§9.4.95iique, si non ternas syllabas habebunt, repetendi erunt (absit enim poetica observatio), neque minus duobus;
そしてこれらは、もしそれぞれが3音節を持たないならば、繰り返されねばならず(詩的な規則は排除されるべきだからである)、2つより少なくなってはならない。
alioqui pes erit, non numerus.
そうでなければ音脚であって、リズム(ヌメルス)ではなくなる。
potest tamen vel unus esse dichoreus, si unus est, qui constat e duobus choreis.
しかし、もし1つだけであり得るとすれば、2つのコレーウスから成るジコレーウスだけは可能である。
§9.4.96itemque paean, qui est ex choreo et pyrrhichio, quem aptum initiis putant, vel contra, qui est e tribus brevibus et longa, cui clausulam adsignant;
同様に、コレーウスとピュッリキオスから成るパイアン(これは冒頭に適していると考えられている)、あるいはその逆で、3つの短音節と1つの長音節から成り、結句に割り当てられるパイアンも同様である。
de quibus fere duobus scriptores huius artis loquantur.
この技術の執筆者たちは、ほぼこれら2つのパイアンについて語っている。
alii omnes, ut quocunque sit loco longa, temporum quod ad rationem pertinet,paeanas appellant.
他のすべての人々は、長音節がどこにあろうとも、時間の比率に関する限り、これらをすべてパイアンと呼んでいる。
§9.4.97est et dochmius, qui fit ex bacchio et iambo vel ex iambo et cretico, stabilis ut clausulis et severus.
ドクミオスもあり、これはバッキオスとイアンボス、あるいはイアンボスとクレティコスから成り、結句にふさわしく安定しており荘重である。
spondeus quoque, quo plurimum est Demosthenes usus, non eodem modo semper se habet.
デモステネスが多用したスポンデイオスも、常に同じ状態にあるわけではない。
optime praecedet eum creticus, ut ut hoc, de qua ego nihil dicam, nisi depellendi criminis causa.
これにはクレティコスが先行するのが最善である。 例えば、「これについて、私は容疑を晴らすためでなければ、何も語るつもりはありません」のように。
non nihil est, quod supra dixi multum referre, unone verbo sint duo pedes comprehensi an uterque liber.
私が上で述べたように、2つの音脚が1つの単語に収められているか、それともそれぞれが独立しているかが極めて重要であるということは、無意味ではない。
Sic enim fit forte criminis casa; molle archipiratae, mollius, si tribrachys praecedat, facilitates, temeritates.
なぜなら、そうすることで、例えば「criminis causa(容疑を晴らすために)」は力強くなり、「archipiratae(海賊の首領)」は柔らかくなり、もしトリブラキュスが先行して「facilitates(容易さ)」、「temeritates(無謀さ)」となれば、さらに柔らかくなるからである。
§9.4.98est enim quoddam ipsa divisione verborum latens tempus, ut ut pentametri medio spondeo, qui nisi alterius verbi fine, alterius initio constat, versum non efficit.
というのも、単語の分割そのものによって潜在的な時間が生じるからであり、それはペンタメトロス(五歩格)の中間のスポンデイオスが、一方の単語の終わりと他方の単語の始まりから構成されない限り、詩行を形成しないのと同じである。
potest, etiamsi minus bene, praeponi anapaestos: muliere non solum nobili, verum etiam nota.
あまり良くはないものの、アナパイストスを前に置くこともできる。 例えば、「気高いだけでなく、よく知られた女性(muliere non solum nobili, verum etiam nota)」のように。
cum anapaestus et creticus,
アナパイストスとクレティコスが[置かれるとき]、イアンボスもまた可能である。
§9.4.99iambus quoque, qui est utroque syllaba minor (praecedet enim tres longas brevis), sed et spondeus iambo recte praeponitur: armis fui.
これは両方の音節よりも短い(なぜなら、3つの長音節の前に1つの短音節が置かれるからである)。 しかし、スポンデイオスをイアンボスの前に置くことも正しく行われる。 例えば、「armis fui(私は武器の中にいた)」のように。
cum spondeus, et bacchius, sic enim fiet ultimus dochmius:
スポンデイオスが置かれるときには、バッキオスも同様である。 なぜなら、このようにして末尾はドクミオスになるからである。
§9.4.100in armis fui.
「in armis fui(私は武器の中にいた)」のように。
ex iis quae supra probavi apparet molosson quoque clausulae convenire, dum habeat ex quocunque pede ante se brevem: illud scimus ubicunque sunt, esse pro nobis.
私が上で承認したことから、モロッソスもまた、その前に任意の音脚から成る短音節がある限り、結句に適していることが明らかである。 例えば、「あのこと、すなわち彼らがどこにいようとも我々の味方であることを、私たちは知っている(illud scimus ubicunque sunt, esse pro nobis)」のように。
§9.4.101minus gravis erit spondeus, praecedentibus palimbacchio et pyrrhichio, ut iudicii Iuniani, et adhuc peius priore paeane, ut Brute, dubitavi;
スポンデイオスは、パリンバッキオスとピュッリキオスが先行すると重みが減る。 例えば、「ユニアヌスの裁判(iudicii Iuniani)」のように。 また、第一パイアンが先行する場合はさらに悪くなる。 例えば、「ブルトゥスよ、私は躊躇した(Brute, dubitavi)」のように。
nisi potius hoc esse volumus dactylum et bacchium.
ただし、これをむしろダクテュロスとバッキオスであるとみなしたいのでなければ。
Duo spondei non fere se iungi patiuntur, quae ut versu quoque notabilis clausula est, nisi cum id fieri potest ex tribus quasi membris: cur de perfugis nostris copias comparat is contra nos? una syllaba, duabus, una.
二つのスポンデイオスは互いに結びつくことをほとんど許容しない。 これは詩行においても目立つ結句であるが、ただし、それが三つのいわば構成要素から成立し得る場合は例外である。 例えば、「なぜ彼は我々の脱走兵から、我々に対抗して軍隊を編成しているのか(cur de perfugis nostris copias comparat is contra nos?)」のように。 これは、1音節、2音節、1音節から成る。
§9.4.102ne dactylus quidem spondeo bene praeponitur, quia finem versus damnamus ut fine orationis.
ダクテュロスでさえ、スポンデイオスの前に置かれるのは良くない。 なぜなら、私たちは散文の末尾において、詩行の末尾を非難するからである。
bacchius et claudit et sibi iungitur: uenenum timeres;
バッキオスは結びにもなり、自分自身とも結びつく。 例えば「venenum timeres(あなたが毒を恐れるように)」のように。
vel choreum et spondeum ante se amat: ut venenum timeres.
あるいは、自分の前にコレーウスとスポンデイオスが置かれることを好む。 例えば「ut venenum timeres」のように。
contrarius quoque qui est, cludet, nisi si ultimam syllabam longam esse volumus, optimeque habebit ante se molosson: civis Romanus sum;
また、その反対であるものも、最後の音節を長くしたいのでなければ結ぶことができ、その前にモロッソスを置くのが最善である。 例えば「civis Romanus sum(私はローマ市民である)」のように。
aut bacchium, quod hic potest, nos possemus.
あるいは、バッキオスを置くこともでき、ここにおいては「nos possemus(私たちができたなら)」がそうである。
§9.4.103sed verius erit claudere choreum praecedente spondeo, nam hic potius est numerus, nos possemus et Romanus sum.
しかし、スポンデイオスが先行してコレーウスで結ぶと言う方が、より正確であろう。 なぜなら、こちらの方がむしろリズムだからである。 例えば「nos possemus」や「Romanus sum」がそれである。
claudet et dichoreus, id est idem pes sibi ipse iungetur, quo Asiani sunt usi plurimum;
また、ジコレーウス、すなわち同じ音脚がそれ自体と結びつくものも結びとなる。
cuius exemplum Cicero ponit, patris dictum sapiens temeritas filii comprobauit.
これはアシア派の弁論家たちが多用したものであり、キケロはその例として「父の賢明な言葉を、息子の無謀さが証明した(patris dictum sapiens temeritas filii comprobavit)」を挙げている。
§9.4.104accipiet ante se choreus et pyrrhichium: omnes prope cives virtute, gloria, dignitate superabat.
コレーウスは、その前にピュッリキオスをも受け入れる。 例えば、「ほとんどすべての市民を、彼は徳、名声、尊厳において凌駕していた(omnes prope cives virtute, gloria, dignitate superabat)」のように。
cludet et dactylus, nisi eum observatio ultimae creticum facit: muliercula nixus ut litore.
ダクテュロスもまた、最後の音節に関する規則がそれをクレティコスにしない限り、結びとなる。 例えば、「海岸で、か弱い女に寄りかかって(muliercula nixus ut litore)」のように。
habebit ante se bene creticum et iambum, spondeum male, peius choreum.
ダクテュロスの前には、クレティコスやイアンボスが置かれるのは良いが、スポンデイオスは良くなく、コレーウスはさらに悪い。
§9.4.105cludit amphibrachys: Q. Ligarium ut Africa fuisse, si non eum malumus esse bacchium.
アンピブラキュスも結びとなる。 例えば、「クィントゥス・リガリウスがアフリカにいたこと(Q. Ligarium ut Africa fuisse)」のように。 ただし、私たちがこれをバッキオスとみなすことを好まない限りは。
non optimus est trochaeus, si ulla est ultima brevis, quod certe sit necesse est;
もし最後の音節が短いとすれば、トロカイオスは最善のものではない(実際、最後の音節は短くならざるを得ない。
alioqui quomodo claudet, qui placet plerisque, dichoreus? illa observatione ex trochaeo fit anapaestus.
そうでなければ、多くの人々に好まれているジコレーウスは、どのようにして結ぶことができるだろうか。 あの規則によって、トロカイオスからアナパイストスが生じるのである)。