Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §9.36.1-9.36.14

키미니우스 숲 횡단과 파비우스의 승리

1770개 구절 중 474번째 · 라틴어

요약

집정관 파비우스의 형제가 에트루리아에 정찰을 가 동맹을 확보하고, 파비우스는 키미니우스 숲을 통과해 진격하여 에트루리아군을 격파한다. 작전을 제지하려던 로마의 사절단이 도착했을 때에는 이미 승리가 거두어진 뒤였다.

§9.36.1silva erat Ciminia magis tum invia atque horrenda, quam nuper fuere Germanici saltus, nulli ad eam diem ne mercatorum quidem adita.
당시 키미니우스 숲은 최근의 게르마니아 삼림이 그러했던 것보다 훨씬 더 통과하기 어렵고 무시무시한 곳이었으며, 그날까지 상인들조차 단 한 명도 발을 들여놓은 적이 없었다.
eam intrare haud fere quisquam praeter ducem ipsum audebat; aliis omnibus cladis Caudinae nondum memoria aboleverat.
지휘관 본인 외에는 그곳에 들어갈 엄두를 내는 사람이 거의 없었는데, 다른 모든 이들에게는 카우디움 참사의 기억이 아직 지워지지 않았기 때문이다.
§9.36.2tum ex iis, qui aderant, consulis frater — eum Fabium Caesonem alii, C. Claudium quidam, matre eadem qua consulem genitum, tradunt — speculatum se iturum professus brevique omnia certa adlaturum.
그때 그 자리에 있던 자들 중 집정관의 형제가—어떤 이들은 그를 파비우스 카에소라고 전하고, 다른 이들은 집정관과 어머니가 같은 가이우스 클라우디우스라고 전하지만—자신이 정찰하러 갈 것이며 곧 모든 확실한 정보를 가져오겠다고 선언했다.
Caere educatus apud hospites, §9.36.3Etruscis inde litteris eruditus erat linguamque Etruscam probe noverat.
그는 카에레의 객우들 밑에서 자라며 교육을 받았기에, 거기서 에트루리아 문자를 배웠고 에트루리아어를 잘 알고 있었다.
habeo auctores vulgo tum Romanos pueros, sicut nunc Graecis, ita Etruscis litteris erudiri solitos;
나는 당시 로마의 소년들이 오늘날 그리스 문자로 교육받는 것처럼 흔히 에트루리아 문자로 교육받았다는 기록들을 가지고 있다.
§9.36.4sed propius est vero praecipuum aliquid fuisse in eo, qui se tam audaci simulatione hostibus inmiscuerit.
그러나 그처럼 대담한 변장으로 적들 속에 섞여 들어간 인물에게는 무언가 특별한 자질이 있었다고 보는 편이 진실에 더 가깝다.
servus ei dicitur comes unus fuisse, nutritus una eoque haud ignarus linguae eiusdem;
노예 한 명이 그의 유일한 동행이었다고 전해지는데, 함께 자랐기 때문에 같은 언어에 서툴지 않았다.
§9.36.5nec quicquam aliud proficiscentes quam summatim regionis, quae intranda erat, naturam ac nomina principum in populis accepere, ne qua inter conloquia insigni nota haesitantes deprendi possent.
그들은 출발할 때 들어갈 지역의 대략적인 지세와 그곳 부족들의 지도자들 이름 외에는 아무것도 전해 듣지 않았는데, 대화 중에 어떤 두드러진 단서 때문에 머뭇거리다가 정체가 발각되는 일이 없도록 하기 위해서였다.
§9.36.6iere pastorali habitu, agrestibus telis, falcibus gaesisque binis, armati.
그들은 목동의 복장을 하고 농촌의 무기인 낫과 두 자루의 가에숨으로 무장한 채 길을 떠났다.
sed neque commercium linguae nec vestis armorumve habitus sic eos texit, quam quod abhorrebat ab fide quemquam externum Ciminios saltus intraturum.
그러나 언어의 소통이나 옷차림과 무기의 복장이 그들을 보호해 준 것은, 외부인이 키미니우스 고갯길을 통과해 들어오리라는 생각 자체가 도저히 믿기지 않는 일이었다는 사실만큼은 아니었다.
§9.36.7usque ad Camertes Umbros penetrasse dicuntur.
그들은 카메르테스 움브리아인들의 영토까지 침투했다고 전해진다.
ibi, qui essent, fateri Romanum ausum introductumque in senatum consulis verbis egisse de societate amicitiaque atque inde comi hospitio acceptum nuntiare Romanis iussum,
거기서 그 로마인은 감히 자신들의 신분을 밝혔고, 원로원에 인도되어 집정관의 이름으로 동맹과 우호에 관해 협상하였으며, 그곳에서 극진한 환대를 받고 로마인들에게 다음과 같이 알리라는 당부를 받았다.
§9.36.8commeatum exercitui dierum triginta praesto fore, si ea loca intrasset, iuventutemque Camertium Umbrorum in armis paratam imperio futuram.
만약 로마군이 그 지역에 들어온다면 군대를 위한 30일 치의 식량이 준비될 것이며, 카메르테스 움브리아의 청년들이 무장한 채 명령에 따를 준비를 갖추리라는 것이었다.
§9.36.9haec cum relata consuli essent, inpedimentis prima vigilia praemissis, legionibus post inpedimenta ire iussis ipse substitit cum equitatu et luce orta postero die obequitavit stationibus hostium,
이 일들이 집정관에게 보고되자, 그는 제1야경에 먼저 수송대를 출발시키고 군단에게 수송대의 뒤를 따르도록 명령한 후, 자신은 기병과 함께 남아 다음 날 날이 밝자 적의 초소들 주위를 말을 타고 기동했다.
§9.36.10quae extra saltum dispositae erant;
이 초소들은 고갯길 밖에 배치되어 있었다.
et cum satis diu tenuisset hostem, in castra sese recepit portaque altera egressus ante noctem agmen adsequitur.
그는 충분히 오랫동안 적의 주의를 붙잡아 둔 뒤 진영으로 복귀했고, 반대편 문으로 나가 밤이 되기 전에 본대 행렬을 따라잡았다.
§9.36.11postero die luce prima iuga Ciminii montis tenebat.
다음 날 동틀 무렵 그는 키미니우스 산의 능선을 장악했다.
inde contemplatus opulenta Etruriae arva milites emittit.
거기서 에트루리아의 풍요로운 농경지를 바라본 뒤 병사들을 풀어놓았다.
§9.36.12ingenti iam abacta praeda tumultuariae agrestium Etruscorum cohortes repente a principibus regionis eius concitatae Romanis occurrunt adeo inconpositae, ut vindices praedarum prope ipsi praedae fuerint.
이미 막대한 전리품을 거두어들였을 때, 그 지역의 지도자들에 의해 갑자기 소집된 에트루리아 농민들의 급조 부대가 로마군과 맞닥뜨렸으나, 그들은 너무나 무질서하여 전리품을 되찾으려던 자들이 오히려 거의 자신들이 전리품 신세가 될 뻔했다.
§9.36.13caesis fugatisque iis, late depopulato agro victor Romanus opulentusque rerum omnium copia in castra rediit.
그들을 처단하고 패퇴시킨 뒤 주변 땅을 널리 황폐화하고서, 승리한 로마군은 온갖 물자를 풍부하게 획득하고 진영으로 돌아왔다.
§9.36.14eo forte quinque legati cum duobus tribunis plebis venerant denuntiatum Fabio senatus verbis, ne saltum Ciminium transiret.
마침 그때 5명의 사절이 2명의 호민관과 함께 파비우스에게 원조의 이름으로 키미니우스 숲을 넘지 말라는 원로원의 명령을 전하기 위해 찾아왔다.
laetati serius se, quam ut inpedire bellum possent, venisse, nuntii victoriae Romam revertuntur.
그들은 자신들이 작전을 저지하기에는 너무 늦게 도착한 것을 기뻐하며 승리의 소식을 품고 로마로 돌아갔다.

어휘·문법 주석

  1. 9.36.1nulli ad eam diem ne mercatorum quidem adita — 여격 `nulli`는 수동완료분사 `adita`(`silva`에 일치하는 여성 단수 주격)와 함께 쓰여 '행위자의 여격(dative of agent)'으로 기능한다. `ne...quidem`(~조차도 아닌)은 전체 부정을 한층 더 강조하여, "상인들조차 단 한 명도 발을 들여놓은 적이 없다"는 의미를 형성한다.
  2. 9.36.6sed neque commercium linguae... sic eos texit, quam quod... — 상관 구조 `sic... quam`은 "그만큼 ~한 것은 아니며, 오히려 (뒤의 사실)만큼 ~했다"라는 비교를 나타낸다(영어의 "not so much ... as that..."에 해당). `quod`절은 사실을 나타내는 명사절로 기능하여, "언어 소통이나 옷차림이 그들을 보호해 준 것보다는, ~라는 사실이 더 그들을 보호해 주었다"는 강한 대비를 이룬다.
  3. 9.36.14serius se, quam ut inpedire bellum possent, venisse — 비교급 부사 `serius` 뒤에 `quam ut`과 접속법(`possent`)이 이어지는 구문으로, "~하기에는 너무 (늦게)"라는 결과나 제한을 나타낸다(영어의 "too ... to ..."에 해당). 대격과 부정사 구문인 `se ... venisse`는 분사 `laetati`(~를 기뻐하며)의 목적어 역할을 한다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §9.36.1-9.36.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:9.36.1-9.36.14

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.