§9.36.1silva erat Ciminia magis tum invia atque horrenda, quam nuper fuere Germanici saltus, nulli ad eam diem ne mercatorum quidem adita.
当時キミニウスの森は、近年ゲルマニアの森がそうであったよりもさらに分け入りがたく恐ろしい場所であり、その日まで、商人すら誰一人として足を踏み入れたことがなかった。
eam intrare haud fere quisquam praeter ducem ipsum audebat;
指揮官自身を除いては、そこに入る勇気のある者はほとんど誰もいなかった。
aliis omnibus cladis Caudinae nondum memoria aboleverat.
他のすべての人々において、カウディウムの敗戦の記憶がまだ消え去っていなかったからである。
§9.36.2tum ex iis, qui aderant, consulis frater — eum Fabium Caesonem alii, C. Claudium quidam, matre eadem qua consulem genitum, tradunt — speculatum se iturum professus brevique omnia certa adlaturum.
そのとき、そこにいた者たちの中から、執政官の兄弟が――これについて、ある人々はファビウス・カエソ、他の人々は執政官と同じ母親から生まれたガイウス・クラウディウスと伝えているが――自分が偵察に行き、すぐにすべてを確実に確かめて戻ると言明した。
Caere educatus apud hospites, §9.36.3Etruscis inde litteris eruditus erat linguamque Etruscam probe noverat.
彼はカエレの客友のもとで教育されており、そこでエトルリアの文字を学び、エトルリア語をよく知っていた。
habeo auctores vulgo tum Romanos pueros, sicut nunc Graecis, ita Etruscis litteris erudiri solitos;
当時ローマの少年たちは、現在ギリシアの文字で教育されるのと同様に、普通はエトルリアの文字で教育されるのが習慣であったとする著述家たちを、私は有している。
§9.36.4sed propius est vero praecipuum aliquid fuisse in eo, qui se tam audaci simulatione hostibus inmiscuerit.
しかし、これほど大胆な変装によって敵の中に身を投じた人物には、何か際立った資質があったとする方が真実に近い。
servus ei dicitur comes unus fuisse, nutritus una eoque haud ignarus linguae eiusdem;
彼の連れは奴隷一人のみであったと言われており、彼は一緒に育てられたため、同じ語に不案内ではなかった。
§9.36.5nec quicquam aliud proficiscentes quam summatim regionis, quae intranda erat, naturam ac nomina principum in populis accepere, ne qua inter conloquia insigni nota haesitantes deprendi possent.
出発するにあたり、彼らは立ち入るべき地域の性質と、その地の諸部族の有力者たちの名前についての概要以外には何も受け取らなかった。 会話の最中に何か目立つ不審な点によって、躊躇して正体を見破られることがないようにするためである。
§9.36.6iere pastorali habitu, agrestibus telis, falcibus gaesisque binis, armati.
彼らは牧人の身なりをし、野良仕事用の武器である鎌と二本のガエスムを身につけて武装して出かけた。
sed neque commercium linguae nec vestis armorumve habitus sic eos texit, quam quod abhorrebat ab fide quemquam externum Ciminios saltus intraturum.
しかし、言葉が通じることも、衣服や武器の身なりも、外部の者が誰であれキミニウスの森の細道に入り込むなどということはおよそ信じがたいことであるという事実ほどには、彼らを保護しなかった。
§9.36.7usque ad Camertes Umbros penetrasse dicuntur.
彼らはウンプリア人のカメルテス族のもとまで入り込んだと言われている。
ibi, qui essent, fateri Romanum ausum introductumque in senatum consulis verbis egisse de societate amicitiaque atque inde comi hospitio acceptum nuntiare Romanis iussum,
そこで、そのローマ人は自分たちが何者であるかを打ち明ける勇気を持ち、元老院へと導かれて執政官の言葉として同盟と友好について交渉し、そこで手厚いもてなしで迎えられ、ローマ人に次のように伝えるよう頼まれた。
§9.36.8commeatum exercitui dierum triginta praesto fore, si ea loca intrasset, iuventutemque Camertium Umbrorum in armis paratam imperio futuram.
もしローマ軍がそれらの場所に立ち入るなら、軍隊に対する三十日分の食糧が用意されること、そしてカメルテス・ウンブリアの若者たちが武装して指揮下に入る準備を整えるであろうこと。
§9.36.9haec cum relata consuli essent, inpedimentis prima vigilia praemissis, legionibus post inpedimenta ire iussis ipse substitit cum equitatu et luce orta postero die obequitavit stationibus hostium,
これらのことが執政官に報告されると、第一夜番にまず輜重隊を先行させ、軍団には輜重隊の後を追うよう命令した上で、自身は騎兵とともにその場に留まり、翌日の日の出とともに、敵の哨所の周りを騎馬で巡った。
§9.36.10quae extra saltum dispositae erant;
それらの哨所は森の細道の外側に配置されていた。
et cum satis diu tenuisset hostem, in castra sese recepit portaque altera egressus ante noctem agmen adsequitur.
そして敵を十分な時間引き止めた後、彼は陣営に退き、もう一方の門から出撃して、夜になる前に本隊の隊列に追いついた。
§9.36.11postero die luce prima iuga Ciminii montis tenebat.
翌日の夜明けに、彼はキミニウス山の山頂を押さえた。
inde contemplatus opulenta Etruriae arva milites emittit.
そこからエトルリアの豊かな耕作地を眺めやり、兵士たちを送り出した。
§9.36.12ingenti iam abacta praeda tumultuariae agrestium Etruscorum cohortes repente a principibus regionis eius concitatae Romanis occurrunt adeo inconpositae, ut vindices praedarum prope ipsi praedae fuerint.
すでに莫大な戦利品が略奪された後、その地域の有力者たちによって急遽呼び集められたエトルリアの農民たちの臨時編成部隊がローマ兵に立ちふさがったが、彼らは非常に無秩序であったため、略奪品を取り戻そうとした者たち自身が、危うく彼ら自身が獲物になるところであった。
§9.36.13caesis fugatisque iis, late depopulato agro victor Romanus opulentusque rerum omnium copia in castra rediit.
彼らを殺害し敗走させ、周辺の土地を広く略奪した後、勝利したローマ軍はあらゆる物資を豊富に得て富み、陣営へと戻った。
§9.36.14eo forte quinque legati cum duobus tribunis plebis venerant denuntiatum Fabio senatus verbis, ne saltum Ciminium transiret.
そこへ、偶然にも、元老院の命令としてファビウスに対しキミニウスの森を越えてはならないと通告するために、5人の使節が2人の護民官を伴ってやって来ていた。
laetati serius se, quam ut inpedire bellum possent, venisse, nuntii victoriae Romam revertuntur.
彼らは、作戦を妨げるには遅すぎるタイミングで到着したことを喜び、勝利の使者としてローマへと戻っていった。