[ULPIANUS libro nono decimo ad edictum. ]
[ウルピアーヌス、告示注解第十九巻] これに一貫してユリアヌスは言う。
§10.2.18.prHis consequenter Iulianus ait: si ex pluribus heredibus uni seruus sit generaliter per optionem legatus et heredes Stichum tabulas hereditarias interleuisse dicant uel corrupisse et propter hoc renuntiauerint, ne optaretur seruus, deinde optatus uindicetur, poterunt, si ab eis uindicetur, doli mali exceptione uti et de seruo quaestionem habere.
複数の相続人のうちの一人に対して、一般的に選択によって奴隷が遺贈され、他の相続人たちが、スティクスという名の奴隷が遺言書を改ざんしたか、あるいは損ねたと主張し、この理由から、その奴隷が選択されないようにと異議を申し立てた後、選択されたその奴隷が主有権返還請求された場合、もし彼らから請求されるのであれば、彼らは悪意の抗弁を用い、かつその奴隷について拷問による訊問を行うことができる。
§10.2.18.1Sed an in familiae erciscundae iudicium de morte testatoris uel de morte uxoris liberorumque suorum habebunt quaestionem heredes, quaeritur: et rectissime Pomponius ait haec ad diuisionem rerum hereditariarum non pertinere.
しかし、相続人たちが家族財産分割の裁判において、遺言者の死、あるいはその妻や子らの死について訊問を行うことができるかどうかが問われている。 これについてポンポニウスは、これらのことは遺産財産の分割には関係しない、と極めて正しく述べている。
§10.2.18.2Idem quaerit, si quis testamento cauerit, ut seruus exportandus ueneat, officio familiae erciscundae iudicis contineri, ut uoluntas defuncti non intercidat.
同じく彼(ポンポニウス)は問うている。 もしある者が、奴隷が国外に搬出されて売却されるように遺言で規定していた場合、被相続人の意思が失われないようにすることは、家族財産分割 of 裁判官の職務に含まれる。
sed et cum monumentum iussit testator fieri, familiae erciscundae agent, ut fiat.
しかしまた、遺言者が記念碑を建立することを命じた場合、相続人たちはそれが建立されるよう、家族財産分割の裁判をもって訴える。
idem tamen temptat, quia heredum interest, quos ius monumenti sequitur, praescriptis uerbis posse eos experiri, ut monumentum fiat.
しかし同じく彼が示唆するところでは、記念碑に関する権利が及ぶ相続人たちにとって利益があるため、彼らは記念碑が建立されるように処方言の訴えをもって申し立てることができる。
§10.2.18.3Sumptuum, quos unus ex heredibus bona fide fecerit, usuras quoque consequi potest a coherede ex die morae secundum rescriptum imperatorum Seueri et Antonini.
相続人の一人が善意で行った費用のうち、遅滞の日からの利息についても、セウェルスおよびアントニヌス両皇帝の勅答に従い、共同相続人から取得することができる。
§10.2.18.4Celsus etiam illud eleganter adicit coheredem et si non soluit habere familiae erciscundae iudicium, ut cogatur coheres soluere, cum alias non sit liberaturus rem creditor, nisi in solidum ei satisfiat.
ケルススもまた、次のことを実に見事に付け加えている。 共同相続人は、たとえ支払っていなくても、共同相続人に支払いを強制するために、家族財産分割の訴えを提起できる。 なぜなら、そうでなければ、債権者は全額の弁済を受けない限り、その担保物を解放しないからである。
§10.2.18.5Si filius familias patri heres pro parte extitisset et a creditoribus peculiaribus conueniretur, cum paratus sit soluere id omne quod debetur, per doli exceptionem consequetur a creditoribus mandari sibi actiones: sed etiam familiae erciscundae iudicium cum coheredibus haberet.
もし家子が父の相続人として一部の相続分について立ち、特有財産の債権者たちから提訴された場合、債務のあるすべてを支払う準備があるときは、悪意の抗弁を通じて、債権者たちから自身に訴権を譲渡させることができる。 しかし彼は共同相続人たちに対して家族財産分割の訴えを起こすこともできる。
§10.2.18.6Cum unus ex heredibus legatum exsoluit ei, qui missus fuerat in possessionem legatorum seruandorum causa, putat Papinianus, et uerum est, familiae erciscundae iudicium ei competere aduersus coheredes, quia non alias discederet legatarius a possessione, quam uice pignoris erat consecutus, quam si totum ei legatum fuisset exsolutum.
相続人の一人が、遺贈保存のために占有を認められていた者に対して遺贈の弁済を行った場合、パピニアヌスは、家族財産分割の訴えが共同相続人に対して彼に認められると考えており、これは正しい。 なぜなら、受遺者は、質権の代わりに得ていた占有から、遺贈の全額が弁済されない限り、立ち去らないはずだからである。
§10.2.18.7Sed et si quis Titio debitum soluerit, ne pignus ueniret, Neratius scribit familiae erciscundae iudicio eum posse experiri.
しかしまた、担保物が売却されないようにと、誰かがティティウスに対して債務を弁済した場合、家族財産分割の訴えによって申し立てることができる、とネラティウスは書いている。