[GAIUS libro primo institutionum.
[ガイウス、『法学提要』第一巻。
] §1.7.2.prGeneralis enim adoptio duobus modis fit, aut principis auctoritate aut magistratus imperio.
] というのも、一般的な(広義の)養子縁組は二つの方法で、すなわち元首の権威によるか、あるいは政務官の命令(インペリウム)によるかによって行われるからである。
principis auctoritate adoptamus eos qui sui iuris sunt: quae species adoptionis dicitur adrogatio, quia et is qui adoptat rogatur, id est interrogatur, an uelit eum quem adoptaturus sit iustum sibi filium esse, et is qui adoptatur rogatur, an id fieri patiatur.
元首の権威によっては、われわれは自権者である者たちを養子とする。 この種の養子縁組は、養親縁組(アドロガティオ)と呼ばれる。 なぜなら、養親となる者も、自分が養子にしようとする者が自分にとって適法な息子となることを欲するかどうかを尋ねられ(すなわち質問され)、養子となる者も、それがなされることを容認するかどうかを尋ねられるからである。
imperio magistratus adoptamus eos qui in potestate parentis sunt, siue primum gradum liberorum optineant, qualis est filius filia, siue inferiorem, qualis est nepos neptis, pronepos proneptis.
政務官の命令によっては、われわれは、親の権力下にある者たちを、彼らが子の第一親等の地位にあるか(例えば息子や娘)、あるいはより低い親等の地位にあるか(例えば孫息子や孫娘、曽孫息子や曽孫娘)を問わず、養子とする。
§1.7.2.1Illud utriusque adoptionis commune est, quod et hi qui generare non possunt, quales sunt spadones, adoptare possunt.
次のことは両方の養子縁組に共通している。 すなわち、生殖能力のない者たち(例えば、去勢者など)であっても、養子縁組をすることができるということである。
§1.7.2.2Hoc uero proprium est eius adoptionis, quae per principem fit, quod is qui liberos in potestate habet si se adrogandum dederit, non solum ipse potestati adrogatoris subicitur, sed et liberi eius in eiusdem fiunt potestate tamquam nepotes.
しかし、元首を通じて行われる養子縁組に特有なのは次のことである。 すなわち、権力下に子を持つ者が、自らを養親縁組に付した場合、彼自身が養親の権力に服するだけでなく、彼の子らもまた、その同じ者の権力下に孫として入ることになるということである。