Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §8.22.1-8.22.10

フレゲッラエ植民とパライポリスへの宣戦布告

420 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

フレゲッラエへの植民とフラウィウスによる肉の配給が語られ、続いてパライポリス人がローマの領民に敵対行為を行ったため、ローマは宣戦布告し、二人の執政官がそれぞれパライポリスとサムニウムへの対処にあたる。

§8.22.1secutus est annus nulla re belli domive insignis, P. Plautio Proculo P. Cornelio Scapula consulibus, praeterquam quod Fregellas — §8.22.2Hernicorum is ager, deinde Volscorum fuerat — colonia deducta et populo visceratio data a M. Flavio in funere matris.
プブリウス・プラウティウス・プロクルスとプブリウス・コルネリウス・スカプラが執政官の年、軍事面でも国内面でも特記すべきことのない年が続いた。 ただし、フレゲッラエに―― ――この地はヘルニキ族のものであり、その後ウォルスキ族のものとなっていたが――植民市が建設されたこと、そしてマルクス・フラウィウスによって母の葬儀の際、民衆に肉の配給が行われたことを除いては。
§8.22.3erant, qui per speciem honorandae parentis meritam mercedem populo solutam interpretarentur, quod eum die dicta ab aedilibus crimine stupratae matris familiae absolvisset.
親を称えるという名目の陰で、民衆に対して、当然の報酬が支払われたのだと解釈する人々もいた。 なぜなら、彼が平民造営官たちから既婚女性を凌辱した罪で告発された際、民衆が彼を無罪放免にしていたからである。
§8.22.4data visceratio in praeteriti iudicii gratiam honoris etiam ei causa fuit.
過去の判決への感謝として与えられたこの肉の配給は、彼にとって名誉の源ともなった。
tribunatumque plebei proximis comitiis petentibus absens praefertur.
そして次の民会での護民官選挙において、彼は不在の身でありながら、立候補者たちを差し置いて選出された。
Palaepolis fuit haud procul inde,
パライポリスはそこから遠くない場所に位置していた。
§8.22.5ubi nunc Neapolis sita est;
そこは現在ネアポリスが位置している場所である。
duabus urbibus populus idem habitabat.
これら二つの都市には同一の民族が住んでいた。
Cumis erant oriundi; §8.22.6Cumani Chalcide Euboica originem trahunt.
彼らはクマエの出身であった。
classe, qua advecti ab domo fuerant, multum in ora maris eius, quod accolunt, potuere, primo in insulas Aenariam et Pithecusas egressi, deinde in continentem ausi sedes transferre.
彼らは故郷から乗ってきた艦隊によって、自分たちが沿岸に住むその海の付近で大きな勢力を持ち、最初はアエナリア島とピテクサエ島に上陸し、次いで本土へと居住地を移す試みに及んだ。
§8.22.7haec civitas cum suis viribus tum Samnitium infidae adversus Romanos societati freta, sive pestilentiae, quae Romanam urbem adorta nuntiabatur, fidens multa hostilia adversus Romanos agrum Campanum Falernumque incolentes fecit.
この都市は、自らの力にも、またローマ人に対するサムニウム人の不実な同盟にも頼り、あるいはローマの市を襲ったと伝えられる疫病を当てにして、カンパニアやファレルヌスの土地に居住するローマ人に対して多くの敵対行為を働いた。
§8.22.8igitur L. Cornelio Lentulo Q. Publilio Philone iterum consulibus, fetialibus Palaepolim ad res repetendas missis, cum relatum esset a Graecis, gente lingua magis strenua quam factis, ferox responsum, ex auctoritate patrum populus Palaepolitanus bellum fieri iussit.
そこで、ルキウス・コルネリウス・レントゥルスと、二度目の就任となるクィントゥス・プブリリウス・フィロが執政官のとき、賠償請求のためにフェティアリス僧たちがパライポリスに派遣されたが、行動よりも言葉において活発な民族であるギリシア人たちから不遜な回答が持ち帰られたため、元老院の決議に基づき、民衆はパライポリス人に対して戦争を起こすことを命じた。
§8.22.9inter consules provinciis conparatis bello Graeci persequendi Publilio evenerunt;
執政官たちの間で職務が分担され、戦争において追撃すべきギリシア人の担当はプブリリウスに割り当てられた。
§8.22.10Cornelius altero exercitu Samnitibus, si qua se moverent, oppositus.
コルネリウスは、もう一方の軍勢を率いて、サムニウム人が万一動きを見せた場合に備えて彼らに対峙した。
fama autem erat defectioni Campanorum inminentes adCapuam admoturos castra; ibi optumum visum Cornelio stativa habere.
しかし、彼らがカンパニア人の反乱を狙ってカプア近郊に陣営を進めようとしているという噂があり、コルネリウスにとってはそこに常設陣営を維持するのが最善であると思われた。

語釈・文法注

  1. §8.22.1Fregellas — Hernicorum is ager, deinde Volscorum fuerat — colonia deducta — Fregellasは前置詞なしで方向を示す対格(地名のため)であり、挿入句Hernicorum...fueratを挟んでcolonia deducta [est](植民市が建設されたこと)へと繋がる。構造全体がpraeterquam quod(〜を除いては)の節に属している。
  2. §8.22.3quod eum die dicta ab aedilibus crimine stupratae matris familiae absolvisset — absolvisset(接続法過去完了)の主語は、主節のpopulo(与格)が指す「民衆(単数名詞populus)」である。die dicta(起訴されて)は絶対奪格。crimineは解放の動詞に伴う罪状の奪格。
  3. §8.22.8populus Palaepolitanus bellum fieri iussit — 提示された原文のPalaepolitanus(主格単数)は写本の誤記または異読であり、標準的な校訂本ではPalaepolitanis(与格複数、パライポリス人に対して)とされる。主語はローマの「民衆(populus [Romanus])」であり、Palaepolitanisはbellum fieri iussit(戦争を起こすことを命じた)の間接目的語(与格)である。Palaepolitanusとした場合、主語がパライポリス人になってしまい、文脈上(ex auctoritate patrum「元老院の決議に基づき」)矛盾が生じる。
  4. §8.22.10defectioni Campanorum inminentes — inminentesは現在分詞(主格複数)で、伝聞を示す対格不定詞句admoturos [esse]の省略された主語(サムニウム人たち)に一致する。defectioni(与格)は、自動詞inmineo(待ち構える、狙う)がとる与格である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §8.22.1-8.22.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:8.22.1-8.22.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。