[ULPIANUS libro primo institutionum. ]
[ウルピアヌス『法学提要』第1巻]\n\n奴隷解放もまた万民法に属する。
§1.1.4.prManumissiones quoque iuris gentium sunt. est autem manumissio de manu missio, id est datio libertatis: nam quamdiu quis in seruitute est, manui et potestati suppositus est, manumissus liberatur potestate.
ところで、奴隷解放とは手からの送り出し、すなわち自由の付与である。 なぜなら、誰かが奴隷状態にある間は、手と権力の下に置かれているが、解放された者はその権力から解き放たれるからである。
quae res a iure gentium originem sumpsit, utpote cum iure naturali omnes liberi nascerentur nec esset nota manumissio, cum seruitus esset incognita: sed posteaquam iure gentium seruitus inuasit, secutum est beneficium manumissionis.
この制度は万民法に起源を持つ。 というのも、自然法のもとではすべての人が自由なものとして生まれ、奴隷制が知られていなかったために、奴隷解放も知られていなかったからである。 しかし、万民法によって奴隷制が侵入してからは、奴隷解放という恩恵がそれに続いたのである。
et cum uno naturali nomine homines appellaremur, iure gentium tria genera esse coeperunt: liberi et his contrarium serui et tertium genus liberti, id est hi qui desierant esse serui.
そして、自然による単一の名称によって「人間」と呼ばれていたのに、万民法によって3つの区分が生じることになった。 すなわち、自由人、それと対立する奴隷、そして第3の区分として解放自由人、すなわち奴隷であることをやめた人々である。