§24.9Non in hoc exempla nunc congero, ut ingenium exerceam, sed ut te adversus id, quod maxime terribile videtur, exhorter.
私は今、才知を競うためにこれらの例を集めているのではなく、最も恐ろしく思えるものに対して君を励ますために集めているのだ。
Facilius autem exhortabor, si ostendero non fortes tantum viros hoc momentum efflandae animae contempsisse, sed quosdam ad alia ignavos in hac re aequasse animum fortissimorum, sicut illum Cn.
だが、魂を吹き出すこの瞬間を軽蔑したのが、ただ勇敢な男たちだけではなく、他の事柄には臆病な一部の者たちもまた、この件においては最も勇敢な者たちと比肩する精神を示したのだと明らかにすれば、君をいっそう容易に励ますことができるだろう。
Pompei socerum Scipionem, qui contrario in Africam vento relatus cum teneri navem suam vidisset ab hostibus, ferro se transverberavit et quaerentibus, ubi imperator esset, "Imperator," inquit, "se bene habet. "
たとえば、あのグナエウス・ポンペイウスの義父スキピオがそうだった。 彼は逆風によってアフリカへと押し戻され、自分の船が敵に拿捕されるのを見たとき、剣で自らを貫き、将軍はどこにいるのかと尋ねる者たちに、「将軍は、息災である」と言ったのだ。
§24.10Vox haec illum parem maioribus fecit et fatalem Scipionibus in Africa gloriam non est interrumpi passa.
この言葉は彼を先祖たちと対等な者とし、アフリカにおけるスキピオ家の宿命的な栄光が途切れるのを許さなかった。
Multum fuit Carthaginem vincere, sed amplius mortem.
カルタゴに打ち勝つことは大いなることであったが、死に打ち勝つことはそれ以上であった。
"Imperator," inquit, "se bene habet.
「将軍は、息災である」と彼は言った。
"An aliter debebat imperator, et quidem Catenis, mori?
将軍が、それも鎖に繋がれて死ぬようなことが、別様にあってよかっただろうか。
§24.11Non revoco te ad historias nec ex omnibus saeculis contemptores mortis, qui sunt plurimi, colligo.
私は君を歴史へと連れ戻すつもりはないし、あらゆる時代から、おびただしい数にのぼる死の軽蔑者たちを集めるつもりもない。
Respice ad haec nostra tempora, de quorum languore ac deliciis querimur;
私たちがその無気力さと贅沢さを嘆いている、この現代に目を向けてみるがよい。
omnis ordinis homines suggerent, omnis fortunae, omnis aetatis, qui mala sua morte praeciderint.
あらゆる階級、あらゆる境遇、あらゆる年齢の人々が、自らの災いを死によって断ち切った例を差し出してくれるだろう。
Mihi crede, Lucili, adeo mors timenda non est, ut beneficio eius nihil timendum sit.
ルキリウスよ、私を信じるがよい。 死は恐るべきものではないどころか、死の恩恵のおかげで、恐れるべきものは何もなくなるのだ。
Securus itaque inimici minas audi.
したがって、心穏やかに敵の脅しを聞くがよい。
§24.12Et quamvis conscientia tibi tua fiduciam faciat, tamen quia multa extra causam valent, et quod aequissimum est spera, et ad id te quod est iniquissimum conpara.
そして、君の良心が君に自信を与えてくれるとしても、訴訟の枠外にある多くの事柄が影響力を持つ以上、最も公正なことを望みつつ、最も不公正な事態に備えて自分を整えよ。
Illud autem ante omnia memento, demere rebus tumultum ac videre, quid in quaque re sit;
しかし何よりも、物事から騒ぎを取り除き、それぞれの物事の中に何があるのかを見極めることを忘れてはならない。
scies nihil esse in istis terribile nisi ipsum timorem.
そうすれば、それらの事柄においては、恐怖そのもの以外には恐ろしいものは何もないと知るだろう。
§24.13Quod vides accidere pueris, hoc nobis quoque maiusculis pueris evenit: illi quos amant, quibus adsueverunt, cum quibus ludunt, si personatos vident, expavescunt.
子供たちに起こるのを見るそのことが、少し大きくなった子供である私たちにも起こるのだ。 子供たちは、自分が愛し、見慣れており、一緒に遊んでいる相手であっても、仮面をかぶっているのを見ると怯えおののく。
Non hominibus tantum, sed rebus persona demenda est et reddenda facies sua.
人間からだけでなく、物事からも仮面を取り除き、本来の顔を取り戻してやらねばならない。
§24.14Quid mihi gladios et ignes ostendis et turbam carnificum circa te frementem? Tolle istam pompam, sub qua lates et stultos territas! Mors es, quam nuper servus meus, quam ancilla contempsit.
なぜ私に剣や炎、そして君の周りで吠えたてる処刑人の群れを示すのか。 君がその下に身を隠し、愚者たちを脅しているそのおどろおどろしい行列を取り去るがよい! 君は死にすぎない。 私の奴隷が、私の女奴隷が、つい最近軽蔑したあの死にすぎないのだ。
Quid tu rursus mihi flagella et eculeos magno apparatu explicas? Quid singulis articulis singula machinamenta, quibus extorqueantur, aptata et mille alia instrumenta excarnificandi particulatim hominis? Pone ista, quae nos obstupefaciunt.
なぜ君はまたしても、ものものしい道具立てで鞭や拷問台を私の前に広げて見せるのか。 なぜ関節の一つひとつを脱臼させるために合わせられた一つひとつの拷問器具や、人間を細切れにさいなむための他の千もの道具を示すのか。 私たちを呆然とさせるそれらのものを脇に置け。
Iube conticiscere gemitus et exclamationes et vocum inter lacerationem elisarum acerbitatem! Nempe dolor es, quem podagricus ille contemnit, quem stomachicus ille in ipsis deliciis perfert, quem in puerperio puella perpetitur.
呻き声や叫び声、そして引き裂かれる中で搾り出される痛切な声を静まらせよ! 実のところ、君は痛みにすぎない。 あの痛風病みが軽蔑し、あの胃病病みがこの上ない贅沢のただ中で耐え忍び、うら若い娘が出産の苦しみの中で耐える、あの痛みにすぎないのだ。
Levis es, si ferre possum, brevis es, si ferre non possum.
耐えられるなら君は軽いものであり、耐えられないなら君は短いものなのだ。
§24.15Haec in animo voluta, quae saepe audisti, saepe dixisti.
君が何度も耳にし、何度も口にしてきたこれらのことを心の中で巡らせよ。
Sed an vere audieris, an vere dixeris, effectu proba.
しかし、本当に耳にしたのか、本当に口にしたのかは、結果によって証明せよ。
Hoc enim turpissimum est, quod nobis obici solet, verba nos philosophiae, non opera tractare.
というのも、私たちが非難されがちなことで最も恥べきなのは、私たちが哲学の言葉を扱っており、その実践を扱っていないということだからだ。
Quid, tu nunc primum tibi mortem inminere scisti, nunc exilium, nunc dolorem? In haec natus es.
何ということだ、君は死が、あるいは追放が、あるいは痛みが、今初めて自分に差し迫っていることを知ったというのか。 君はこれらのことのために生まれてきたのだ。
Quicquid fieri potest, quasi futurum cogitemus.
起こり得ることは何であれ、今まさに起ころうとしているかのように考えよう。
§24.16Quod facere te moneo, scio certe te fecisse;
君にそうするよう勧めていることを、君がすでに実行したことを私は確かに知っている。
nunc admoneo, ut animum tuum non mergas in istam sollicitudinem.
今、私が警告しているのは、君が自分の心をその心配の中に沈めてしまわないようにということだ。
Hebetabitur enim et minus habebit vigoris, cum exurgendum erit.
というのも、立ち上がらねばならないときに、心は鈍り、活力を失ってしまうだろうからだ。
Abduc illum a privata causa ad publicam.
心を私的な訴訟から、公的な問題へと引き離せ。
Dic mortale tibi et fragile corpusculum esse, cui non ex iniuria tantum aut ex potentioris viribus denuntiabitur dolor.
自分には死すべき、壊れやすい肉体があり、それに対しては、不正や強者の力からだけでなく痛みが告げられるのだと言い聞かせるがよい。
Ipsae voluptates in tormenta vertuntur, epulae cruditatem adferunt, ebrietates nervorum torporem tremoremque, libidines pedum, manuum, articulorum omnium depravationes.
快楽そのものが拷問へと変わり、馳走は消化不良を、泥酔は神経のマヒと震えを、情欲は足や手、すべての関節のねじれをもたらすのだ。
§24.17Pauper fiam;
貧しくなるだろう。
inter plures ero.
そのときは、より多くの人々の間に交じるまでだ。
Exul fiam;
追放されるだろう。
ibi me natum putabo, quo mittar.
そのときは、送られるその場所で自分が生まれたのだと思おう。
Alligabor;
縛られるだろう。
quid enim? Nunc solutus sum? Ad hoc me natura grave corporis mei pondus adstrinxit.
それがどうしたというのか。 今、私は自由なのか。 自然は、私の肉体という重い重荷に私を縛り付けているのだ。
Moriar;
死ぬだろう。
hoc dicis, desinam aegrotare posse, desinam alligari posse, desinam mori posse.
君の言っているのはこのことだが、それは私が病気にする能力を失い、縛られる能力を失い、死ぬ能力を失うということなのだ。