Humanitext Reader

小セネカ · パエドラ §918-1013

テセウスの呪いとヒッポリュトスの死を告げる使者

11 / 14 箇所 · ラテン語

要旨

テセウスは我が子ヒッポリュトスに対して激しい呪いの言葉を投げかけ、海の神ポセイドンに彼の滅亡を乞い願う。歌隊が自然界の厳格な秩序と人間界の不条理な不道徳さを対比させて嘆くなか、使者が現れてヒッポリュトスが都を去る際の異変と非業の死を告げ始める。

§918o vita fallax, abditos sensus geris §919animisque pulchram turpibus faciem induis:
おお、欺きに満ちた人生よ、お前は隠された本性を抱き、醜い心に美しい仮面を被せる。
§920pudor impudentem celat, audacem quies, §921pietas nefandum;
羞恥の装いが破廉恥な者を隠し、静けさが大胆な者を、敬虔が不義なる者を隠す。
vera fallaces probant §922simulantque molles dura.
欺く者たちが真実を装い、軟弱な者たちが不屈さを真似る。
silvarum incola §923ille efferatus castus intactus rudis,
あの野蛮で、貞潔で、触れられたことのない、粗野な森の住人よ、私のために身を取っておいたというのか?
§924mihi te reservas? a meo primum toro §925et scelere tanto placuit ordiri virum?
私の寝所を犯すことから、これほどの悪行をもって男としての初陣を飾るのが望みであったか?
§926iam iam superno numiui grates ago, §927quod icta nostra cecidit Antiope manu,
今こそ、私は天の神に感謝する、アンティオペが我が手にかかって倒れたことを。
§928quod non ad antra Stygia descendens tibi
私がステュクスの洞窟へ下る際、お前のために母親を残しておかなかったことを。
§929matrem reliqui, profugus ignotas procul
逃亡者となって、遥か彼方の未知の国々を走り去るがよい。
§930percurre gentes: te licet terra ultimo §931summota mundo dirimat Oceani plagis §932orbemque nostris pedibus obversum colas, §933licet in recessu penitus extremo abditus §934horrifera celsi regna transieris poli §935hiemesque supra positus et canas nives §936gelidi frementes liqueris Boreae ruinas §937post te furentes, sceleribus poenas dabis.
たとえ地の果て、世界の極限にある土地がオーケアノスの海域によってお前を隔てようとも、あるいはお前が私たちの足の真反対にある世界に住もうとも、たとえ最も奥まった極限の隠れ家に深く身を隠し、高い天の恐るべき領域を越え、冬と白い雪のはるか上方に位置して、冷酷な北風の咆哮する破壊の跡をお前の背後に荒れ狂わせたまま立ち去ろうとも、お前はその悪行に対して罰を受けるのだ。
§938profugum per omnis pertinax latebras premam:
逃亡するお前を、私は執拗にあらゆる隠れ家まで追い詰める。
§939longinqua clausa abstrusa diversa invia
遠き国々、閉ざされた場所、隠された場所、隔たった場所、道なき場所を私は踏破しよう。
§940emetiemur, nullus obstabit locus:
いかなる場所も妨げとはならない。
§941scis unde redeam, tela quo mitti haud queunt,
お前は私がどこから戻ってきたかを知っているはずだ。 武器など放つことのできない場所から。
§942huc vota mittam, genitor aequoreus dedit §943ut vota prono terna concipiam deo.
ここへ私は祈りを届けよう。 海の父が、神が私の願いを聞き入れる用意を整え、三つの祈りを立てることを私に許されたのだ。
§944et invocata munus hoc sanxit Styge.
そしてステュクス川に誓ってこの贈り物を保証された。
§945En perage donum triste, regnator freti!
さあ、この悲痛な贈り物を実行に移したまえ、海の支配者よ!
§946non cernat ultra lucidum Hippolytum diem §947adeatque manes iuvenis iratos patri,
ヒッポリュトスがこれ以上、輝かしい光を目にすることのないように、そしてこの若者が、父に憤る死者たちの世界へと赴くように。
§948fer abominandam nunc opem gnato, parens:
今こそ我が子に、この恐るべき助力を与えたまえ、父よ。
§949numquam supremum numinis munus tui §950consumeremus.
私たちはあなたの神性の最後の贈り物を、重大な災いが押し寄せない限り、決して使い尽くしはしなかっただろう。
magna ni premerent mala: §951inter profunda Tartara et Ditem horridum §952et imminentes regis inferni minas,
深きタルタロスと恐るべきディース、そして冥界の王の差し迫った脅威の中にいたときでさえ、私はこの祈りの権利を惜しんで使わなかったのだ。
§953voto peperci: redde nunc pactam fidem,
いま、約束された誓いを果たしたまえ。
§954genitor, moraris? cur adhuc undae silent?
父よ、ためらうのか? なぜ波は未だに静まり返っているのか?
§955nunc atra ventis nubila impellentibus §956subtexe noctem, sidera et caelum eripe,
今こそ、風が吹き寄せる黒い雲で夜の帳を編み上げ、星々と天を奪い去れ。
§957effunde pontum, vulgus aequoreum cie §958fluctusque ab imo tumidus Oceano voca.
海を溢れさせ、海の眷属たちを揺り動かし、オーケアノスの深底から膨れ上がる波を呼び出せ。
§959O magna parens, Natura, deum §960tuque igniferi rector Olympi, §961qui sparsa cito sidera mundo §962cursusque vagos rapis astrorum §963celerique polos cardine versas,
おお、神々の偉大なる母、自然よ、そして火を放つオリュンポスの支配者よ、お前は、世界に散りばめられた星々と天体の不規則な運行を急速に推し進め、素早い軸によって天極を回転させる。
§964cur tanta tibi cura perennes §965agitare vias aetheris alti,
なぜお前は、高い天空の絶え間ない軌道を運行させることに、これほどの気遣いをするのか。
§966ut nunc canae frigora brumae §967nudent silvas, §968nunc arbustis redeant umbrae, §969nunc aestivi colla leonis §970Cererem magno fervore coquant §971viresque suas temperet annus?
それは、ある時は白い冬の寒さが森の木々を丸裸にし、またある時は低木たちに木陰が戻り、またある時は夏の獅子座の首が大いなる熱気で穀物を実らせ、季節が自らの力を調和させるためなのか。
§972sed cur idem qui tanta regis, §973sub quo vasti pondera mundi §974librata suos ducunt orbes, §975hominum nimium' securus abes,
だが、これほど多くのものを支配し、その下で広大な宇宙の重みが均衡を保ちつつ自らの軌道を描いているにもかかわらず、なぜお前は人間のことにはあまりに無関心に、遠く離れているのか?
§976non sollicitus §977prodesse bonis, nocuisse malis?
善き者を助け、悪しき者を害することを心にかけようとしないのはなぜか?
§978res humanas ordine nullo §979Fortuna regit sparsitque manu §980munera caeca, peiora fovens;
人間の出来事は、いかなる秩序もなく運命が支配し、その目隠しされた手で贈り物をばら撒き、より悪しき者を保護している。
§981vincit sanctos dira libido, §982fraus sublimi regnat in aula.
恐るべき欲望が神聖な人々を打ち負かし、欺瞞が高貴な宮廷に君臨する。
§983tradere turpi fasces populus §984gaudet, eosdem colit atque odit.
民衆は卑るべき者に執政官の束棒を渡すことを喜び、また同じ彼らを敬いながらも憎む。
§985tristis virtus perversa tulit §986praemia recti:
悲しき徳は、正しさに対する歪んだ報いを受け取る。
§987castos sequitur mala paupertas §988vitioque potens regnat adulter:
貞潔な者には不遇なる貧困がつきまとい、悪徳によって権力を握った姦通者が支配する。
§989o vane pudor falsumque decus!
おお、虚しき羞恥よ、欺きの名誉よ!
§989bSed quid citato nuntius properat gradu §990rigatque maestis lugubrem vultum genis?
しかし、なぜ使者が急ぎ足で駆けつけ、悲しみの頬に、その哀れに満ちた顔を濡らしているのか?
§991O sors acerba et dura, famulatus gravis, §992cur me ad nefandum nuntium casus vocat?
おお、過酷で容赦なき運命よ、過酷なる従者の務めよ、なぜ運命は私を、この忌まわしい報告へと呼び寄せるのか?
§993Ne metue cladis fortiter fari asperas:
恐れることなく、容赦なき破滅を勇敢に語るがよい。
§994non imparatum pectus aerumnis fero.
私は災難に対して備えのない心を持ってはいない。
§995Vocem dolori lingua luctificam negat.
舌が、この悲痛な苦しみのために言葉を拒んでいます。
§996Proloquere quae sors aggravet quassam domum.
どのような運命が、打ち砕かれた我が家をさらに苦しめるのか、語れ。
§997Hippolytus, heu me, flebili leto occubat.
ヒッポリュトスが、ああ、痛ましい死を遂げて横たわっております。
§998Gnatum parens obisse iam pridem scio:
我が子が死んだことは、父親である私はとっくに知っている。
§999nunc raptor obiit, mortis effare ordinem.
今や強姦魔が死んだのだ。 その死の有様を詳しく語れ。
§1000Vt profugus urbem liquit infesto gradu §1001celerem citatis passibus cursum explicans, §1002celso sonipedes ocius subigit iugo §1003et ora frenis domita substrictis ligat.
彼が逃亡者として、敵意に満ちた足取りで都市を去り、急ぎ足で素早い道筋を進み、馬たちを素早く高い軛に繋ぎ、引き締められた手綱で服従させた彼らの口を縛りました。
§1004tum multa secum effatus et patrium solum §1005abominatus saepe genitorem ciet §1006acerque habenis lora permissis quatit:
それから、一人言のように多くの言葉を口にし、祖国の土地を忌み嫌いながら、何度も父親の名を呼び、激しく手綱を緩めて鞭を振るっていました。
§1007cum subito vastum tonuit ex alto mare §1008crevitque in astra, nullus inspirat salo
その時、突如として深海から広大な海が轟きを上げ、星々に届かんばかりに盛り上がりました。
§1009ventus, quieti nulla pars caeli strepit §1010placidumque pelagus propria tempestas agit.
いかなる風も海に吹きつけてはおらず、静まり返った天のどこからも物音はせず、穏やかであった海を、それ自体の嵐が激しく揺さぶっていたのです。
§1011non tantus Auster Sicula disturbat freta §1012nec tam furens Ionius exsurgit sinus
これほど凄まじい南風がシケリアの海峡をかき乱すことも、これほど荒れ狂うイオニアの湾が、西北風の支配下に盛り上がることはありません。
§1013regnante Coro, saxa cum fluctu tremunt
岩々が波とともに震えていました。

語釈・文法注

  1. 930te licet terra... dirimat — 譲歩の接続詞 `licet` が導く一連の譲歩節(接続法現在 `dirimat` [931], `colas` [932]、接続法完了 `transieris` [934], `liqueris` [936])の開始部。代名詞 `te` は `dirimat` の直接目的語であり、文頭に置かれて強調されている。
  2. 943vota prono terna concipiam deo — 動詞 `dedit`(許した)の目的語となる名詞節 `ut... concipiam`(接続法現在)。`prono... deo` は「聞き入れる用意のある神に」を意味する与格で、`concipiam`(祈りを立てる)の宛先を示す。
  3. 964cur tanta tibi cura perennes agitare vias — 存在の動詞 `est` が省略された「所有の与格」の構文(`tibi est cura` で「あなたには気遣いがある/あなたが気遣う」)。不定詞 `agitare` は、名詞 `cura` の具体的な内容を示す同格的あるいは主体的不定詞として機能している。

この箇所を引用する

小セネカ, パエドラ §918-1013. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi005.humanitext-lat2:918-1013

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。