§7.4.1neque eo minus principio insequentis annis Q. Servilio Ahala L. Genucio consulibus dies Manlio dicitur a M. Pomponio tribuno plebis.
それにもかかわらず、翌年の初め、クィントゥス・セルウィリウス・アハラとルキウス・ゲヌキウスが執政官のときに、護民官マルクス・ポンポニウスによって、マニリウスに対して(裁判の)期日が告げられた。
§7.4.2acerbitas in dilectu, non damno modo civium sed etiam laceratione corporum cumulata, §7.4.3partim virgis caesis, qui ad nomina non respondissent, partim in vincula ductis, invisa erat, et ante omnia invisum ipsum ingenium atrox cognomenque Imperiosi, grave liberae civitati, ab ostentatione saevitiae adscitum, quam non magis in alienis quam in proximis ac sanguine ipse suo exerceret.
徴兵における彼の苛酷さは、市民への金銭的損失だけでなく、身体への損壊によって募るものであり、点呼に答えなかった者たちの一部は鞭打たれ、一部は獄に繋がれて、憎悪の的となっていた。 そして何よりも、自由な国家にとって耐え難いものである、彼の残忍な気性そのものと、「インペリオスス(強権的)」という通り名が忌み嫌われていた。 それは彼の残虐性の誇示から得られた名であり、彼はその残虐性を、他人に対してと同じように、最も身近な者たち、すなわち彼自身の血を分けた者に対しても振るったのである。
criminique ei tribunus inter cetera dabat,
そして、護民官はとりわけ彼に対して次のことを罪状として挙げた。
§7.4.4quod filium iuvenem, nullius probri conpertum, extorrem urbe domo penatibus, foro luce congressu aequalium prohibitum, in opus servile,
すなわち、いかなる非行も認められない若い息子を、都市からも、家からも、祖先神からも追放し、広場や日の光、同輩との交わりから遠ざけ、奴隷のような労働へと、ほぼ監獄や奴隷労働所同然の場所へと追いやったことである。
§7.4.5prope in carcerem atque in ergastulum dederit, ubi summo loco natus dictatorius iuvenis cotidiana miseria disceret vere imperioso patre se natum esse.
そこで、最高の名家に生まれた独裁官の息子たる若者は、日々の悲惨さの中で、自分が真に「強権的な(インペリオスス)」父親から生まれたのだということを学ばされることになった。
at quam ob noxam? quia infacundior sit et lingua inpromptus.
だが、どのような罪咎のためか。 彼が口下手で、言葉が滑らかに出てこないからというのだ。
§7.4.6quod naturae damnum utrum nutriendum patri, si quidquam in eo humani esset, an castigandum ac vexatione insigne faciendum fuisse? ne mutas quidem bestias minus alere ac fovere, si quid ex progenie sua parum prosperum sit;
自然によるその欠陥は、もし父親に少しでも人間的な温かみがあるならば、養い育まれるべきであったのか、それとも罰せられ、虐待によってことさらに際立たされるべきであったのか。 言葉を持たぬ獣でさえ、自らの産み落とした子に何か不都合なところがあれば、それを養い育むことを怠りはしない。
§7.4.7at hercule L. Manlium malum malo augere filii et tarditatem ingenii insuper premere et, si quid in eo exiguum naturalis vigoris sit, id extinguere vita agresti et rustico cultu inter pecudes habendo.
だが、何ということか、ルキウス・マニリウスは息子の不幸に不幸を重ね、その生まれつきの鈍さをさらに抑えつけ、彼の中に自然な活力のわずかな萌芽があったとしても、野良仕事や、家畜の間で生活させる田舎風の育て方によって、それを消し去ってしまっているのだ。