Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §8.16.1-8.16.14

カレス攻略と植民市建設

414 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

アウソネス人との戦争において、執政官コルウスがカレスを包囲し、ローマ人捕虜の機智により同市を占領する。その後、カレスに植民市を建設することが決定される。

§8.16.1insequens annus, L. Papirio Crasso K. Duillio consulibus, Ausonum magis novo quam magno bello fuit insignis.
続く年は、ルキウス·パピリウス·クラッススとカエソ·ドゥィリウスが執政官のとき、アウソネス人との、大規模というよりはむしろ前例のない戦争によって顕著な年となった。
§8.16.2ea gens Cales urbem incolebat;
この民族はカレスの町に住んでいた。
Sidicinis finitimis arma coniunxerat unoque proelio haud sane memorabili duorum populorum exercitus fusus propinquitate urbium et ad fugam pronior et in fuga ipsa tutior fuit.
彼らは隣接するシディキニ人と共闘していたが、全く特筆に値しない一回の戦闘で、これら二つの民族の軍勢は敗走させられ、都市が間近にあったために、逃走に走りやすく、また逃走中もより安全であった。
§8.16.3nec tamen omissa eius belli cura patribus, quia totiens iam Sidicini aut ipsi moverant bellum aut moventibus auxilium tulerant aut causa armorum fuerant.
しかし、元老院議員たちにおいて、その戦争への懸念が捨て去られることはなかった。 というのも、シディキニ人がすでに何度も、自ら戦争を引き起こしたか、引き起こした者に援助を与えたか、あるいは開戦の動機となったかしていたからである。
§8.16.4itaque omni ope adnisi sunt, ut maximum ea tempestate imperatorem M. Valerium Corvum consulem quartum facerent;
それゆえ彼らは、当時最大の将軍であったマルクス·ウァレリウス·コルウスを、4度目の執政官にするために、あらゆる力を尽くした。
§8.16.5collega additus Corvo M. Atilius Regulus;
コルウスの同僚にはマルクス·アティリウス·レグルスが加えられた。
et ne forte casu erraretur, petitum ab consulibus, ut extra sortem Corvi ea provincia esset.
そして、抽選の偶然によって過ちが起きないようにと、抽選を行わずにその任務地をコルウスの担当とすることが執政官たちに要請された。
exercitu victore a superioribus consulibus accepto, §8.16.6ad Cales, unde bellum ortum erat, profectus cum hostes ab superioris etiam certaminis memoria providos clamore atque impetu primo fudisset, moenia ipsa oppugnare est adgressus.
前任の執政官たちから勝利を収めた軍勢を引き継ぐと、戦争の発端となったカレスへと進軍し、先の戦闘の記憶から用心深くなっていた敵を、鬨の声と最初の突撃だけで敗走させると、城壁そのものへの攻撃に着手した。
§8.16.7et militum quidem is erat ardor, ut iam inde cum scalis succedere ad muros vellent evasurosque contenderent;
兵士たちの熱意は非常に高く、すぐにでも梯子を持って壁に迫ることを望み、自分たちは登り切れると力説するほどであった。
§8.16.8Corvus, quia id arduum factu erat, labore militum potius quam periculo peragere inceptum voluit.
コルウスは、それが実行困難であったため、兵士たちを危険に晒すよりは、むしろその労役によって、着手した計画を完遂したいと考えた。
itaque aggerem et vineas egit turresque muro admovit, quarum usum forte oblata opportunitas praevertit.
それゆえ、彼は土塁を築き、ヴィネアを進め、塔を壁に近づけたが、偶然もたらされた好機が、それらを使用するより先に事態を決した。
§8.16.9namque M. Fabius, captiuus Romanus, cum per neglegentiam custodum festo die vinculis ruptis per murum inter opera Romanorum, religata ad pinnam muri reste suspensus, §8.16.10manibus se demisisset, perpulit imperatorein, ut vino epulisque sopitos hostes adgrederetur.
というのも、ローマ人の捕虜マルクス·ファビウスが、祝祭の日に番兵たちの不注意に乗じて鎖を断ち切り、壁の胸壁にロープを縛り付けてぶら下がり、ローマ軍の攻城設備の間を通って、壁を伝って自らの手で滑り降り、将軍を説得して、酒と宴会で泥酔している敵を攻撃させたからである。
nec maiore certamine capti cum urbe Ausones sunt, quam acie fusi erant.
アウソネス人とその都市は、野戦で彼らが敗走させられたときと変わらぬ容易な戦闘によって占領された。
praeda capta ingens est praesidioque inposito Calibus reductae Romam legiones.
莫大な戦利品が獲得され、カレスに守備隊が配置された後、軍団はローマへと引き揚げた。
consul ex senatus consulto triumphavit et, §8.16.11ne Atilius expers gloriae esset, iussi ambo consules adversus Sidicinos ducere exercitum.
執政官は元老院の決議に従って凱旋式を挙行し、アティリウスが栄光から取り残されることのないよう、両執政官がシディキニ人に対して軍勢を率いるよう命じられた。
§8.16.12dictatorem ante ex senatus consulto comitiorum habendorum causa dixerunt L. Aemilium Mamercinum;
その前に、元老院の決議に従い、民会を開催するためにルキウス·アエミリウス·マメルキヌスが独裁官に指名された。
is magistrum equitum Q. Publilium Philonem dixit.
彼はクィントゥス·プブリリウス·フィロを騎兵長官に指名した。
dictatore comitia habente consules creati sunt T. Veturius Sp. Postumius.
独裁官が民会を主宰する中で、ティトゥス·ウェトゥリウスとスプリウス·ポストゥミウスが執政官に選出された。
ei, §8.16.13etsi belli pars cum Sidicinis restabat, tamen, ut beneficio praevenirent desiderium plebis, de colonia deducenda Cales rettulerunt;
彼らは、シディキニ人との戦争の一部がまだ残っていたものの、平民の要望を先んじて恩恵によって満たすために、カレスへの植民市建設について諮問した。
§8.16.14factoque senatus consulto, ut duo milia quingenti homines eo scriberentur, triumviros coloniae deducendae agroque dividundo creaverunt K. Duillium, T. Quinctium, M. Fabium.
そして、2500人の人々がそこに登録されるべきとする元老院の決議がなされると、植民市建設と土地分配のための三人委員会として、カエソ·ドゥィリウス、ティトゥス·クィンクティウス、マルクス·ファビウスを選出した。

語釈・文法注

  1. 8.16.1Ausonum magis novo quam magno bello — Ausonum(アウソネス人の)は bello に対する客観属格。bello は insignis(顕著な、際立った)の理由を表す原因の奪格。
  2. 8.16.5ne forte casu erraretur — erraretur は自動詞 erro の接続法未完了受動態三人称単数で、非人称的に用いられている(「過ちが犯される」、「誤りが生じる」)。目的を表す接続詞 ne(〜しないように)に導かれている。
  3. 8.16.9M. Fabius ... cum ... demisisset — 9節から10節にかけての cum 節は、主語である M. Fabius を文頭に置き、その後に複数の奪格絶対(vinculis ruptis, religata ... reste)や分詞(suspensus)を挟んだ複雑な構造を持つ。cum に導かれる動詞は 10節の demisisset であり、文全体の主動詞は 10節の perpulit(〜を説得した)である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §8.16.1-8.16.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:8.16.1-8.16.14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。