[ULPIANUS libro primo institutionum. ] §1.1.6.prIus ciuile est, quod neque in totum a naturali uel gentium recedit nec per omnia ei seruit: itaque cum aliquid addimus uel detrahimus iuri communi, ius proprium, id est ciuile efficimus.
[ウルピアーヌス『法学提要』第1巻] 市民法とは、自然法や万民法から全面的に離脱するものでもなく、かといってすべての点においてそれらに従属するものでもないものである。 したがって、私たちが共通の法に何かを付け加えたり、あるいはそこから何かを差し引いたりするとき、私たちは固有の法、すなわち市民法を作り出しているのである。
§1.1.6.1Hoc igitur ius nostrum constat aut ex scripto aut sine scripto, ut apud Graecos: τῶν νόμων οἳ μὲν ἔγγραφοι, οἳ δὲ ἄγραφοι.
それゆえ、この私たちの法は、ギリシア人の間における「法律のうち、あるものは成文であり、他は不文である」というのと同様に、成文によるもの、あるいは不文によるものから成り立っている。