§9.32.1dum haec geruntur in Samnio, iam omnes Etruriae populi praeter Arretinos ad arma ierant, ab oppugnando Sutrio, quae urbs socia Romanis velut claustra Etruriae erat, ingens orsi bellum.
サムニウムにおいてこれらのことが行われている間に、アッレティウム人を除くエトルリアのすべての民族が、すでに武器を取って立ち上がっていた。 彼らはローマ人にとってエトルリアの関門のような同盟都市であるストリウムの包囲から、巨大な戦争を開始していたのである。
§9.32.2eo alter consul Aemilius cum exercitu ad liberandos obsidione socios venit.
そこへもう一人の執政官アエミリウスが、同盟者たちを包囲から解放するために軍勢とともにやって来た。
advenientibus Romanis Sutrini commeatus benigne in castra ante urbem posita advexere.
到着したローマ軍に対し、ストリウム市民たちは快く食糧を、都市の手前に設置された陣営に運び込んだ。
§9.32.3Etrusci diem primum consultando, maturarent traherentne bellum, traduxerunt.
エトルリア人たちは最初の1日を、戦争を急ぐべきか引き延ばすべきかを協議することに費やした。
postero die, ubi celeriora quam tutiora consilia magis placuere ducibus, sole orto signum pugnae propositum est armatique in aciem procedunt.
翌日、指導者たちにとって安全な策よりも迅速な策のほうがより気に入ると、日が昇るやいなや戦闘の合図が掲げられ、彼らは武装して戦列へと進んだ。
§9.32.4quod postquam consuli nuntiatum est, extemplo tesseram dari iubet, ut prandeat miles firmatisque cibo viribus arma capiat.
このことが執政官に報じられると、彼は直ちに兵士が食事をし、食物によって力を強めた上で武器を取るよう、命令を伝えることを命じた。
§9.32.5dicto paretur.
命令は実行された。
consul, ubi armatos paratosque vidit, signa extra vallum proferri iussit et haud procul hoste instruxit aciem.
執政官は兵士たちが武装し準備が整ったのを見ると、陣壁の外へ軍旗を進めるよう命じ、敵から遠くない場所に戦列を整えた。
. aliquamdiu intenti utrimque steterunt expectantes, ut ab adversariis clamor et pugna inciperet;
しばらくの間、双方が緊張して立ち尽くし、敵の側から叫び声と戦闘が開始されるのを待ち受けた。
§9.32.6et prius sol meridie se inclinavit, quam telum hinc aut illinc emissum est.
そして、こちら側からもあちら側からも一本の槍も放たれないうちに、太陽はすでに南中から傾いていた。
inde, ne infecta re abiretur, clamor ab Etruscis oritur concinuntque tubae et signa inferuntur;
その後、何も成し遂げずに立ち去ることのないように、エトルリア人の側から叫び声が上がり、ラッパが鳴り響いて軍旗が進められた。
nec segnius a Romanis pugna initur.
ローマ人の側からも決して劣らずに戦闘が開始された。
§9.32.7concurrunt infensis animis;
彼らは激しい敵対心をもって衝突した。
numero hostis, virtute Romanus superat, anceps proelium multos utrimque §9.32.8et fortissimum quemque absumit, nec prius inclinata res est, quam secunda acies Romana ad prima signa, integri fessis, successerunt.
敵は数において勝り、ローマ人は勇猛さにおいて勝っていた。 勝敗の行方の見えない戦闘は、双方の多くの者を、そしてとりわけ最も勇敢な者たちをことごとく奪い去った。 そして、ローマの第二戦列が第一線の軍旗のところへ、疲弊した者たちに代わって疲れていない兵として交替して入るまでは、戦況は傾かなかった。
§9.32.9Etrusci, quia nullis recentibus subsidiis fulta prima acies fuit, ante signa circaque omnes ceciderunt.
エトルリア人たちは、第一戦列が新たな予備兵によって支援されていなかったため、軍旗の前やその周囲で全員が斃れた。
nullo umquam proelio fugae minus nec plus caedis fuisset, ni obstinatos mori Tuscos nox texisset, ita ut victores prius quam victi pugnandi finem facerent.
もし死ぬことを固く決意しているトゥスクス人たちを夜が覆わなかったならば、いかなる戦いにおいても、これほど逃亡が少なく、これほど多くの殺戮が行われたことはなかったであろう。 その結果、勝者のほうが敗者よりも先に戦闘をやめることになったほどであった。
§9.32.10post occasum solis signum receptui datum est;
日没後に退却の合図が与えられた。
nocte utroque in castra reditum.
夜、双方はそれぞれの陣営へと戻った。
§9.32.11nec deinde quicquam eo anno rei memoria digna apud Sutrium gestum est, quia et ex hostium exercitu prima tota acies deleta uno proelio fuerat subsidiariis modo relictis, vix quod satis esset ad castrorum praesidium, §9.32.12et apud Romanos tantum vulnerum fuit, ut plures post proelium saucii decesserint quam ceciderant in acie.
そしてその後、その年にはストリウムの近くで記憶に値するようなことは何一つ行われなかった。 なぜなら、敵の軍勢からは第一戦列全体が一度の戦闘で壊滅させられており、予備兵だけが残されていたが、それは陣営の守備に辛うじて十分なほどにすぎなかったからであり、またローマ人の側でも、非常に多くの負傷者が出たため、戦闘の後に傷がもとで亡くなった負傷者のほうが、戦場で討ち死にした者よりも多かったほどであったからである。