§7.35.1Vigiliis deinde dispositis ceteris omnibus tesseram dari iubet, ubi secundae vigiliae bucina datum signum esset, armati cum silentio ad se convenirent.
次いで哨兵が配置されると、彼は残りのすべての兵に、第二交代時間のラッパによって合図が出されたなら、武装して静かに自分のところへ集まるようにと合言葉を伝えるように命じる。
§7.35.2quo ubi, sicut edictum erat, taciti convenerunt: “hoc silentium, milites,” inquit “omisso militari adsensu in me audiendo servandum est.
そこに、命令された通りに、彼らが音も立てずに集まると、彼は言った。 「兵士諸君、この沈黙は、軍隊的な賛意の表明を排して、私の言うことを聞く間、守られなければならない。
ubi sententiam meam vobis peregero, tum quibus eadem placebunt in dextram partem taciti transibitis;
私が自分の考えをあなた方に語り終えたとき、そののち、同じ考えに賛成する者は、音も立てずに右側に移りなさい。
quae pars maior erit, eo stabitur consilio.
より数の多い側がどこであれ、その決定に従うことにしよう。
§7.35.3nunc, quae mente agitem, audite.
今、私が心に抱いていることを聞きなさい。
non fuga delatos nec inertia relictos hic vos circumvenit hostis;
逃走によってここに流されてきたのでも、怠慢によって見捨てられたのでもなく、敵が諸君を囲んでいるのだ。
virtute cepistis locum, virtute hinc oportet evadatis.
勇気によって諸君はこの場所を占領した、勇気によってここから脱出せねばならない。
§7.35.4veniendo huc exercitum egregium populo Romano servastis;
ここへ来ることによって、諸君はローマ人民のために優れた軍隊を救った。
erumpendo hinc vosmet ipsos servate;
ここから突撃することによって、諸君自身を救いなさい。
digni estis, qui pauci pluribus opem tuleritis, ipsi nullius auxilio egueritis.
諸君は、少数でありながら多数に援助をもたらし、自らは誰の援助も必要としなかった、そのように称えられるにふさわしい人々である。
§7.35.5cum eo hoste res est, qui hesterno die delendi omnis exercitus fortuna per socordiam usus non sit, hunc tam opportunum collem inminentem capiti suo non ante viderit quam captum a nobis;
我々の相手は、昨日全軍を滅ぼすという好機を怠慢によって生かさず、自身の頭上に迫るこの極めて有利な丘を、我々によって占拠されるまで見ようともしなかった、そのような敵なのだ。
§7.35.6nos tam paucos tot ipse milibus hominum nec ascensu arcuerit, nec tenentes locum, cum diei tantum superesset, vallo circumdederit.
あれほど多くの何千という人間を擁しながら、少数の我々が登るのを防ぎもせず、また我々がこの場所を確保している間、日の光がそれだけ残っていたというのに、我々を土塁で囲みもしなかった。
quem videntem ac vigilantem sic eluseritis, sopitum oportet fallatis, immo necesse est.
起きていて警戒していた彼をこのように出し抜いたのだから、眠り込んでいる彼を出し抜くべきだし、いや、そうせざるを得ないのだ。
§7.35.7in eo enim loco res sunt nostrae, ut vobis ego magis necessitatis vestrae index quam consilii auctor sim.
というのも、我々の状況は、私が諸君に計画を勧める者というよりは、諸君自身の危急を告げる者である、そのような状態にあるからだ。
§7.35.8neque enim, maneatis an abeatis hinc, deliberari potest, cum praeter arma et animos armorum memores nihil vobis fortuna reliqui fecerit fameque et siti moriendum sit, si plus, quam viros ac Romanos decet, ferrum timeamus.
ここに留まるべきか、あるいは去るべきかについて、熟考する余地はない。 運命は諸君に、武器と、武器を忘れない闘志のほかには、何一つ残しておらず、もし我々が、男たる者、そしてローマ人にふさわしい以上に剣を恐れるなら、飢えと渇きによって死なねばならないのだから。
ergo una est salus erumpere hinc atque abire.
したがって、唯一の救いはここから突撃し、去ることだ。
§7.35.9id aut interdiu aut nocte faciamus oportet.
それを、我々は昼か、あるいは夜に行わねばならない。
§7.35.10ecce autem aliud minus dubium;
しかし見よ、もう一つのことは疑う余地がより少ない。
quippe si lux expectetur, quae spes est non vallo perpetuo fossaque nos saepturum hostem, qui nunc corporibus suis subiectis undique cinxerit, ut videtis, collem? atqui si nox opportuna est eruptioni, sicut est, haec profecto noctis aptissima hora est.
というのも、もし夜明けを待つならば、彼らの体を下にさらして、今、ご覧の通り丘を四方から囲んでいる敵が、切れ目のない土塁と壕で我々を囲い込まないというどのような希望があるだろうか。 そして、もし夜が突撃に好都合であるなら、実際そうなのだが、この時間こそが確実に、夜のうちで最も適した時刻なのだ。
§7.35.11signo secundae vigiliae convenistis, quod tempus mortales somno altissimo premit;
諸君は第二交代時の合図で集まったが、この時間は人間を最も深い眠りに沈めるものである。
per corpora sopita vadetis vel silentio incautos fallentes vel sentientibus clamore subito pavorem iniecturi.
諸君は眠りこけた者たちの身体の間を進んでいくが、音を立てずに不意を突いて彼らを出し抜くか、あるいは気づいた者たちに突然の叫び声によって恐怖を叩き込むだろう。
§7.35.12me modo sequimini, quem secuti estis;
ただ私に従いなさい、これまで従ってきた私に。
ego eandem, quae duxit hue, sequar fortunam.
私は、我々をここまで導いたあの同じ運命に従おう。
quibus haec salutaria videntur, agitedum in dextram partem pedibus transite.
これらのことが救いになるとと思われる人々は、さあ、右側へ歩いて移動しなさい。
”
」