§9.17Quamdiu quidem illi licet suo arbitrio res suas ordinare, se contentus est et ducit uxorem;
確かに、自分の意志で自分の物事を整えることが許されている限りにおいて、彼は自分自身に満足しつつ妻を娶り、自分自身に満足しつつ子供を育てる。
se contentus est et liberos tollit; se contentus est et tamen non viveret, si foret sine homine victurus.
彼は自分自身に満足しているが、もし他人が一人もいない中で生きることになるのであれば、生きようとはしないだろう。
Ad amicitiam fert illum nulla utilitas sua, sed naturalis inritatio.
彼を友情へと駆り立てるのは、彼自身のいかなる有用性でもなく、自然な刺激である。
Nam ut aliarum nobis rerum innata dulcedo est, sic amicitiae.
なぜなら、他の物事に対する生まれながらの甘美さが私たちにあるように、友情に対してもそうだからである。
Quomodo solitudinis odium est et adpetitio societatis, quomodo hominem homini natura conciliat, sic inest huic quoque rei stimulus, qui nos amicitiarum adpetentes faciat.
孤独への嫌悪と社会への欲求があるように、また自然が人間を人間に親しませるように、このようにこの事柄にも、私たちを友情を求める者にする刺激が宿っているのである。
§9.18Nihilominus cum sit amicorum amantissimus, cum illos sibi comparet, saepe praeferat, omne intra se bonum terminabit et dicet, quod Stilbon ille dixit, Stilbon quem Epicuri epistula insequitur;
それにもかかわらず、彼が友人たちをこの上なく愛し、彼らを自分と同等に扱い、しばしば自分より優先するとしても、彼はあらゆる善を自分の内側に限定し、あのスティルポンが言ったことを言うだろう。 そのスティルポンには、エピクロスの書簡が言及している。
hic enim capta patria, amissis liberis, amissa uxore cum ex incendio publico solus et tamen beatus exiret, interroganti Demetrio, cui cognomen ab exitio urbium Poliorcetes fuit, numquid perdidisset, "Omnia," inquit, "bona mea mecum sunt.
実際、このスティルポンは、祖国が占領され、子供たちを失い、妻を失い、公共の大火から一人で、しかも幸福なまま脱出したとき、都市の破壊にちなんでポリオルケテスというあだ名を持っていたデメトリオスから、何か失ったものがあるかと尋ねられて、「私の善いものはすべて私と共にある」と言ったのである。
" §9.19Ecce vir fortis ac strenuus! Ipsam hostis sui victoriam vicit.
見よ、勇敢で不屈の男を! 彼は敵の勝利そのものに打ち勝ったのだ。
"Nihil," inquit, "perdidi";
「私は何も失わなかった」と彼は言う。
dubitare illum coegit, an vicisset.
彼はその敵に、自分が本当に勝ったのだろうかと疑わざるを得なくさせた。
"Omnia mea mecum sunt;
「私のすべてのものは私と共にある。
"hoc ipsum est nihil bonum putare, quod eripi possit.
」これこそまさに、奪い去られ得るいかなるものも善とはみなさないということである。
Miramur animalia quaedam, quae per medios ignes sine noxa corporum transeant;
私たちは、体の損傷なしに火の中を通り抜けるある種の動物を不思議に思う。
quanto hic mirabilior vir, qui per ferrum et ruinas et ignes inlaesus et indemnis evasit! Vides, quanto facilius sit totam gentem quam unum virum vincere? Haec vox illi communis est cum Stoico.
武器と廃墟と火の中を、傷つくことも損失を被ることもなく逃れ出たこの男は、どれほど驚くべきことか! 一人の男を征服するよりも、民族全体を征服する方がいかに容易であるか、お分かりだろうか? この言葉は彼とストア派に共通するものである。
Aeque et hic intacta bona per concrematas urbes fert.
同様に、彼もまた焼失した都市を通り抜けて、傷つかない善を携え運ぶ。
Se enim ipso contentus est.
なぜなら、彼は自分自身に満足しているからである。
Hoc felicitatem suam fine designat.
彼はこの限界によって自らの幸福を定義している。
§9.20Ne existimes nos solos generosa verba iactare;
私たちだけが高貴な言葉を放っていると考えてはならない。
et ipse Stilbonis obiurgator Epicurus similem illi vocem emisit, quam tu boni consule, etiam si hunc diem iam expunxi.
スティルポンの非難者であるエピクロス自身も、それと似た言葉を発した。 これをあなたは好意的に受け止めてほしい、たとえ私がこの日をすでに帳消しにしたとしても。
"Si cui," inquit, "sua non videntur amplissima, licet totius mundi dominus sit, tamen miser est.
「もし誰かにとって、自分の持ち物がこの上なく豊かであると思われないなら、たとえ全世界の主人であったとしても、その者は惨めである」と彼は言う。
"Vel si hoc modo tibi melius enuntiari videtur,— id enim agendum est, ut non verbis serviamus, sed sensibus,—: "Miser est, qui se non beatissimum iudicat, licet imperet mundo. ''
あるいは、もしこのやり方のほうがあなたにとってより良く表現されていると思われるなら――なぜなら、私たちは言葉に仕えるのではなく、意味に仕えるべきだからである――、「世界を支配していようとも、自分を最高に幸福であると判断しない者は惨めである」。
§9.21Ut scias autem hos sensus esse communes, natura scilicet dictante, apud poetam comicum invenies:
"
Non est beatus, esse se qui non putat.
しかし、自然が教えているために、これらの考えが共通のものであることをあなたが知るために、喜劇詩人のうちにあなたは次を見出すだろう。 「自分が幸福だと思わない者は、幸福ではない。
"
Quid enim refert, qualis status tuus sit, si tibi videtur malus?"
」なぜなら、もしあなたの状態があなたにとって悪く見えるなら、それがどのような状態であるかなど何の違いがあろうか?
§9.22Quid ergo?" inquis.
「ではどうなのか? 」とあなたは言う。
"Si beatum se dixerit ille turpiter dives et ille multorum dominus sed plurium servus, beatus sua sententia fiet? "Non quid dicat, sed quid sentiat, refert, nec quid uno die sentiat, sed quid adsidue.
「もし、あの卑しく富んだ男や、多くの者の主人でありながらそれ以上の数の奴隷であるあの男が、自分は幸福だと言ったなら、彼は自分自身の意見において幸福になるのだろうか? 」彼が何を言うかではなく、何を心で感じるかが重要なのであり、一日だけ何を思うかではなく、絶えず何を思うかが重要なのである。
Non est autem quod verearis, ne ad indignum res tanta perveniat;
しかし、これほど偉大なことがふさわしくない者に届いてしまうのではないかと、あなたが恐れる必要はない。
nisi sapienti sua non placent.
賢者でなければ、自分の持ち物に満足することはないからである。
Omnis stultitia laborat fastidio sui.
あらゆる愚かさは、自己への嫌悪に苦しんでいる。
VALE.
健やかであれ。