§9.17Quamdiu quidem illi licet suo arbitrio res suas ordinare, se contentus est et ducit uxorem; se contentus est et liberos tollit; se contentus est et tamen non viveret, si foret sine homine victurus.
실로 자신의 의지대로 자신의 일을 정리하는 것이 허락되는 한, 그는 자기 자신으로 만족하면서도 아내를 맞이하고, 자기 자신으로 만족하면서도 자녀를 기르며, 자기 자신으로 만족하지만 만약 다른 사람 없이 살아가야 한다면 살아가려 하지 않을 것이네.
Ad amicitiam fert illum nulla utilitas sua, sed naturalis inritatio.
그를 우정으로 이끄는 것은 그 자신의 어떠한 유용성도 아니요, 자연적인 자극이라네.
Nam ut aliarum nobis rerum innata dulcedo est, sic amicitiae.
왜냐하면 다른 것들에 대한 타고난 달콤함이 우리에게 있는 것처럼, 우정에 대해서도 그러하기 때문이네.
Quomodo solitudinis odium est et adpetitio societatis, quomodo hominem homini natura conciliat, sic inest huic quoque rei stimulus, qui nos amicitiarum adpetentes faciat.
고독에 대한 혐오와 교제에 대한 갈망이 있는 것처럼, 자연이 인간을 인간에게 친화하게 만드는 것처럼, 이 일에도 우리를 우정을 갈망하게 만드는 자극이 내재해 있는 것이라네.
§9.18Nihilominus cum sit amicorum amantissimus, cum illos sibi comparet, saepe praeferat, omne intra se bonum terminabit et dicet, quod Stilbon ille dixit, Stilbon quem Epicuri epistula insequitur;
그럼에도 불구하고 그가 친구들을 가장 사랑하고, 그들을 자신과 동등하게 여기며, 자주 자신보다 우선시한다 할지라도, 그는 모든 선을 자신의 내면에 한정할 것이며, 저 유명한 스틸폰이 했던 말을 할 것이네. 그 스틸폰은 에피쿠로스의 서간이 뒤쫓아 비난하는 인물이지.
hic enim capta patria, amissis liberis, amissa uxore cum ex incendio publico solus et tamen beatus exiret, interroganti Demetrio, cui cognomen ab exitio urbium Poliorcetes fuit, numquid perdidisset, "Omnia," inquit, "bona mea mecum sunt. "
실제로 이 자는 조국이 함락되고, 자녀를 잃고, 아내를 잃은 채, 공공의 대화재 속에서 혼자서, 그럼에도 불구하고 행복하게 빠져나왔을 때, 도시의 파괴로부터 '폴리오르케테스'라는 별명을 얻은 데메트리오스가 혹시 무언가를 잃었느냐고 묻자, "나의 모든 선한 것은 나와 함께 있소"라고 말했다네.
§9.19Ecce vir fortis ac strenuus! Ipsam hostis sui victoriam vicit.
보게나, 용감하고 강인한 남자를! 그는 자신의 적의 승리 그 자체를 이겨냈다네.
"Nihil," inquit, "perdidi";
"나는 아무것도 잃지 않았소"라고 그는 말했네.
dubitare illum coegit, an vicisset.
그는 그 적으로 하여금 자신이 정말 승리했는지 의심하게 만들었지.
"Omnia mea mecum sunt; "hoc ipsum est nihil bonum putare, quod eripi possit.
"나의 모든 것은 나와 함께 있소." 이것이야말로 빼앗길 수 있는 것은 아무것도 선으로 여기지 않는 것을 의미하네.
Miramur animalia quaedam, quae per medios ignes sine noxa corporum transeant; quanto hic mirabilior vir, qui per ferrum et ruinas et ignes inlaesus et indemnis evasit! Vides, quanto facilius sit totam gentem quam unum virum vincere? Haec vox illi communis est cum Stoico.
우리는 몸에 상처를 입지 않고 불 속을 지나가는 어떤 동물들을 경이롭게 여기지만, 무기와 폐허와 불 속을 아무 상처 없이, 아무 손실 없이 빠져나온 이 남자는 얼마나 더 경이로운가! 한 사람을 이기는 것보다 온 민족을 이기는 것이 얼마나 더 쉬운지 보이시는가? 이 말은 그와 스토아 학파에게 공통된 것이네.
Aeque et hic intacta bona per concrematas urbes fert.
마찬가지로 그도 불탄 도시를 지나 손상되지 않은 선을 나른다네.
Se enim ipso contentus est.
그는 자신만으로 만족하기 때문일세.
Hoc felicitatem suam fine designat.
그는 이것으로써 자신의 행복의 한계를 규정하네.
§9.20Ne existimes nos solos generosa verba iactare;
우리들만이 고상한 말을 늘어놓는다고 생각지 말게나.
et ipse Stilbonis obiurgator Epicurus similem illi vocem emisit, quam tu boni consule, etiam si hunc diem iam expunxi.
스틸폰의 비방자인 에피쿠로스 자신도 그와 유사한 말을 남겼으니, 비록 내가 오늘의 빚을 이미 청산했다 할지라도 자네는 이를 기껍게 여겨 주게나.
"Si cui," inquit, "sua non videntur amplissima, licet totius mundi dominus sit, tamen miser est.
"만약 누군가에게 자신의 것이 가장 풍요롭게 보이지 않는다면, 설령 그가 온 세상의 주인이라 할지라도 그는 비참하다"라고 그가 말했네.
"Vel si hoc modo tibi melius enuntiari videtur,— id enim agendum est, ut non verbis serviamus, sed sensibus,—: "Miser est, qui se non beatissimum iudicat, licet imperet mundo. ''
아니면 자네에게 이 방식이 더 잘 표현된 것처럼 보인다면—말이 아니라 의미를 섬기는 것이 우리가 해야 할 일이기 때문일세—, "세상을 지배할지라도 스스로를 가장 행복하다고 판단하지 않는 자는 비참하다"라고 할 수 있겠네.
§9.21Ut scias autem hos sensus esse communes, natura scilicet dictante, apud poetam comicum invenies:
"
Non est beatus, esse se qui non putat. "
Quid enim refert, qualis status tuus sit, si tibi videtur malus?"
그러나 이러한 생각들이 자연이 가르쳐 주는 바에 따른 공통된 것임을 자네가 알 수 있도록, 어느 희극 시인의 작품 속에서 자네는 다음을 발견할 것이네. "자신이 행복하다고 생각지 않는 자는 행복하지 않다." 실로 자네의 상태가 자네에게 나쁘게 보인다면, 자네의 상태가 어떠한지가 무슨 상관이 있겠는가?
§9.22Quid ergo?" inquis.
"그렇다면 어떻단 말인가?" 하고 자네는 묻는군.
"Si beatum se dixerit ille turpiter dives et ille multorum dominus sed plurium servus, beatus sua sententia fiet? "Non quid dicat, sed quid sentiat, refert, nec quid uno die sentiat, sed quid adsidue.
"만약 저 비열한 부자와, 많은 이의 주인이면서 그보다 더 많은 이의 노예인 저 자가 스스로 행복하다고 말한다면, 그는 자신의 판단 속에서 행복해진단 말인가?" 그가 무엇을 말하는가가 아니라 무엇을 느끼는가가 중요하며, 단 하루 동안 무엇을 느끼는가가 아니라 부단히 무엇을 느끼는가가 중요하네.
Non est autem quod verearis, ne ad indignum res tanta perveniat;
하지만 이토록 위대한 일이 어울리지 않는 자에게 도달할까 봐 자네가 두려워할 필요는 없네.
nisi sapienti sua non placent.
현자가 아니면 자신의 것에 만족하지 못하기 때문일세.
Omnis stultitia laborat fastidio sui.
모든 어리석음은 스스로에 대한 혐오로 괴로워하네.
VALE.
잘 있게나.