Humanitext Reader

オウィディウス · 黒海からの手紙 §4.10.1-4.10.84

ペドーへの手紙と流刑の苦痛を和らげる詩作

46 / 52 箇所 · ラテン語

要旨

詩人は黒海沿岸での過酷な流刑生活をウリクセスの放浪と比較しつつ、この地で海が凍る地理的要因を説明する。そして、詩作によって苦痛を紛らわせていることを明かし、友のペドーに対してテーセウスのような揺るぎない忠誠と友情を保つよう促す。

§4.10.1Haec mihi Cimmerio bis tertia ducitur aestas §4.10.2litore pellitos inter agenda Getas.
キンメリアの岸辺で、毛皮をまとったゲタイ人たちに囲まれて過ごさねばならない、6番目の夏である。
§4.10.3ecquos tu silices, ecquod, carissime, ferrum §4.10.4duritiae confers, Albinovane, meae?
親愛なるアルビノワヌスよ、お前は私の忍耐強さに、いかなる火打石を、いかなる鉄を比較するというのか。
§4.10.5gutta cavat lapidem, consumitur anulus usu, §4.10.6atteritur pressa vomer aduncus humo.
水滴は石に穴を穿ち、指輪は摩耗によってすり減り、曲がった鋤の刃は押しつけられた土によって摩滅する。
§4.10.7tempus edax igitur praeter nos omnia perdit: §4.10.8cessat duritia mors quoque victa mea.
それゆえ、貪欲な時間は私を除いてすべてを滅ぼすが、死さえも私の堅固さに屈して、活動を止めている。
§4.10.9exemplum est animi nimium patientes Ulixes, §4.10.10iactatus dubio per duo lustra mari.
過度に忍耐強い心の手本はウリクセスであり、不確かな海を2つのルストルムにわたって漂流した。
§4.10.11tempora solliciti sed non tamen omnia fati §4.10.12pertulit, et placidae saepe fuere morae,
しかし、彼は不安な運命の時間をすべて耐え抜いたわけではなく、しばしば穏やかな休息があった。
§4.10.13an grave sex annis pulchram fovisse Calypso §4.10.14aequoreaeque fuit concubuisse deae?
美しいカリュプソーを6年間愛し、海の女神と添い寝したことが、重荷であっただろうか。
§4.10.15excipit Hippotades, qui dat pro munere ventos, §4.10.16curvet ut inpulsos utilis aura sinus,
ヒッポテースの子が彼を迎え入れ、贈り物として風を与え、有益な微風が押し寄せて帆を膨らませるようにしてくれた。
§4.10.17nec bene cantantes labor est audire puellas: §4.10.18nec degustanti lotos amara fuit.
美しく歌う乙女たちを聴くことは苦労ではなく、ロートスを味わう者にとって、それは苦いものではなかった。
§4.10.19hos ego, qui patriae faciant oblivia, sucos §4.10.20parte meae vitae, si modo dentur, emam.
祖国の忘却をもたらすこのような汁を、もし与えられるなら、私は自分の人生の一部を差し出してでも買い取るだろう。
§4.10.21nec tu contuleris urbem Laestrygonos umquam §4.10.22gentibus, obliqua quas obit Hister aqua.
お前は、ライストリュゴーンの町を、イストロスが曲がりくねった水で巡る諸部族と決して比較してはならない。
§4.10.23nec vincet Cyclops saevum feritate Piacchen.
キュクロープスも、凶暴さにおいて残忍なピアッケスに勝ることはない。
§4.10.24qui quota terroris pars solet esse mei!
彼は私の恐怖の、ほんの何分の一にすぎないというのに!
§4.10.25Scylla feris trunco quod latret ab inguine monstris, §4.10.26Heniochae nautis plus nocuere rates,
スキュラが、胴体の股から獰猛な怪物たちを伴って吠え立てるとしても、ヘニオコイ人の船団の方が航海者たちにより多くの害を与えた。
§4.10.27nec potes infestis conferre Charybdin Achaeis,
カリュブディスを、敵対的なアカイア人と比較することはできない。
§4.10.28ter licet epotum ter vomat illa fretum,
彼女が海水を3度飲み込み、3度吐き出すとしても。
§4.10.29qui quamquam dextra regione licentius errant, §4.10.30securum latus hoc non tamen esse sinunt,
彼らは右側の地域でより自由に略奪して回っているが、それでも、こちらの側を安全なままにはしておかない。
§4.10.31hic agri infrondes, hic spicula tincta venenis, §4.10.32hic freta vel pediti pervia reddit hiems,
ここでは畑に葉がなく、ここでは矢に毒が塗られ、ここでは冬が、海さえも歩行者にとって通行可能にする。
§4.10.33ut, qua remus iter pulsis modo fecerat undis, §4.10.34siccus contempta nave viator eat.
少し前までオールが波をかき分けて進んでいた場所を、旅人が船を軽視して、濡れずに歩いて行くほどに。
§4.10.35qui veniunt istinc, vix vos ea credere dicunt,
そちらから来る人々は、あなた方がこれらのことをほとんど信じないと言う。
§4.10.36quam miser est, qui fert asperiora fide!
信頼を超える過酷なことを耐え忍ぶ者は、なんと惨めなことか!
§4.10.37crede tamen;
しかし信じるがよい。
nec te causas nescire sinemus, §4.10.38horrida Sarmaticum cur mare duret hiems,
過酷な冬がなぜサルマティアの海を凍らせるのか、その理由をお前に知らせずにはおかない。
§4.10.39proxima sunt nobis plaustri praebentia formam §4.10.40et quae praecipuum sidera frigus habent.
牛車の形を示す星々や、格別の寒さを持つ星々が、私たちに極めて近い。
§4.10.41hinc oritur Boreas oraeque domesticus huic est §4.10.42et sumit vires a propiore loco.
ここから北風が生じ、この海岸にとってそれは住人であり、より近い場所から力を得る。
§4.10.43at Notus, adverso tepidum qui spirat ab axe, §4.10.44est procul et rarus languidiorque venit.
一方、反対側の極から暖かい息を吹く南風は、遠くにあり、めったに来ず、より弱々しくやって来る。
§4.10.45adde quod hic clauso miscentur flumina Ponto, §4.10.46vimque fretum multo perdit ab amne suam.
さらに、ここでは閉ざされたポントス海に川々が混ざり合い、海は多くの川によってその強さを失う。
§4.10.47huc Lycus, huc Sugaris Peniusque Hypanisque Calesque §4.10.48influit et crebro vertice tortus Halys,
ここへリュコスが、ここへサガリス、ペニオス、ヒュパニス、カレスが、そして頻繁な渦巻きでねじれるハリュスが流れ込む。
§4.10.49Partheniusque rapax, et volvens saxa Cynapses §4.10.50labitur, et nullo tardior amne Tyras, §4.10.51et tu, femineae Thermodon cognite turmae, §4.10.52et quondam Graiis Phasi petite viris, §4.10.53cumque Borysthenio liquidissimus amne Dyrapses §4.10.54et tacite peragens lene Melanthus iter, §4.10.55quique duas terras, Asiam Cadmique sororem, §4.10.56separat et cursus inter utramque facit,
猛烈なパルテニオス、岩を転がすキュナプセスが流れ、いかなる川にも劣らず速いテュラスが、女性の軍勢に知られたお前、テルモードーンよ、かつてギリシアの男たちに目指されたファシスよ、ボリュステネスの川とともに、極めて澄んだデュラプセスが、そして静かに穏やかな旅を終えるメランサスが、アジアとカドムスの妹の2つの地を分かち、その両者の間に進路を取る者が、そして無数の他の川が流れ込む。
§4.10.57innumerique alii, quos inter maximus omnes §4.10.58cedere Danuvius se tibi, Nile, negat,
それらすべての中で最大のダヌヴィウスは、ナイルよ、お前に譲ることを拒む。
§4.10.59copia tot laticum, quas auget, adulterat undas, §4.10.60nec patitur vires aequor habere suas.
これほど多くの水の豊かさが、それが増大させる波を希釈し、海が本来の力を持つことを許さない。
§4.10.61quin etiam, stagno similis pigraeque paludi, §4.10.62caeruleus vix est diluiturque color.
それどころか、池や停滞した沼のようになり、紺青の色はほとんどなくなり、薄まってしまう。
§4.10.63innatat unda freto dulcis, leviorque marina est,
甘い波が海の上に浮く。
§4.10.64quae proprium mixto de sale pondus habet.
それは海の水よりも軽く、海の水は混ざり合った塩分から独特の重さを持っている。
§4.10.65si roget haec aliquis cur sint narrata Pedoni, §4.10.66quidve loqui certis iuverit ista modis, §4.10.67detinui dicam curas tempusque fefelli.
もし誰かが、なぜこれらのことがペドーに語られたのか、あるいはなぜこれらのことを特定の韻律で語ることが役立ったのかと尋ねるなら、私は悩みを紛らわせ、時間を欺いたのだと答えよう。
§4.10.68hunc fructum praesens attulit hora mihi.
現在の時間が私にもたらした果実は、これなのだ。
§4.10.69afuimus solito, dum scribimus ista, dolore, §4.10.70in mediis nec nos sensimus esse Getis.
これを書いている間、私はいつもの苦痛から離れており、自分がゲタイ人の真っ只中にいることを感じなかった。
§4.10.71at tu, non dubito, cum Thesea carmine laudes, §4.10.72materiae titulos quin tueare tuae,
しかしお前は、詩の中でテーセウスを称えるとき、お前の主題の栄誉を守ることに疑いはない。
§4.10.73quemque refers, imitere virum, vetat ille profecto
そしてお前が語るその男を模倣するがよい。
§4.10.74tranquilli comitem temporis esse fidem.
彼は確かに、忠誠が平穏な時だけの伴侶であることを禁じている。
§4.10.75qui quamquam est factis ingens et conditur a te §4.10.76vir tanto quanto debuit ore cani, §4.10.77est tamen ex illo nobis imitabile quiddam, §4.10.78inque fide Theseus quilibet esse potest.
彼はその行為において偉大であり、ふさわしい偉大な歌声でお前によって称えられているが、それでも、彼には私たちが模倣できる部分があり、忠誠においては、誰もがテーセウスになることができる。
§4.10.79non tibi sunt hostes ferro clavaque domandi, §4.10.80per quos vix ulli pervius Isthmos erat:
お前には、鉄の剣や棍棒で征服すべき敵はいない、それらの敵のせいで、イストモスは誰にとってもほとんど通行不能であったのだが。
§4.10.81sed praestandus amor, res non operosa volenti.
ただ愛を示すだけでよく、それは望む者にとっては骨の折れることではない。
§4.10.82quis labor est puram non temerasse fidem?
純粋な忠誠を汚さないことが、何の苦労であろうか。
§4.10.83haec tibi, qui perstas indeclinatus amico, §4.10.84non est quod lingua dicta querente putes.
友に対して揺るぎなく留まり続けるお前に、これらの言葉が不満を言う口から語られたと思ってはならない。

語釈・文法注

  1. 4.10.8duritia mors quoque victa mea — `duritia... mea`は、受動分詞`victa`に係る手段または原因の奪格(「私の堅忍によって征服された」)。`mors quoque`が自動詞`cessat`の主語である。
  2. 4.10.58cedere Danuvius se tibi, Nile, negat — `negat`(「〜ではないと言う、拒む」)に導かれる対格不定詞構文(AcI)。`se`が不定詞`cedere`の意味上の主語(主節の主語`Danuvius`を指す再帰代名詞)であり、`tibi`(ナイル川を指す)が与格補語である。
  3. 4.10.72non dubito ... quin tueare — 否定の疑念動詞`non dubito`(「私は疑わない」)に導かれる、`quin`+接続法(`tueare`)の節。`tueare`は、形式受動態(デポネント)動詞`tueor`の二人称単数現在接続法`tuearis`の短縮形。

この箇所を引用する

オウィディウス, 黒海からの手紙 §4.10.1-4.10.84. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi009.humanitext-lat2:4.10.1-4.10.84

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。