§8.26.1eodem tempore et Nymphius praetorem Samnitium arte adgressus perpulerat, ut, quoniam omnis Romanus exercitus aut circa Palaepolim aut in Samnio esset, sineret se classe circumvehi ad Romanum agrum, non oram modo maris sed ipsi urbi propinqua loca depopulaturum.
同じ頃、ニュンフィウスもまた、サムニウム人の将軍に巧みに近づいて説得し、ローマの全軍がパライポリスの周辺かサムニウムのどちらかにいるのであるから、自分が艦隊を率いてローマの領土へと回航し、海岸沿いだけでなく都市そのものに近い地域をも略奪することを認めさせた。
§8.26.2sed, ut falleret, nocte proficiscendum esse extemploque naves deducendas.
しかし、敵を欺くためには夜間に出発しなければならず、ただちに船を水に下ろさなければならないと。
quod quo maturius fieret, omnis iuventus Samnitium praeter necessarium urbis praesidium ad litus missa.
これがより速やかに実行されるように、必要な都市の守備隊を除いて、サムニウム人のすべての若者が海岸へと送られた。
ubi dum Nymphius in tenebris §8.26.3et multitudine semet ipsa inpediente, sedulo aliis alia imperia turbans, terit tempus, Charilaus ex conposito ab sociis in urbem receptus, cum summa urbis Romano milite inplesset, tolli clamorem iussit;
そこで、ニュンフィウスが暗闇の中で、また群衆が互いに邪魔をし合っている中で、わざと別の人々へ相反する命令を出して混乱させながら時間を引き延ばしている間に、カリラウスは計画通りに味方によって都市に受け入れられ、都市の最上部をローマの兵士で満たすと、叫び声を上げるように命じた。
ad quem Graeci signo accepto a principibus quievere,
これに対してギリシア人たちは、指導者たちから合図を受け取っていたので静止していた。
§8.26.4Nolani per aversam partem urbis via Nolam ferente effugiunt.
ノラ人たちは、ノラへと通じる道がある都市の反対側から逃亡した。
Samnitibus exclusis ab urbe ut expeditior in praesentia fuga, ita foedior,
サムニウム人は都市から締め出され、彼らの逃走は当面の間はより迅速であったものの、それだけにより無様なものとなった。
§8.26.5postquam periculo evaserunt, visa, quippe qui inermes nulla rerum suarum non relicta inter hostes, ludibrium non externis modo sed etiam popularibus, spoliati atque egentes domos rediere.
彼らが危険から逃れたのち、それは本当に無様に見えた。 というのも、彼らは武器を持たず、所有物を何一つとして敵の中に残さなかったものはなかったため、部外者だけでなく同胞にとっても嘲笑の的となり、すべてを奪われ、困窮した状態で故郷へと帰ったからである。
haud ignarus opinionis alterius,
この裏切りがサムニウム人によってなされたとする、もう一つの説を私は知らないわけではない。
§8.26.6qua haec proditio ab Samnitibus facta traditur, cum auctoribus hoc dedi, quibus dignius credi est, tum foedus Neapolitanum — eo enim deinde summa rei Graecorum venit — similius vero facit ipsos in amicitiam redisse.
しかし、より信じるに値する著作家たちの記述に従うだけでなく、その後のネアポリス条約――というのも、ギリシア人の情勢の最終的な帰結はそこに至ったからであるが――が、彼ら自身が友好関係に戻ったのだということを、より真実らしく思わせるのである。
§8.26.7Publilio triumphus decretus, quod satis credebatur obsidione domitos hostes in fidem venisse.
プブリリウスには凱旋式が議決された。 包囲によって屈服した敵が信義に服したのだと、十分に信じられたからである。
duo singularia haec ei viro primum contigere, prorogatio imperii, non ante in ullo facta, et acto honore triumphus.
この人物に、初めて二つの類例のない栄誉がもたらされた。 すなわち、以前には誰に対しても行われたことのなかった命令権の延長と、任期を終えた後に挙行された凱旋式である。