§98.1Numquam credideris felicem quemquam ex felicitate suspensum.
外的な幸運に依存して宙ぶらりんになっている者を、幸福であるとは決して信じてはならない。
Fragilibus innititur, qui adventicio laetus est;
外部からのものによって喜ぶ者は、壊れやすいものに寄りかかっている。
exibit gaudium, quod intravit.
入ってきた喜びは、去っていくだろう。
At illud ex se ortum fidele firmumque est et crescit et ad extremum usque prosequitur;
しかし、自己の中から生じたあの喜びは、信頼でき、堅固であり、成長し、最後まで付き従う。
cetera, quorum admiratio est vulgo, in diem bona sunt.
世間が賛美するその他のものは、一日限りの善である。
"Quid ergo? Non usui ac voluptati esse possunt? "Quis negat? Sed ita, si illa ex nobis pendent, non ex illis nos.
「それでは、それらは役に立ったり快楽になったりし得ないのか? 」誰が否定しよう。 しかし、それは、それらが私たちに依存し、私たちがそれらに依存しない場合のことである。
§98.2Omnia, quae fortuna intuetur, ita fructifera ac iucunda fiunt, si qui habet illa, se quoque habet nec in rerum suarum potestate est.
運命が見つめるすべてのものは、それを持つ者が自分自身をも持っており、自らの所有物の支配下にない場合に、そのように実り多く快いものとなる。
Errant enim, Lucili, qui aut boni aliquid nobis aut malum iudicant tribuere fortunam;
ルキリウスよ、運命が私たちに何か善きもの、あるいは悪しきものを与えると判断する者たちは誤っている。
materiam dat bonorum ac malorum et initia rerum apud nos in malum bonumve exiturarum.
運命は善と悪の素材を与え、私たちの内部で悪あるいは善へと帰着する事物の始まりを与えるのである。
valentior enim omni fortuna animus est et in utramque partem ipse res suas ducit beataeque ac miserae vitae sibi causa est.
精神はあらゆる運命よりも強力であり、自ら自分の物事をどちらの方向にも導き、自分にとって幸福な、あるいは不幸な生の決定因となるからである。
§98.3Malus omnia in malum vertit, etiam quae cum specie optimi venerant;
悪人はすべてを悪へと変える、最も優れたものの姿をしてやってきたものでさえも。
rectus atque integer corrigit prava fortunae et dura atque aspera ferendi scientia mollit, idemque et secunda grate excipit modesteque et adversa constanter ac fortiter.
正直で高潔な人は運命の歪みを正し、耐える技術によって困難で過酷なものを和らげる。 また同じ人が、順境を感謝をもってかつ控えめに受け入れ、逆境を不動の姿勢でかつ勇敢に受け入れる。
Qui licet prudens sit, licet exacto faciat cuncta iudicio, licet nihil supra vires suas temptet, non continget illi bonum illud integrum et extra minas positum, nisi certus adversus incerta est.
そのような人は、たとえ賢明であり、すべてのことを厳密な判断のもとに行い、自分の力を超えることを何一つ企てないとしても、不確実なものに対して確固とした態度をとらない限り、あの完全で脅威の及ばない善を手に入れることはできないだろう。
§98.4Sive alios observare volueris—liberius enim inter aliena iudicium est, sive te ipsum favore seposito—et senties hoc et confiteberis, nihil ex his optabilibus et caris utile esse, nisi te contra levitatem casus rerumque casum sequentium instruxeris, nisi illud frequenter et sine querella inter singula damna dixeris: "dis aliter visum est.
他者を観察したいと思うにせよ(他人の事柄の間では判断はより自由だからである)、あるいは偏愛を脇に置いて自分自身を観察したいと思うにせよ、あなたはこれを感じ、そして告白するだろう。 これら望ましく愛しいもののうち、偶然の浮気性と、偶然に従う事物の浮気性に対して自らを武装させない限り、また、個々の損失のただ中で、しばしば、そして不満を言わずに次のように言わない限り、何一つ有益ではない、と。 「神々は異なった風にお望みになった。
" §98.5Immo mehercules ut carmen fortius ac iustius petam, quo animum tuum magis fulcias, hoc dicito, quotiens aliquid aliter quam cogitabas evenerit: "di melius.
」いや、誓って、あなたの精神をより支えるために、より力強く、より適切な詩句を求めるなら、思っていたのと違うように何かが起こるたびに、こう言いなさい。 「神々はより良く(お望みになった)。
"
Sic composito nihil accidet.
」このように心が整えられた人には、何も起こらないだろう。
Sic autem conponetur, si, quid humanarum rerum varietas possit, cogitaverit, antequam senserit, si et liberos et coniugem et patrimonium sic habuerit tamquam non utique semper habiturus et tamquam non futurus ob hoc miserior, si habere desierit.
しかし、人間事の多様性が何をなし得るかを、それを感じる前に考え、また、子供たちも妻も遺産も、決して常に持ち続けるわけではないかのように、また、もしそれらを持たなくなったとしても、そのために自分はより不幸になるわけではないかのように所有するなら、そのように心は整えられるだろう。
Calamitosus est animus futuri anxius et ante miserias miser, qui sollicitus est, ut ea, quibus delectatur, ad extremum usque permaneant.
未来を心配し、不幸が来る前に不幸になっている精神、自分が喜んでいるものが最後まで残り続けるようにと気をもんでいる精神は、悲惨である。
§98.6Nullo enim tempore conquiescet et expectatione venturi praesentia, quibus frui poterat, amittet.
そのような精神はいかなる時も休まることがなく、将来への予期によって、享受できたはずの現在のものを失ってしまう。
In aequo est autem amissae rei miseratio et timor amittendae.
しかし、失われたものへの嘆きと、失うことへの恐れは同等のものである。
§98.7Nec ideo praecipio tibi neglegentiam.
だからといって、私はあなたに怠慢を勧めているのではない。
Tu vero metuenda declina.
むしろ、恐るべきものは避けなさい。
Quidquid consilio prospici potest, prospice.
思慮によってあらかじめ見通せるものはすべて見通しなさい。
Quodcumque laesurum est, multo ante quam accidat, speculare et averte.
害を与えるであろうものは何であれ、それが起こるずっと前に見張り、退けなさい。
In hoc ipsum tibi plurimum conferet fiducia et ad tolerandum omne obfirmata mens.
まさにこのことのために、確信と、すべてを耐え抜くために固められた精神が、あなたに最も貢献するだろう。
Potest fortunam cavere, qui potest ferre.
運命に耐えることができる者は、運命を警戒することができる。
Certe in tranquillo non tumultuatur.
確かに、平穏なときには取り乱さない。
Nihil est nec miserius nec stultius quam praetimere.
あらかじめ恐れることほど、惨めで愚かなことはない。
Quae ista dementia est malum suum antecedere?
自らの災いに先んじるとは、何という狂気か。
§98.8Denique ut breviter includam quod sentio, et istos satagios ac sibi molestos describam tibi, tam intemperantes in ipsis miseriis quam sunt ante illas.
最後に、私の考えていることを手短にまとめ、あのあくせく動き回り、自分自身を苦しめる者たち、すなわち、不幸が来る前と同じくらい、不幸のただ中にあっても無節制な者たちを、あなたに描写しよう。
Plus dolet quam necesse est, qui ante dolet quam necesse est;
必要なときよりも前に痛む者は、必要な以上に痛むのである。
eadem enim infirmitate dolorem non aestimat, qua non exspectat;
なぜなら、痛みを予期しないのと同じ弱さによって、彼はその痛みを評価しないからである。
eadem intemperantia fingit sibi perpetuam felicitatem suam, fingit crescere debere quaecumque contigerunt, non tantum durare;
また、それと同じ無節制さによって、彼は自分の幸運が永遠であると自分に空想し、自分に起こったことは何であれ、単に持続するだけでなく、成長せねばならないと空想する。
et oblitus huius petauri, quo humana iactantur, sibi uni fortuitorum constantiam spondet.
そして、人間の事柄がその上で放り投げられる、あのシーソーのようなものを忘れて、自分一人のために偶然のものの不変性を請け合うのである。