patiebantur ob inultam mortem, suscepit et optinuit: coheres ab eo partem suam petebat nec partem sumptuum factorum in litem praestare uolebat: quaesitum est, an doli exceptio noceret.
공동상속인이 그로부터 자신의 지분을 청구하면서도 소송을 위해 지출된 비용의 분담분을 지급하려 하지 않았다. 악의의 항변이 (이 공동상속인의 청구를) 저지할 수 있는지 질문되었다.
respondi, si idcirco amplius erogatum esset, quod ipsius quoque causa defensa esset, habendam rationem sumptuum.
나는 답변하였다. 만약 그 공동상속인의 이익 또한 방어됨으로써 더 많은 비용이 지출된 것이라면, 비용의 정산이 고려되어야 한다.
sed et si omiserit doli exceptionem, agere potest de recipienda portione sumptuum.
그러나 비록 악의의 항변을 제출하지 못했다 하더라도, 비용의 지분을 회수하기 위해 소를 제기할 수 있다.
§10.2.39.1Intestato moriens codicillis praedia sua omnia et patrimonium inter liberos diuisit ita, ut longe amplius filio quam filiae relinqueret: quaesitum est, an soror fratri dotem conferre deberet.
유언 없이 사망하는 자가 추가유언서로 자신의 모든 토지와 가산을 자녀들 사이에 분할하여, 딸보다 아들에게 훨씬 더 많은 것을 남겼다. 누이가 오라버니에게 지참금을 합산해야 하는지 질문되었다.
respondi secundum ea quae proponerentur, si nihil indiuisum reliquisset, rectius dici ex uoluntate defuncti collationem dotis cessare.
나는 답변하였다. 제시된 사실에 따를 때, 만약 그가 미분할로 남겨둔 것이 아무것도 없다면, 고인의 의사에 따라 지참금의 합산은 행해지지 않는다고 보는 것이 더 타당하다.
§10.2.39.2Seruo libertatem dedit qui erat annorum quindecim, 'cum erit annorum triginta', eidem ex die mortis suae quoad uiueret cibariorum nomine denarios denos, uestiarii denarios uiginti quinque praestari se uelle significauit: quaesitum est, an utile esset cibariorum et uestiariorum legatum, cum Stichus ante libertatis tempus decesserit, et an, si non est utile, heres qui praestiterat a coherede repetere possit, apud quem morabatur.
15세인 노예에게 '그가 30세가 될 때' 자유를 주기로 하였고, 동일인에게 자신의 사망일로부터 그가 살아있는 동안 식비 명목으로 10데나리우스, 의복비로 25데나리우스를 지급할 것을 희망한다고 표명하였다. 스티쿠스가 해방 시점 전에 사망한 경우, 식비 및 의복비 유증이 유효한지, 그리고 만약 유효하지 않다면 이를 지급했던 상속인이 그 노예가 머물고 있던 공동상속인으로부터 이를 반환 청구할 수 있는지 질문되었다.
respondi non quidem debita fuisse, sed si id, quod datum est, in alimenta consumptum sit, repeti non posse.
나는 답변하였다. 참으로 그것들이 채무가 있는 것은 아니었으나, 지급된 것이 부양을 위해 소비되었다면 반환을 청구할 수 없다.
§10.2.39.3Filius rei publicae debita, quae post mortem patris contraxit, fratri suo pro parte hereditaria reputare non potest, si non in omnibus socii essent, licet hereditatem paternam communem haberent et pater pro altero filio in patria magistratu functus decessit.
아들은, 비록 그들이 부친의 유산을 공유하고 있었고 부친이 다른 아들을 위해 고향에서 관직을 임수하고 사망했다 하더라도, 그들이 모든 면에서 조합원이 아니라면 부친의 사망 후에 자신이 국가에 대하여 진 채무를 상속 지분에 따라 형제에게 정산(분담)시킬 수 없다.
§10.2.39.4Duos filios scripsit heredes et certos homines unicuique eorum praelegauit, in quibus uni Stephanum cum peculio: is uiuo testatore manumissus decessit, deinde pater: quaesitum est, an id, quod in peculio habuit Stephanus priusquam manumitteretur, ad utrosque filios pertineat an uero ad eum solum, cui cum peculio praelegatus fuerat.
두 아들을 상속인으로 지정하고 각자에게 특정 노예들을 선유증하였는데, 그중 한 명에게는 스테파누스를 특유재산과 함께 선유증하였다. 이 노예는 유언자의 생전에 해방되어 사망하였고, 그 후 아버지가 사망하였다. 스테파누스가 해방되기 전에 특유재산으로 가지고 있던 것이 양 아들 모두에게 귀속되는지, 아니면 특유재산과 함께 선유증을 받기로 되어 있던 그 한 아들에게만 귀속되는지 질문되었다.
respondi secundum ea quae proponerentur ad utrosque.
나는 답변하였다. 제시된 사실에 따를 때, 양 아들 모두에게 귀속된다.
§10.2.39.5Pater inter filios diuisit bona et eam diuisionem testamento confirmauit et cauit, ut aes alienum, quod unusquisque eorum habet siue habebit, solus sustineret: postea unus ex filiis cum pecuniam mutuaretur, interuenit pater eiusque consensu praedia quae filio adsignauerat pignori data sunt: post mortem patris eadem praedia idem filius possedit, usuras soluit: quaero, an familiae erciscundae iudicio, si praedia pignori data distrahat creditor, aliquid ei a coherede praestandum sit.
아버지가 아들들 사이에 재산을 분할하고 그 분할을 유언으로 확인하였으며, 그들 각자가 가지고 있거나 가지게 될 채무는 단독으로 부담하도록 정하였다. 그 후 아들 중 한 명이 돈을 빌릴 때 아버지가 개입하여 그의 동의 하에 아들에게 할당했던 토지가 질권으로 제공되었다. 아버지가 사망한 후 그 아들이 동일한 토지를 점유하고 이자를 지급하였다. 만약 채권자가 질권 설정된 토지를 처분한다면, 유산 분할 소송에서 공동상속인으로부터 그에게 무언가 지급되어야 하는지 질문한다.
respondi secundum ea quae proponerentur non esse praestandum.
나는 답변하였다. 제시된 사실에 따를 때, 지급되어서는 안 된다.

어휘·문법 주석

  1. 10.2.39.prob inultam mortem — '처벌되지 않은 죽음으로 인해'를 의미하며, 관계대명사절 `quam omnes heredes patiebantur`에서 상속인들 모두가 겪고 있던 위기의 원인을 나타낸다. 로마법상 피상속인이 살해되고 그 처벌(또는 노예 심문)이 행해지지 않은 동안에는 상속인들이 유산 취득을 할 수 없어 불이익을 입었다.
  2. 10.2.39.2non quidem debita fuisse — 주절 동사 `respondi`에 지배받는 대격+부정사 구문. 부정사 `fuisse`의 생략된 주어는 노예 스티쿠스에게 유증된 식비 및 의복비(`cibaria et uestiaria`)이다. 스티쿠스가 해방되기 전에 사망하였으므로 유증의 조건이 성취되지 않아 법률상 채무가 없는 상태였음을 뜻한다.
  3. 10.2.39.3et pater... decessit — 접속사 `et`로 도입되는 문장. 동사 `decessit`가 직설법 완료형이므로, 앞서 접속법을 동반하는 양보절 `licet... haberent` 외부에 위치하여 독립적으로 추가된 객관적 사실('그리고 아버지는 관직을 수행하고 사망하였다')을 나타낸다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §10.2.39.pr-10.2.39.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:10.2.39.pr-10.2.39.5

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.