§18.8Non est tamen quare tu multum tibi facere videaris.
しかしながら、君が自分自身のために大したことをしていると思うべき理由はない。
Facies enim, quod multa milia servorum, multa milia pauperum faciunt;
なぜなら、君が行うことは、何万もの奴隷や、何万もの貧しい人々が行っていることだからである。
illo nomine te suspice, quod facies non coactus, quod tam facile erit tibi illud pati semper quam aliquando experiri.
以下の点において自分自身を称賛しなさい。 すなわち、君がそれを強制されずに自発的に行うこと、そして、君にとってそれを時折経験することは、常に耐え忍ぶことと同じくらい容易であること。
Exerceamur ad palum.
木柱に向かって訓練しようではないか。
Et ne inparatos fortuna deprehendat, fiat nobis paupertas familiaris.
そして、運命が不意に我々を準備不足で見出さぬよう、貧しさを我々にとってなじみ深いものにしよう。
Securius divites erimus, si scierimus, quam non sit grave pauperes esse.
貧しいことがいかに重荷でないかを知っていれば、我々はより安全に富者でいられるだろう。
§18.9Certos habebat dies ille magister voluptatis Epicurus, quibus maligne famem extingueret, visurus, an aliquid deesset ex plena et consummata voluptate, vel quantum deesset et an dignum quod quis magno labore pensaret.
あの快楽の教師エピクロスは、特定の数日を定め、その間は飢えを極めて貧弱に満たしていた。 それは、満ち足りて完成された快楽から何かが欠けているかどうか、あるいはどれほど欠けているか、そしてそれが、人が多大な労苦をもって償うに値するものかどうかを確かめるためであった。
Hoc certe in his epistulis ait, quas scripsit Charino magistratu ad Polyaenum.
彼は、カリヌスが執政官の時にポリュアイノスに宛てて書いた手紙の中で、確かにこのことを述べている。
Et quidem gloriatur non toto asse se pasci, Metrodorum, qui nondum tantum profecerit, toto.
そして、自分は1アスにも満たない費用で養われており、まだそこまで進歩していないメトロドロスは丸1アスで養われている、と自慢している。
§18.10In hoc tu victu saturitatem putas esse? Et voluptas est.
君はこのような食事の中に満腹があると思うか。 しかもそれは快楽でもあるのだ。
Voluptas autem non illa levis et fugax et subinde reficienda, sed stabilis et certa.
だが、その快楽は、軽薄で、はかなく、すぐにまた補われねばならないようなものではなく、安定的で確実なものである。
Non enim iucunda res est aqua et polenta aut frustum hordeacei panis, sed summa voluptas est posse capere etiam ex his voluptatem et ad id se deduxisse, quod eripere nulla fortunae iniquitas possit.
なぜなら、水と大麦粥、あるいは大麦パンの一片は心地よいものではないが、これらからさえも快楽を受け取ることができ、運命のいかなる不条理も奪い去ることのできない境地へと自分自身を導いたこと、これこそが最高の快楽だからである。
§18.11Liberaliora alimenta sunt carceris, sepositos ad capitale supplicium non tam anguste, qui occisurus est, pascit Quanta est animi magnitudo ad id sua sponte descendere, quod ne ad extrema quidem decretis timendum sit! Hoc est praeoccupare tela fortunae.
牢獄の食事の方がもっと十分である。 死刑を宣告されて引き離された者に対しても、彼を殺そうとする者はそれほど狭量に食べさせはしない。 極刑を宣告された者でさえ恐れる必要のない境地へと、自ら進んで降りていく精神の偉大さはいかばかりか! これこそが、運命の矢を先回りして防ぐことである。
§18.12Incipe ergo, mi Lucili, sequi horum consuetudinem et aliquos dies destina, quibus secedas a tuis rebus minimoque te facias familiarem;
それゆえ、私のルキーリウスよ、彼らの習慣に従い始め、数日をあらかじめ取り決めて、君が自分の用事から身を引き、極めてわずかなものと親しくなるようにしなさい。
incipe cum paupertate habere commercium.
貧しさと交わりを持ち始めるのだ。
"
Aude, hospes, contemnere opes et te quoque dignum
Finge deo. "
"客よ、あえて富を軽蔑し、君自身をも神にふさわしいものに整えよ。
§18.13Nemo alius est deo dignus quam qui opes contempsit.
"富を軽蔑した者以外に、神にふさわしい者は誰もいない。
Quarum possessionem tibi non interdico, sed efficere volo, ut illas intrepide possideas;
私は君にそれらを所有することを禁じはしないが、君がそれらを恐れずに所有できるようにしたいのだ。
quod uno consequeris modo, si te etiam sine illis beate victurum persuaseris tibi, si illas tamquam exituras semper aspexeris.
それは、君がそれらなしでも幸福に生きられると自分自身に確信させ、それらを常に失われるものとして見つめるならば、ただ一つの方法で達成される。
§18.14Sed iam incipiamus epistulam conplicare.
しかし、もう手紙を閉じ始めよう。
"Prius," inquis, "redde quod debes.
「その前に」と君は言う、「借りているものを返しなさい」。
"Delegabo te ad Epicurum;
私は君をエピクロスのところへ委託しよう。
ab illo fiet numeratio: "Inmodica ira gignit insaniam.
彼から支払いが行われるだろう。 「不当な怒りは狂気を生む」。
"Hoc quam verum sit, necesse est scias, cum habueris et servum et inimicum.
これがどれほど真実であるかは、君が奴隷と敵の両方を持つようになったとき、知る必要がある。
§18.15In omnes personas hic exardescit affectus;
この感情はあらゆる立場の人において燃え上がる。
tam ex amore nascitur quam ex odio, non minus inter seria quam inter lusus et iocos.
それは、愛からと同様に憎しみからも生じ、真面目な事柄の間だけでなく、遊びや冗談の間でも同様に生じる。
Nec interest, ex quam magna causa nascatur, sed in qualem perveniat animum.
また、それがどれほど大きな原因から生じるかは重要ではなく、どのような精神の中に達するかが重要である。
Sic ignis non refert quam magnus, sed quo incidat.
同じように、火がどれほど大きいかは重要ではなく、どこに落ちるかが重要なのである。
Nam etiam maximum solida non receperunt; rursus arida et corripi facilia scintillam quoque fovent usque in incendium.
なぜなら、非常に大きな火であっても頑丈なものは受け入れないが、他方で、乾燥して燃え移りやすいものは火花であっても火災にまで育てるからである。
Ita est, mi Lucili, ingentis irae exitus furor est, et ideo ira vitanda est non moderationis causa, sed sanitatis.
まさにその通りなのだ、私のルキーリウスよ、巨大な怒りの結末は狂乱であり、それゆえに怒りは節度のためではなく、正気のために避けられねばならない。
VALE.
健やかに。