§118.1Exigis a me frequentiores epistulas.
君は私にもっと頻繁な手紙を要求している。
Rationes conferamus;
帳簿を突き合わせてみよう。
solvendo non eris.
君は債務不履行になるだろう。
Convenerat quidem, ut tua priora essent, tu scriberes, ego rescriberem.
なるほど、君の手紙が先であり、君が書き、私が返事を書くという合意があった。
Sed non ero difficilis;
しかし私は気難しくするつもりはない。
bene credi tibi scio.
君には十分に信用貸しができると知っているからだ。
Itaque in anticessum dabo nec faciam, quod Cicero, vir disertissimus, facere Atticum iubet, ut etiam "si rem nullam habebit, quod in buccam venerit, scribat. "
したがって、私は前払いすることにしよう。 そして、最も雄弁な人であるキケロが、アッティクスに、たとえ「何も用事がなくても、口に上ったことを何でも」書くように命じているようなことはしないつもりだ。
§118.2Numquam potest deesse, quod scribam, ut omnia illa, quae Ciceronis implent epistulas, transeam: quis candidatus laboret;
私が書くべき事柄が欠けることは決してあり得ない。 キケロの手紙を満たしている次のような事柄をすべて省くとしてもだ。
quis alienis, quis suis viribus pugnet; quis consulatum fiducia Caesaris, quis Pompei, quis arcae petat;
すなわち、どの候補者が苦戦しているか、誰が他人の力で、誰が自分の力で戦っているか、誰がカエサルへの信頼、誰がポンペイウスへの信頼、誰が己の金庫を頼りにして執政官職を求めているか。
quam durus sit faenerator Caecilius, a quo minoris centesimis propinqui nummum movere non possint.
金貸しのカエキリウスがいかに冷酷で、親族でさえ彼からは百分の一未満では一銭も借り出すことができないか、といったことだ。
Sua satius est mala quam aliena tractare, se excutere et videre, quam multarum rerum candidatus sit, et non suffragari.
他人の悪よりも自分の悪を取り扱い、自らを精査して、自分がいかに多くのものの候補者であるかを見極め、しかも投票をしないこと、これこそがより望ましい。
§118.3Hoc est, mi Lucili, egregium, hoc securum ac liberum, nihil petere et tota fortunae comitia transire.
わがルキリウスよ、これこそが際立っており、これこそが安心で自由なのだ。 すなわち、何も求めず、運命のすべての民会を通り過ぎることである。
Quam putas esse iucundum tribubus vocatis, eum candidati in templis suis pendeant et alius nummos pronuntiet, alius per sequestrem agat, alius eorum manus osculis conterat, quibus designatus contingendam manum negaturus est, omnes attoniti vocem praeconis exspectent, stare otiosum et spectare illas nundinas nec ementem quicquam nec vendentem?
部族が召集され、候補者たちがそれぞれの神殿でやきもきし、ある者は現金を約束し、別の者は仲介人を介して交渉し、また別の者は、指名された暁には触れることさえ拒むであろう人々の手を接吻で擦り切らせ、全員が息を呑んで伝令の声を待っているときに、何も買わず何も売らずに暇そうに立ち、それらの市場を眺めることがいかに心地よいことか、君はどう思うか。
§118.4Quanto hic maiore gaudio fruitur, qui non praetoria aut consularia comitia securus intuetur, sed magna illa, in quibus alii honores anniversarios petunt, alii perpetuas potestates, alii bellorum eventus prosperos triumphosque, alii divitias, alii matrimonia ac liberos, alii salutem suam suorumque! Quanti animi res est solum nihil petere, nulli supplicare, et dicere: "Nihil mihi tecum, fortuna.
法務官や執政官の選挙を心穏やかに眺めるのではなく、あの偉大な選挙を眺める者は、いかに大きな喜びを享受していることか。 そこでは、ある者は一年限りの名誉を求め、別の者は永久の権力を求め、ある者は戦争の幸運な結末と凱旋式を、別の者は富を、ある者は結婚と子どもを、別の者は自分と家族の安全を求めているのだ! ただ一人何も求めず、誰にも懇願せず、こう言うことはいかに大きな精神のなせる業か。 「運命よ、私とあなたには何の関係もない。
Non facio mei tibi copiam.
私は自分をあなたのなすがままにさせない。
Scio apud te Catones repelli, Vatinios fieri.
あなたのところでは、カトたちが退けられ、ワティニウスたちが選ばれることを私は知っている。
Nihil rogo.
私は何も要求しない。
"Hoc est privatam facere fortunam.
」これこそが、自分だけの運命を築くことなのだ。
§118.5Licet ergo haec in vicem scribere et hanc semper integram egerere materiam circumspicientibus tot milia hominum inquieta, qui ut aliquid pestiferi consequantur, per mala nituntur in malum petuntque mox fugienda aut etiam fastidienda.
それゆえ、私たちは互いにこうしたことを書き、この常に尽きることのない素材を汲み出し続けることができる。 不穏に動く何千もの人々を見回しながら。 彼らは、何か有害なものを獲得するために、苦難を通じてさらなる悪へと突き進み、やがては逃れるべき、あるいは嫌悪すべき事柄を追い求めているのである。
§118.6Cui enim adsecuto satis fuit, quod optanti nimium videbatur? Non est, ut existimant homines, avida felicitas, sed pusilla;
実際、それを望んでいたときには過大に見えたものが、手に入れた後に、誰にとって十分であっただろうか。 幸運というものは、人々が考えているように貪欲なのではなく、取るに足らないものなのだ。
itaque neminem satiat.
それゆえ、誰も満足させることがない。
Tu ista credis excelsa, quia longe ab illis iaces;
君はそれらを高貴なものと信じているが、それは君がそれらから遠く離れたところに横たわっているからだ。
ei vero, qui ad illa pervenit, humilia sunt.
だが、それらに到達した者にとっては、卑俗なものなのだ。
Mentior, nisi adhuc quaerit escendere;
もし彼がさらに登ることを求めていないなら、私は嘘をついていることになる。
istud, quod tu summum putas, gradus est.
君が最高峰だと思っているその場所は、ただの一段のステップにすぎないのだ。
§118.7Omnes autem male habet ignorantia veri;
しかし、真理に対する無知がすべての人を苦しめている。
tamquam ad bona feruntur decepti rumoribus, deinde mala esse aut inania aut minora quam speraverint, adepti ac multa passi vident.
彼らは噂に欺かれ、まるで善に向かうかのように惹きつけられるが、のちにそれらを手に入れ、多くの苦難を経た後に、それらが悪であるか、空虚であるか、あるいは予想したよりも微小なものであるかを知るのである。
Maiorque pars miratur ex intervallo fallentia, et vulgo bona pro magnis sunt.
そして大半の人々は、距離を置いて惑わすものを驚嘆の眼で見つめており、世間一般において、善とされるものは偉大なものと混同されている。
§118.8Hoc ne nobis quoque eveniat, quaeramus, quid sit bonum, varia eius interpretatio fuit, alius illud aliter expressit.
これが私たちにも起こらないようにするために、何が善であるかを探求しよう。 善の解釈は多様であり、ある者はそれをこのように、別の者はあのように表現した。
Quidam ita finiunt: "bonum est quod invitat animos, quod ad se vocat.
ある人々はこう定義する。 「善とは、精神を誘い、自分のもとへと呼び寄せるものである」と。
"Huic statim opponitur: quid, si invitat quidem, sed in perniciem? Scis, quam multa mala blanda sint.
これに対して、すぐに次のような反論がなされる。 もしそれが誘うにしても、破滅へと誘うのだとしたらどうなのか、と。 君は、いかに多くの悪が魅力を伴っているかを知っている。
verum et veri simile inter se differunt;
真なるものと真に似たものは互いに異なる。
ita quod bonum est, vero iungitur;
したがって、善であるものは真なるものと結びついている。
non est enim bonum nisi verum est.
真なるものでなければ、善ではないからだ。
At quod invitat ad se et adlicefacit, veri simile est;
しかし、自分のもとへと誘い、惹きつけるものは、真に似たものである。
subripit, sollicitat, adtrahit.
それは忍び込み、刺激し、引き寄せるのだ。