Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §7.9.1-7.9.8

ガリア人の侵入とアニオ河畔での巨漢の挑戦

365 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ヘルニキ族の都市占領後、ティブール人による門の閉鎖が新たな戦争の引き金となり、さらにガリア人の襲来に対して独裁官が任命され、アニオ川を挟んで対峙するなかでガリア人の巨漢が一騎打ちを挑んでくる。

§7.9.1insequenti anno cum C. Sulpicius et C. Licinius Calvus consules in Hernicos exercitum duxissent neque inventis in agro hostibus Ferentinum urbem eorum vi cepissent, revertentibus inde eis Tiburtes portas clausere.
翌年、執政官ガイウス・スルピキウスとガイウス・リキニウス・カルウスがヘルニキ族に対して軍を率いたが、野に敵を見出せず、彼らの都市フェレンティヌムを武力で占領した。 そこから帰還する彼らに対して、ティブール人たちは門を閉ざした。
§7.9.2ea ultima fuit causa, cum multae ante querimoniae ultro citroque iactatae essent, cur per fetiales rebus repetitis bellum Tiburti populo indiceretur.
以前から多くの不満が相互に投げ交わされていたが、これが、フェティアリス神官を介して賠償を要求した上でティブール民に宣戦布告がなされる最終的な原因となった。
§7.9.3dictatorem T. Quinctium Poenum eo anno fuisse satis constat et magistrum equitum Ser. Cornelium Maluginensem.
その年、ティトゥス・クィンクティウス・ポエヌスが独裁官であり、セルウィウス・コルネリウス・マルギネンシスが騎兵長官であったことは十分に明らかである。
§7.9.4Macer Licinius comitiorum habendorum causa et ab Licinio consule dictum scribit, quia collega comitia bello praeferre festinante, ut continuaret consulatum, obviam eundum pravae cupiditati fuerit.
リキニウス・マケルは、民会を開催するため、また執政官リキニウスによって指名されたと書いている。 なぜなら、同僚執政官が執政官職を継続するために戦争よりも民会を急いでおり、その不当な野心に対抗せねばならなかったからである。
§7.9.5quaesita ea propriae familiae laus leviorem auctorem Licinium facit.
自分の家系のために求められたこの名誉のせいで、著作者リキニウスの信憑性は低くなっている。
cum mentionem eius rei in vetustioribus annalibus nullam inveniam, magis ut belli Gallici causa dictatorem creatum arbitrer inclinat animus.
私自身は、より古い年代記にこのことに関する言及をまったく見出せないので、むしろガリア戦争のために独裁官が任命されたと考える方に心が傾く。
§7.9.6eo certe anno Galli ad tertium lapidem Salaria via trans pontem Anienis castra habuere.
確かにその年、ガリア人はアニオ川の橋を越えたサラリア街道の第3マイル石標のところに陣を構えていた。
dictator cum tumultus Gallici causa iustitium edixisset, omnes iuniores sacramento adegit ingentique exercitu ab urbe profectus in citeriore ripa Anienis castra posuit.
独裁官は、ガリア人の騒乱のために法廷閉鎖を布告したとき、すべての若者に軍事宣誓をさせ、大軍を率いて市から出発し、アニオ川の手前側の岸に陣を置いた。
§7.9.7pons in medio erat neutris eum rumpentibus, ne timoris indicium esset.
橋は中間にあり、どちらの側も、それが恐れの兆候とならぬよう破壊しなかった。
proelia de occupando ponte crebra erant, nec, qui poterentur, incertis viribus satis discerni poterat.
橋を占領することをめぐる小競り合いが頻繁に行われたが、実力が伯仲していたため、どちらがそれを手に入れるかは十分に見極めることができなかった。
§7.9.8tum eximia corporis magnitudine in vacuum pontem Gallus processit et, quantum maxima voce potuit, “quem nunc” inquit “Roma virum fortissimum habet, procedat, agedum, ad pugnam, ut noster duorum eventus ostendat, utra gens bello sit melior.
そのとき、際立った体格のガリア人が誰もいない橋の上に進み出、出せる限りの大声で言った。 「ローマが今持っている最も勇敢な男よ、さあ、進み出て戦え。 我ら二人の結果が、どちらの民族が戦いにおいてより優れているかを示すために。

語釈・文法注

  1. 7.9.1revertentibus inde eis — 現在分詞 revertens の与格複数。動詞 claudo(門を閉ざす)の間接目的語、あるいは不利益の与格として機能しており、「そこから帰還する彼らに対して門を閉ざした」という意味になる。
  2. 7.9.4dictum — 対格不定詞句における dictatorem dictum esse(独裁官が指名されたこと)の dictum esse の部分で、esse が省略された形。文脈上、前節に現れた dictatorem が意味上の主語として了解されている。
  3. 7.9.4obviam eundum pravae cupiditati fuerit — 非人称のゲルンディウム(動名詞)構文。obviam ire(抵抗する、対抗する)は与格支配(pravae cupiditati)。fuerit は quia 節において、主観的理由または間接話法による接続法完了形である。
  4. 7.9.5inclinat animus — inclinat は自動詞的に用いられており、「(私の)心が傾く」という意味。続く ut... arbitrer 節は、inclinat の結果または内容を表す名詞節として機能している。
  5. 7.9.7qui poterentur — 間接疑問節を導く。poterentur は、奪格を支配するデポーネント動詞 potior(手に入れる、占領する)の接続法未完了3人称複数形であり、意味上の目的語(pons / eum)は文脈から明らかであるため省略されている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §7.9.1-7.9.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:7.9.1-7.9.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。