§10.1.88Ennium sicut sacros vetustate lucos adoremus, in quibus grandia et antiqua robora iam non tantam habent speciem quantam religionem.
エンニウスについては、古さゆえに神聖な聖林のように崇拝しようではないか。 そこでは、巨大で古いカシの木々が、今やその美観と同じほどには畏敬の念を呼び起こさないとしても。
propiores alii atque ad hoc, de quo loquimur, magis utiles.
他の詩人たちは、年代的に私たちにより近く、私たちが今語っている目的のためにより有用である。
lascivus quidem in herois quoque Ovidius et nimium amator ingenii sui, laudandus tamen in partibus.
オウィディウスは、英雄詩においてすら確かに奔放であり、自らの才能を愛しすぎているが、部分部分においては賞賛されるべきである。
§10.1.89Cornelius autem Severus, etiam si sit versificator quam poeta melior, si tamen, ut est dictum, ad exemplar primi libri bellum Siculum perscripsisset, vindicaret sibi iure secundum locum.
コルネリウス・セウェルスは、詩人というよりは韻律作家として優れているとしても、もし仮に、言われているように、第一巻の手本に従ってシチリア戦争を書き終えていたならば、正当に第二位の地位を自らのものと主張できただろうに。
Serranum consummari mors immatura non passa est;
セッラヌスについては、早すぎる死がその才能を完成させることを許さなかった。
puerilia tamen eius opera et maximam indolem ostendunt et admirabilem praecipue in aetate illa recti generis voluntatem.
しかし彼の少年の頃の作品は、極めて大きな素質と、とりわけあの年齢において正しいジャンルを目指す驚くべき意志とを示している。
§10.1.90multum in Valerio Flacco nuper amisimus.
私たちは最近、ウァレリウス・フラックスにおいて多くのものを失った。
vehemens et poeticum ingenium Saleii Bassi fuit, nec ipsum senectute maturuit.
サレイウス・バッススの才能は情熱的で詩的であったが、それ自体は老年によって成熟することはなかった。
Rabirius ac Pedo non indigni cognitione, si vacet.
ラビリウスとペドは、もし時間があるならば、知るに値しないわけではない。
Lucanus ardens et concitatus et sententiis clarissimus et, ut dicam quod sentio, magis oratoribus quam poetis imitandus.
ルカヌスは情熱的で激しく、格言的表現において極めて著名であり、私が感じるところを言えば、詩人たちよりもむしろ演説家たちによって模倣されるべきである。
§10.1.91hos nominavimus, quia Germanicum Augustum ab institutis studiis deflexit cura terrarum, parumque dis visum est esse eum maximum poetarum.
これらの人々を私たちが挙げたのは、ゲルマニクス・ アウグストゥスを、志していた学問から世界の支配への配慮がそらせてしまい、彼が詩人たちのうちで最大であることだけでは神々にとって不十分に思われたからである。
quid tamen his ipsis eius operibus, in quae donato imperio iuvenis secesserat, sublimius, doctius, omnibus denique numeris praestantius? quis enim caneret bella melius, quam qui sic gerit? quem praesidentes studiis deae propius audirent? cui magis suas artes aperiret familiare numen Minerva?
しかし、帝国が譲られて若者として彼が隠退していた、それらの彼の作品そのもの以上に、崇高で、学識に富み、要するにすべての点において傑出したものがあろうか。 というのも、戦争をこのように遂行する者以上に、誰が戦争をより良く歌い得ただろうか。 学問を司る女神たちは、誰をより親しく聞き入れただろうか。 親しい神格であるミネルウァは、誰に対して自らの技術をより多く開示しただろうか。
§10.1.92dicent haec plenius futura saecula, nunc enim ceterarum fulgore virtutum laus ista praestringitur.
未来の世紀がこれらをより十分に語るであろう。 なぜなら、今は他の徳の輝きによって、その賞賛が曇らされているからである。
nos tamen sacra litterarum colentes feres, Caesar, si non tacitum hoc praeterimus et Vergiliano certe versu testamur,
"
inter uictrices hederam tibi serpere laurus.
しかし、文学の神聖な営みを崇める私たちは、カイサルよ、私たちがこのことを黙って通り過ぎず、少なくともウェルギリウスの詩行をもって証明することを許してほしい、「勝利の月桂冠の間に、あなたのためにツタが這い進むのを。
" §10.1.93elegia quoque Graecos provocamus, cuius mihi tersus atque elegans maxime videtur auctor Tibullus.
」エレゲイアにおいても私たちはギリシア人に挑む。 その作家の中で、ティブルスが私には最も簡潔で優美であると思われる。
sunt qui Propertium malint.
プロペルティウスをより好む人々もいる。
Ovidius utroque lascivior, sicut durior Gallus.
オウィディウスは両者よりも奔放であり、ガッルスはより無骨である。
satura quidem tota nostra est, in qua primus insignem laudem adeptus Lucilius quosdam ita deditos sibi adhuc habet amatores, ut eum non eiusdem modo operis auctoribus, sed omnibus poetis praeferre non dubitent.
サトゥラはまさに全面的に私たちの独自のジャンルである。 そこにおいて、最初に顕著な名声を獲得したルキリウスは、今なお彼にこれほど没頭している愛好者たちを持っており、彼らは、同じジャンルの作家たちだけでなく、すべての詩人たちよりも彼を優先することをためらわないほどである。
§10.1.94ego quantum ab illis tantum ab Horatio dissentio, qui Lucilium fluere lutulentum et esse aliquid, quod tollere possis, putat.
私は、あの熱狂者たちから異なるのと同様に、ホラティウスからも異なる。 ホラティウスは、ルキリウスが「泥混じりで流れ」、そして「取り除きうる何かがある」と考えている。
nam eruditio in eo mira et libertas atque inde acerbitas et abunde salis.
というのも、ルキリウスにおいては驚くべき学識と自由な発言、そしてそこから生じる辛辣さ、そして豊富な機知があるからである。
multum est tersior ac purus magis Horatius et, nisi labor eius amore, praecipuus.
ホラティウスははるかに簡潔で、より純粋であり、私が彼への愛着に苦しんでいるのでなければ、最も傑出している。
multum et verae gloriae quamvis uno libro Persius meruit.
ペルシウスも、たった一巻ではあるが、真の名声の多くに値した。
sunt clari hodieque et qui olim nominabuntur.
今日でも優れた人々が存在し、いつか名前を挙げられるであろう。
§10.1.95alterum illud etiam prius saturae genus, sed non sola carminum varietate mixtum condidit Terentius Varro, vir Romanorum eruditissimus.
あのもう一つの、さらに古いタイプのサトゥラを、しかし単に詩の多様性だけでなく混ぜ合わせたものを、ローマ人の中で最も学識ある人、テレンティウス・ウァロが創始した。
plurimos hic libros et doctissimos composuit, peritissimus linguae Latinae et omnis antiquitatis et rerum Graecarum nostrarumque, plus tamen scientiae collaturus quam eloquentiae.
彼は非常に多くの、そして極めて学識に富む書物を著し、ラテン語、すべての古代史、そしてギリシアおよび我々の事象の極めて優れた専門家であったが、表現力よりはむしろ知識をより多く提供するであろう。
§10.1.96iambus non sane a Romanis celebratus est ut proprium opus, sed aliis quibusdam interpositus;
イアンボスは、確かにローマ人によって固有のジャンルとしては盛んに作られなかったが、他のいくつかのものに挿入された。
cuius acerbitas in Catullo, Bibaculo, Horatio, quanquam illi epodos interveniat, reperietur.
その辛辣さは、カトゥルス、ビバクルス、そしてエポードスがそこに介在するとはいえ、ホラティウスに見出されるだろう。
at Lyricorum idem Horatius fere solus legi dignus.
しかし抒情詩においては、同じホラティウスがほぼ唯一、読まれるに値する。
nam et insurgit aliquando et plenus est iucunditatis et gratiae et varius figuris et verbis felicissime audax.
というのも、彼は時には高まり、心地よさと優美さに満ちており、修辞技法においても多様で、言葉の選択において極めて幸福なほどに大胆だからである。
si quem adiicere velis, is erit Caesius Bassus, quem nuper vidimus;
もし誰かを付け加えたいと望むなら、それは私たちが最近会ったカエシウス・ バッススであろう。
sed eum longe praecedunt ingenia viventium.
しかし、生存している人々の才能は、彼をはるかに凌駕している。
§10.1.97tragoediae scriptores veterum Accius atque Pacuvius clarissimi gravitate sententiarum, verborum pondere, auctoritate personarum.
悲劇の作家としては、古人の中ではアッキウスとパクウィウスが、思想の重厚さ、言葉の重み、登場人物の品格において極めて著名である。
ceterum nitor et summa in excolendis operibus manus magis videri potest temporibus quam ipsis defuisse.
しかし、洗練や作品を推敲する最後の仕上げは、彼ら自身にというよりはむしろその時代に欠けていたと思われる。
virium tamen Accio plus tribuitur; Pacuvium videri doctiorem qui esse docti adfectant volunt.
それでも、力強さはアッキウスにより多く帰せられ、学識ありと見せかけたいと望む人々は、パクウィウスがより学識あるように見えることを望む。