§74.27Utrum maiorem an minorem circulum scribas, ad spatium eius pertinet, non ad formam.
あなたが大きい円を描こうが、小さい円を描こうが、それは円の大きさに関わることであり、その形に関わることではありません。
Licet alter diu manserit, alterum statim obduxeris et in eum in quo scriptus est pulverem sol veris, in eadem uterque forma fuit.
たとえ一方が長く残り、他方をあなたがすぐに消して、それが描かれていたまさにその塵へと崩してしまったとしても、両者は同じ形であったのです。
Quod rectum est, nec magnitudine aestimatur nec numero nec tempore;
正しいものは、大きさによっても、数によっても、時間によっても評価されません。
non magis produci quam contrahi potest.
引き伸ばされることも、縮められることも同じように不可能です。
Honestam vitam ex centum annorum numero in quantum voles corripe et in unum diem coge;
高潔な人生を、百年という年数からあなたの望むだけ縮め、一日へと凝縮しなさい。
aeque honesta est.
それは同様に高潔なのです。
§74.28Modo latius virtus funditur, regna urbes provincias temperat, fert leges, colit amicitias, inter propinquos liberosque dispensat officia, modo arto fine concluditur paupertatis exilii orbitatis.
ある時は徳は広く行き渡り、王国や都市や属州を統治し、法律を制定し、友情を育み、親族や子供たちの間で義務を分配します。 またある時は貧困、追放、子を失うことの狭い限界の中に閉じ込められます。
Non tamen minor est, si ex altiore fastigio in privatum, ex regio in humile subducitur, ex publico et spatioso iure in angustias domus vel anguli coit.
それでも、もし徳がより高い地位から私的な地位へ、王者の地位から卑小な地位へと引き下ろされ、公的で広大な権限から家庭や片隅の狭苦しさへと縮こまったとしても、より小さくなるわけではありません。
§74.29Aeque magna est, etiam si in se recessit undique exclusa.
徳は、四方から締め出されて自らの内へと退いたとしても、同様に偉大です。
Nihilominus enim magni spiritus est et erecti, exactae prudentiae, indeclinabilis iustitiae.
なぜなら、それにもかかわらず、徳は偉大で高揚した精神であり、完璧な思慮深さであり、揺るぎない正義だからです。
Ergo aeque beata est.
それゆえ、同様に幸福なのです。
Beatum enim illud uno loco positum est, in ipsa mente, grande, stabile, tranquillum, quod sine scientia divinorum humanorumque non potest effici.
なぜなら、あの幸福というものはただ一つの場所、すなわち精神そのものの中に置かれており、それは偉大で、安定的で、穏やかなものであり、神的な事柄と人間的な事柄に関する知識なしには生じ得ないからです。
§74.30Sequitur illud, quod me responsurum esse dicebam.
次に、私が答えるつもりだと言っていたことが続きます。
Non adfligitur sapiens liberorum amissione, non amicorum.
賢者は子供たちを失うことによっても、友たちを失うことによっても打ちのめされません。
Eodem enim animo fert illorum mortem, quo suam expectat.
なぜなら、賢者は自らの死を待ち受けるのと同じ心で、彼らの死を耐え忍ぶからです。
Non magis hanc timet quam illam dolet.
賢者は、自らの死を恐れることも、彼らの死を悲しむことも、それ以上にはしません。
Virtus enim convenientia constat;
なぜなら、徳は調和から成り立っており、徳のすべての働きは徳そのことと一致し調和しているからです。
omnia opera eius cum ipsa concordant et congruunt. Haec concordia perit, si animus, quem excelsum esse oportet, luctu aut desiderio summittitur.
高潔であるべき精神が、悲嘆や渇望によって屈服させられるなら、この調和は滅びてしまいます。
Inhonesta est omnis trepidatio et sollicitudo, in ullo actu pigritia.
いかなる動揺や不安も、またいかなる行為における怠惰も、不名誉なことです。
Honestum enim securum et expeditum est, interritum est, in procinctu stat.
なぜなら、高潔なものは安心で軽快であり、恐れを知らず、戦闘準備を整えて立っているからです。
" §74.31Quid ergo? Non aliquid perturbationi simile patietur? Non et color eius mutabitur et vultus agitabitur et artus refrigescent? Et quicquid aliud non ex imperio animi, sed inconsulte quodam naturae impetu geritur.
」「では、どうなのですか? 感情の動揺に似たものを、彼は経験しないのですか? 彼の顔色も変わらず、表情も動揺せず、手足も冷たくならないのですか? そして、精神の命令からではなく、自然の無意識の衝動によって生じる他のあらゆることも起こらないのですか?
"Fateor;
」認めます。
sed manebit illi persuasio eadem, nihil illorum malum esse nec dignum, ad quod mens sana deficiat.
しかし、彼には同じ確信が留まり続けるでしょう。 すなわち、それらの事柄は何一つ悪ではなく、健全な精神が衰えてしまうに値するものではないという確信が。
Omnia, quae facienda erunt, audaciter facit et prompte.
なされるべきすべてのことを、彼は大胆に、そして速やかに行います。
§74.32Hoc enim stultitiae proprium quis dixerit, ignave et contumaciter facere, quae faciat, et alio corpus inpellere, alio animum distrahique inter diversissimos motus.
なぜなら、自分がしていることを怠惰に、かつ不服そうに行い、肉体をある方向へと押し進めながら、精神を別の方向へと引き裂き、きわめて多様な感情の動きの間で引き裂かれることこそ、愚かさの特徴であると、誰が言わないでおれるでしょうか。
Nam propter illa ipsa, quibus extollit se miraturque, contempta est et ne illa quidem, quibus gloriatur, libenter facit.
実際、愚かさは、自分が誇りとし賞賛しているまさにそれらの事柄のために軽蔑されており、自分が自慢している事柄さえも、喜んで行っているわけではないのです。
Si vero aliquod timetur malum, eo proinde, dum expectat, quasi venisset, urgetur et quicquid ne patiatur timet, iam metu patitur.
もし何らかの悪が恐れられているなら、愚かさはそれを待ち受ける間、まるでそれがすでに到来したかのようにその悪によって苦しめられ、被るまいと恐れている事柄を、すでに恐怖によって被っているのです。
§74.33Quemadmodum in corporibus insidentis languoris signa praecurrunt, quaedam enim segnitia enervis est et sine labore ullo lassitudo et oscitatio et horror membra percurrens; sic infirmus animus multo ante quam opprimatur malis quatitur.
肉体において、忍び寄る病の兆候が先んじて現れるように、すなわち、ある種の無気力な気怠さ、何ら労力も使っていないのに生じる疲労、あくび、手足を駆け巡る悪寒などが先んじるように、そのように、弱った精神は、悪によって打ちのめされるずっと前に動揺します。
Praesumit illa et ante tempus cadit.
精神はそれらを先取りし、時が来る前に倒れてしまうのです。
Quid autem dementius quam angi futuris nec se tormento reservare, sed arcessere sibi miserias et admovere?
しかし、未来の事柄に思い悩んで、その苦しみのために自らをとっておくことをせず、自ら悲惨を招き寄せて身近に引き寄せることほど、狂気じみたことがあるでしょうか。
§74.34Quas optimum est differre, si discutere non possit.
もしそれらを追い散らすことができないのであれば、延期することが最善です。
Vis scire futuro neminem debere torqueri? Quicumque audierit post quinquagesimum annum sibi patienda supplicia, non perturbatum nisi si medium spatium transiluerit et se in illam saeculo post futuram sollicitudinem inmiserit;
未来のことで誰も苦しめられるべきではないということを、知りたいですか。 五十年後に自分が刑罰を被らねばならないと聞いた人は誰であれ、その中間の期間を飛び越えて、一世代も後にやってくるあの心配事の中に自らを投げ入れない限り、動揺することはありません。
eodem modo fit, ut animos libenter aegros et captantes causas doloris vetera atque obliterata contristent.
同様なことが、自ら進んで病み、悲しみの原因をあさろうとする精神を、古く消え去った出来事が悲しませる時にも起こります。
Fit quae praeterierunt et quae futura sunt, absunt;
過ぎ去ったことと、未来のことは存在しません。
neutra sentimus.
私たちはそのどちらも感じていません。
Non est autem nisi ex eo, quod sentias, dolor.
しかし、感じるものからでなければ、苦痛は生じないのです。
VALE.
つつがなく。