Humanitext Reader

小セネカ · パエドラ §731-832

美の儚さを歌う合唱隊とテセウスの帰還

9 / 14 箇所 · ラテン語

要旨

乳母はフェードラを落ち着かせつつヒッポリュトスから襲撃されたという偽の証拠を仕立て上げ、それに対して合唱隊はヒッポリュトスの類まれな美しさと美の普遍的な儚さを歌い上げる中、テセウスらしき人物が冥界から戻ってくる姿が目撃される。

§731recreate, crinis tractus et lacerae comae §732ut sunt remaneant, facinoris tanti notae,
元気を取り戻してください。 引っ張られた髪、引き裂かれた乱れ髪はそのままにしておきましょう、これほどの大罪の証拠として。
§733perferte 4n urbem, recipe iam sensus, era.
街へと運びなさい。 奥方様、今こそ意識を取り戻してください。
§734quid te ipsa lacerans omnium adspectus fugis?
なぜご自身を傷つけ、皆の視線を避けるのですか?
§735mens inpudicam facere, non casus solet.
心を不貞にするのは意図であり、不運な出来事ではありません。
§736Fugit insanae similis procellae, §737ocior nubes glomerante Coro, §738ocior cursum rapiente flamma, §739stella cum ventis agitata longos §740porrigit ignes.
彼は狂った嵐のように逃げ去る、雲を集める北西風よりも早く、軌道を急ぐ稲妻よりも早く、風に煽られた星が長い火の尾を引く時のように。
§741Conferat tecum decus omne priscum §742fama miratrix senioris aevi:
過去のあらゆる美しさをあなたと比較するがよい、古き時代を驚嘆する噂よ。
§743pulchrior tanto tua forma lucet, §744clarior quanto micat orbe pleno §745cum suos ignes coeunte cornu §746iunxit et curru properante pernox §747exerit vultus rubicunda Phoebe §748nec tenent stellae faciem minores;
あなたの美しさはそれほどまでに美しく輝いている、満月がその円い姿で輝く時、両端の角が交わり、夜通し急ぐ馬車の中で赤みを帯びたフェーベーがその顔を差し出し、小さな星々がその輝きに気圧される、その時よりも。
§749talis est. primas referens tenebras, §750nuntius noctis, modo lotus undis §751Hesperus, pulsis iterum tenebris §752Lucifer idem.
初めての闇をもたらす夕暮れの使者、水に浴したばかりのヘスペルス、そして再び闇が払われたときには同じ者がルシフェルとなる、その姿のようだ。
§753Et tu. thyrsigera Liber ab India. §754intonsa iuvenis perpetuum coma, §755tigres pampinea cuspide territans §756ac mitra cohibens cornigerum caput, §757non vinces rigidas Hippolyti comas.
そして、樹を携えてインディアから来たリベルよ、髪を一度も切ったことのない永久に若き者よ、葡萄の生い茂る矛先で虎を脅かし、額帯で角のある頭を包む者よ、あなたでさえヒッポリュトスの飾らぬ髪には及ばない。
§758ne vultus nimium suspicias tuos:
ご自身の容貌を誇りすぎてはならない。
§759omnis per populos fabula distulit, §760Phaedrae quem Bromio praetulerit soror.
フェードラの姉が、ブロミオスよりも誰を選んだかは、あらゆる民の間で噂として広まっている。
§761Anceps forma bonum mortalibus," §762exigui donum breve temporis, §763ut velox celeri pede laberis!
美とは、人間にとって不確かな恵み、わずかな時間の短い贈り物、なんと素早い足取りで流れ去ることか!
§764Non sic prata novo vere decentia §765aestatis calidae despoliat vapor, §766saevit solstitio cum medius dies §767et noctes brevibus praecipitant rotis §768languescunt folio et lilia pallido:
温かい夏の熱気は、新しい春に美しく装った野原をこれほど激しくは奪い去らない、夏至の真昼の太陽が猛威を振るい、夜が短い車輪で急ぎ去る時、百合も青ざめた葉を落として萎れる。
§769ut gratae capiti deficiunt comae §770et fulgor teneris qui radiat genis
頭を飾る美しい髪が失われ、初々しい頬に放たれる輝きが一瞬にして奪い去られるように。
§771momento rapitur nullaque non dies §772formonsi spolium corporis abstulit.
美しき体の誇りを奪い去らない日は一日としてない。
§773res est forma fugax: quis sapiens bono
美とは逃げ去るものである。 賢者のうち誰が壊れやすい恵みを信じるだろうか?
§774confidat fragili? dum licet, utere.
許されるうちに、享受しなさい。
§775tempus te tacitum subruit. horaque §776semper praeterita deterior subit.
時間は静かにあなたを蝕み、常に過ぎ去った時間よりも悪い時間が忍び寄る。
§777Quid deserta petis? tutior aviis §778non est forma locis: te nemore abdito,
なぜ荒野を求めるのか? 道なき場所とて美にとって安全ではない。
§779cum Titan medium constituit diem, §780cingent turba licens Naides improbae, §781formonsos solitae claudere fontibus,
森の奥深くに隠れていても、ティタンが真昼の太陽を位置させる時、放縦な不作法なナイアスたちの群れがあなたを囲むだろう、泉の中に美しい若者を閉じ込めるのを常とする彼女たちが。
§782et somnis facient insidias tuis
そしてあなたの眠りに罠を仕掛けるだろう。
§784Panas quae Dryades montivagos petunt, §785aut te stellifero despiciens polo §786sidus post veteres Arcadas editum §787currus non poterit flectere candidos.
山を彷徨うパンたちを求めるドリュアスたちも、あるいは星ちりばむ天からあなたを見下ろす、古きアルカディア人たちの後に生じた星も、その白い馬車を曲げることができなくなるだろう。
§788et nuper rubuit, nullaque lucidis §789nubes sordidior vultibus obstitit:
最近も月は赤くなったが、光り輝くその顔を遮るような汚れた雲は一つもなかった。
§790at nos solliciti numine turbido, §791tractari! Thessalicis carminibus rati,
しかし私たちは、その不穏な神威に動揺し、それがテッサリアの呪文によって引きずり下ろされているのだと考えて、青銅の音を鳴らした。
§792tinnitus dedimus: tu fueras labor
あなたこそがその苦労であり、遅延の原因であったのだ。
§793et tu causa morae, te dea noctium §794dum spectat celeres sustinuit vias.
夜の女神はあなたを見つめる間、その速い歩みを止めていた。
§795Vexent hanc faciem frigora parcius,
寒さがこの顔を痛めるのを控えめにするように。
§796haec solem facies rarius appetat:
この顔が太陽を求めるのを稀にするように。
§797lucebit Pario marmore clarius, §798quam grata est facies torva viriliter §799et pondus veteris triste supercili!
パロスの大理石よりも白く輝くだろう、男らしく厳めしい顔立ちと、古風な眉の重々しい厳しさが、いかに好ましいことか!
§800Phoebo colla licet splendida compares:
あなたの輝く首をフェブスと比較するがよい。
§801illum caesaries nescia colligi §802perfundens umeros ornat et integit;
まとめることを知らない彼の美髪は、肩に流れ落ちて彼を飾り、覆っている。
§803te frons hirta decet, te brevior coma §804nulla lege iacens;
あなたには、整えられていない額と、規則に縛られず § 804 横たわる短い髪が似合っている。
tu licet asperos §805pugnacesque deos viribus audeas §806et vasti spatio vincere corporis:
あなたは、険しく好戦的な神々に力で挑み、その広大な体躯の大きさで打ち勝つこともできるだろう。
§807aequas. Herculeos nam iuvenis toros, §808Martis belligeri pectore latior, §809si dorso libeat cornipedis vehi, §810frenis Castorea mobilior manu §811Spartanum poteris flectere Cyllaron.
あなたは若きヘルクレスの筋肉に匹敵し、戦を好むマルスよりも胸幅が広く、もし角蹄の馬の背に乗ることを好むなら、カストルの手よりも軽快に手綱を操り、スパルタのキラロスを乗りこなすことができるだろう。
§812ammentum digitis tende prioribus §813et totis iaculum dirige viribus:
指先で投げ槍の革紐を引き、ありったけの力で槍を真っ直ぐに放ちなさい。
§814tam longe, dociles spicula figere, §815non mittent gracilem Cretes harundinem.
矢を射ることに長けたクレタ人でさえ、これほど遠くまで細い葦の矢を放つことはできない。
§816aut si tela modo spargere Parthico §817in caelum placeat, nulla sine alite
あるいは、パルティア人のように天空に向けて矢を放つのがお気に召すなら、獲物の鳥を伴わずに落ちてくる矢は一本もないだろう。
§818descendent, tepido viscere condita §819praedam de mediis nubibus afferent.
生温かい体内に突き刺さり、雲の真ん中から獲物を持ち帰るだろう。
§820Raris forma viris (saecula perspice) §821inpunita fuit.
美が災いをもたらさなかった男は(歴史を振り返るがよい)、稀である。
te melior deus
より良き神があなたを安全に通り過ぎさせてくださいますように。
§822tutum praetereat formaque nobilis §823deformis senii monstret imaginem.
高貴な美が、衰えた老年の姿を示すまで守られますように。
§824Quid sinat inausum feminae praeceps furor?
女の無謀な狂気は、何をあえてしないでおくだろうか?
§825nefanda iuveni crimina insonti apparat.
彼女は罪なき若者に恐るべき大罪を着せようとしている。
§826en scelera! quaerit crine lacerato fidem, §827decus omne turbat capitis, umectat genas:
見よ、その悪行を! 彼女は引き裂かれた髪で信用を得ようとし、頭の飾りをすべて乱し、頬を濡らしている。
§828instruitur omni fraude feminea dolus.
女のあらゆる欺瞞によって、罠が組み立てられる。
§829Sed iste quisnam est, regium in vultu decus §830gerens et alto vertice attollens caput?
しかし、顔に王者の気品をたたえ、高々と頭を掲げてやってくるあの男は一体誰だ?
§831ut ora iuveni paria Perithoo gerit, §832ni languido pallore canderent genae
ペリトオスに似た顔立ちをその若者はしているが、頬が青ざめて白くなっているのを除けば。

語釈・文法注

  1. 731perferte in urbem — 召使いたちに対する命令。ヒッポリュトスが残していった剣や、乱れたフェードラの姿(これほどの大罪の証拠)を街へ運び、人々に知らせよという意味。
  2. 735mens inpudicam facere, non casus solet — 運命や外的な不運(casus)ではなく、当人の意志や心(mens)こそが人を不貞(inpudicam)にするという倫理的判断を述べている。
  3. 760Phaedrae quem Bromio praetulerit soror — 関係代名詞 quem の先行詞は前行のテセウス。フェードラの姉(アリアドネ)が、酒神ブロミオス(バッカス)よりもテセウスを好んだ(選んだ)ことを指す。
  4. 790tractari Thessalicis carminibus rati — 分詞 rati(reor「考える」の完了分詞、主格複数で合唱隊を指す)が、対格不定詞構文の受動態不定詞 tractari(引きずり下ろされる、操られる)を伴い、「(月が)テッサリアの呪文によって操られていると考えて」の意。

この箇所を引用する

小セネカ, パエドラ §731-832. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi005.humanitext-lat2:731-832

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。