← 小セネカ

パエドラ

§918-1013

テセウスの呪いとヒッポリュトスの死を告げる使者

テセウスは我が子ヒッポリュトスに対して激しい呪いの言葉を投げかけ、海の神ポセイドンに彼の滅亡を乞い願う。歌隊が自然界の厳格な秩序と人間界の不条理な不道徳さを対比させて嘆くなか、使者が現れてヒッポリュトスが都を去る際の異変と非業の死を告げ始める。

表示 ▾
表示
訳
訳の書体
AI ↗
← 前次 →
918

​o vita fallax, abditos sensus geris

おお、欺きに満ちた人生よ、お前は隠された本性を抱き、

​animisque pulchram turpibus faciem induis:

醜い心に美しい仮面を被せる。

920

​pudor impudentem celat, audacem quies,

羞恥の装いが破廉恥な者を隠し、静けさが大胆な者を、

​pietas nefandum; vera fallaces probant

敬虔が不義なる者を隠す。欺く者たちが真実を装い、

​simulantque molles dura. silvarum incola

軟弱な者たちが不屈さを真似る。あの野蛮で、

​ille efferatus castus intactus rudis,

貞潔で、触れられたことのない、粗野な森の住人よ、

​mihi te reservas? a meo primum toro

私のために身を取っておいたというのか?私の寝所を犯すことから、

925

​et scelere tanto placuit ordiri virum?

これほどの悪行をもって男としての初陣を飾るのが望みであったか?

​iam iam superno numini grates ago,

今こそ、私は天の神に感謝する、

​quod icta nostra cecidit Antiope manu,

アンティオペが我が手にかかって倒れたことを。

​quod non ad antra Stygia descendens tibi

私がステュクスの洞窟へ下る際、お前のために

​matrem reliqui, profugus ignotas procul

母親を残しておかなかったことを。逃亡者となって、遥か彼方の未知の国々を

930

​percurre gentes: te licet terra ultimo

走り去るがよい。たとえ地の果て、世界の極限にある土地が

​summota mundo dirimat1 Oceani plagis

オーケアノスの海域によってお前を隔てようとも、

​orbemque nostris pedibus obversum colas,

あるいはお前が私たちの足の真反対にある世界に住もうとも、

​licet in recessu penitus extremo abditus

たとえ最も奥まった極限の隠れ家に深く身を隠し、

​horrifera celsi regna transieris poli

高い天の恐るべき領域を越え、

935

​hiemesque supra positus et canas nives

冬と白い雪のはるか上方に位置して、

​gelidi frementes liqueris Boreae ruinas

冷酷な北風の咆哮する破壊の跡をお前の背後に

​post te furentes, sceleribus poenas dabis.

荒れ狂わせたまま立ち去ろうとも、お前はその悪行に対して罰を受けるのだ。

​profugum per omnis pertinax latebras premam:

逃亡するお前を、私は執拗にあらゆる隠れ家まで追い詰める。

​longinqua clausa abstrusa diversa invia

遠き国々、閉ざされた場所、隠された場所、隔たった場所、道なき場所を

940

​emetiemur, nullus obstabit locus:

私は踏破しよう。いかなる場所も妨げとはならない。

​scis unde redeam, tela quo mitti haud queunt,

お前は私がどこから戻ってきたかを知っているはずだ。武器など放つことのできない場所から。

​huc vota mittam, genitor aequoreus dedit

ここへ私は祈りを届けよう。海の父が、

​ut vota prono terna concipiam deo.2

神が私の願いを聞き入れる用意を整え、三つの祈りを立てることを私に許されたのだ。

​et invocata munus hoc sanxit Styge.

そしてステュクス川に誓ってこの贈り物を保証された。

945

​En perage donum triste, regnator freti!

さあ、この悲痛な贈り物を実行に移したまえ、海の支配者よ!

​non cernat ultra lucidum Hippolytum diem

ヒッポリュトスがこれ以上、輝かしい光を目にすることのないように、

​adeatque manes iuvenis iratos patri,

そしてこの若者が、父に憤る死者たちの世界へと赴くように。

​fer abominandam nunc opem gnato, parens:

今こそ我が子に、この恐るべき助力を与えたまえ、父よ。

​numquam supremum numinis munus tui

私たちはあなたの神性の最後の贈り物を、

950

​consumeremus. magna ni premerent mala:

重大な災いが押し寄せない限り、決して使い尽くしはしなかっただろう。

​inter profunda Tartara et Ditem horridum

深きタルタロスと恐るべきディース、

​et imminentes regis inferni minas,

そして冥界の王の差し迫った脅威の中にいたときでさえ、

​voto peperci: redde nunc pactam fidem,

私はこの祈りの権利を惜しんで使わなかったのだ。いま、約束された誓いを果たしたまえ。

​genitor, moraris? cur adhuc undae silent?

父よ、ためらうのか?なぜ波は未だに静まり返っているのか?

955

​nunc atra ventis nubila impellentibus

今こそ、風が吹き寄せる黒い雲で

​subtexe noctem, sidera et caelum eripe,

夜の帳を編み上げ、星々と天を奪い去れ。

​effunde pontum, vulgus aequoreum cie

海を溢れさせ、海の眷属たちを揺り動かし、

​fluctusque ab imo tumidus Oceano voca.

オーケアノスの深底から膨れ上がる波を呼び出せ。

​O magna parens, Natura, deum

おお、神々の偉大なる母、自然よ、

960

​tuque igniferi rector Olympi,

そして火を放つオリュンポスの支配者よ、

​qui sparsa cito sidera mundo

お前は、世界に散りばめられた星々と

​cursusque vagos rapis astrorum

天体の不規則な運行を急速に推し進め、

​celerique polos cardine versas,

素早い軸によって天極を回転させる。

​cur tanta tibi cura perennes

なぜお前は、高い天空の絶え間ない軌道を

965

​agitare vias3 aetheris alti,

運行させることに、これほどの気遣いをするのか。

​ut nunc canae frigora brumae

それは、ある時は白い冬の寒さが

​nudent silvas,

森の木々を丸裸にし、

​nunc arbustis redeant umbrae,

またある時は低木たちに木陰が戻り、

​nunc aestivi colla leonis

またある時は夏の獅子座の首が

970

​Cererem magno fervore coquant

大いなる熱気で穀物を実らせ、

​viresque suas temperet annus?

季節が自らの力を調和させるためなのか。

​sed cur idem qui tanta regis,

だが、これほど多くのものを支配し、

​sub quo vasti pondera mundi

その下で広大な宇宙の重みが

​librata suos ducunt orbes,

均衡を保ちつつ自らの軌道を描いているにもかかわらず、

975

​hominum nimium securus abes,

なぜお前は人間のことにはあまりに無関心に、遠く離れているのか?

​non sollicitus

善き者を助け、悪しき者を害することを

​prodesse bonis, nocuisse malis?

心にかけようとしないのはなぜか?

​res humanas ordine nullo

人間の出来事は、いかなる秩序もなく

​Fortuna regit sparsitque manu

運命が支配し、その目隠しされた手で

980

​munera caeca, peiora fovens;

贈り物をばら撒き、より悪しき者を保護している。

​vincit sanctos dira libido,

恐るべき欲望が神聖な人々を打ち負かし、

​fraus sublimi regnat in aula.

欺瞞が高貴な宮廷に君臨する。

​tradere turpi fasces populus

民衆は卑るべき者に執政官の束棒を渡すことを

​gaudet, eosdem colit atque odit.

喜び、また同じ彼らを敬いながらも憎む。

985

​tristis virtus perversa tulit

悲しき徳は、正しさに対する

​praemia recti:

歪んだ報いを受け取る。

​castos sequitur mala paupertas

貞潔な者には不遇なる貧困がつきまとい、

​vitioque potens regnat adulter:

悪徳によって権力を握った姦通者が支配する。

​o vane pudor falsumque decus!

おお、虚しき羞恥よ、欺きの名誉よ!

​Sed quid citato nuntius properat gradu

しかし、なぜ使者が急ぎ足で駆けつけ、

990

​rigatque maestis lugubrem vultum genis?

悲しみの頬に、その哀れに満ちた顔を濡らしているのか?

​O sors acerba et dura, famulatus gravis,

おお、過酷で容赦なき運命よ、過酷なる従者の務めよ、

​cur me ad nefandum nuntium casus vocat?

なぜ運命は私を、この忌まわしい報告へと呼び寄せるのか?

​Ne metue cladis fortiter fari asperas:

恐れることなく、容赦なき破滅を勇敢に語るがよい。

​non imparatum pectus aerumnis fero.

私は災難に対して備えのない心を持ってはいない。

995

​Vocem dolori lingua luctificam negat.

舌が、この悲痛な苦しみのために言葉を拒んでいます。

​Proloquere quae sors aggravet quassam domum.

どのような運命が、打ち砕かれた我が家をさらに苦しめるのか、語れ。

​Hippolytus, heu me, flebili leto occubat.

ヒッポリュトスが、ああ、痛ましい死を遂げて横たわっております。

​Gnatum parens obisse iam pridem scio:

我が子が死んだことは、父親である私はとっくに知っている。

​nunc raptor obiit, mortis effare ordinem.

今や強姦魔が死んだのだ。その死の有様を詳しく語れ。

1000

​Vt profugus urbem liquit infesto gradu

彼が逃亡者として、敵意に満ちた足取りで都市を去り、

​celerem citatis passibus cursum explicans,

急ぎ足で素早い道筋を進み、

​celso sonipedes ocius subigit iugo

馬たちを素早く高い軛に繋ぎ、

​et ora frenis domita substrictis ligat.

引き締められた手綱で服従させた彼らの口を縛りました。

​tum multa secum effatus et patrium solum

それから、一人言のように多くの言葉を口にし、祖国の土地を

1005

​abominatus saepe genitorem ciet

忌み嫌いながら、何度も父親の名を呼び、

​acerque habenis lora permissis quatit:

激しく手綱を緩めて鞭を振るっていました。

​cum subito vastum tonuit ex alto mare

その時、突如として深海から広大な海が轟きを上げ、

​crevitque in astra, nullus inspirat salo

星々に届かんばかりに盛り上がりました。いかなる風も海に

​ventus, quieti nulla pars caeli strepit

吹きつけてはおらず、静まり返った天のどこからも物音はせず、

1010

​placidumque pelagus propria tempestas agit.

穏やかであった海を、それ自体の嵐が激しく揺さぶっていたのです。

​non tantus Auster Sicula disturbat freta

これほど凄まじい南風がシケリアの海峡をかき乱すことも、

​nec tam furens Ionius exsurgit sinus

これほど荒れ狂うイオニアの湾が、

​regnante Coro, saxa cum fluctu tremunt

西北風の支配下に盛り上がることはありません。岩々が波とともに震えていました。

構文注3 件
  1. 930te licet terra... dirimat

    譲歩の接続詞 licet が導く一連の譲歩節(接続法現在 dirimat [931], colas [932]、接続法完了 transieris [934], liqueris [936])の開始部。代名詞 te は dirimat の直接目的語であり、文頭に置かれて強調されている。

  2. 943vota prono terna concipiam deo

    動詞 dedit(許した)の目的語となる名詞節 ut... concipiam(接続法現在)。prono... deo は「聞き入れる用意のある神に」を意味する与格で、concipiam(祈りを立てる)の宛先を示す。

  3. 964cur tanta tibi cura perennes agitare vias

    存在の動詞 est が省略された「所有の与格」の構文(tibi est cura で「あなたには気遣いがある/あなたが気遣う」)。不定詞 agitare は、名詞 cura の具体的な内容を示す同格的あるいは主体的不定詞として機能している。

翻訳:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 公開)・修正履歴(2 件・最終 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校閲 — 原文 2 件
urn:cts:latinLit:phi1017.phi005.humanitext-lat2:918-1013