§7.35.1Vigiliis deinde dispositis ceteris omnibus tesseram dari iubet, ubi secundae vigiliae bucina datum signum esset, armati cum silentio ad se convenirent. §7.35.2quo ubi, sicut edictum erat, taciti convenerunt: “hoc silentium, milites,” inquit “omisso militari adsensu in me audiendo servandum est.
이어서 초병들이 배치되자, 그는 나머지 모든 병사에게 암호를 전달하여, 제2교대 시간의 나팔로 신호가 내릴 때 무장을 하고 침묵 속에 자신에게로 모이도록 명했다. 그들이 명령받은 대로 소리 없이 그곳에 모이자, 그는 말했다. “병사들이여, 이 침묵은 군대식 찬동을 삼가고 내 말을 듣는 동안 지켜져야 한다.
ubi sententiam meam vobis peregero, tum quibus eadem placebunt in dextram partem taciti transibitis;
내가 내 생각을 여러분에게 다 말했을 때, 그것에 찬성하는 자들은 소리 없이 오른쪽으로 건너가라.
quae pars maior erit, eo stabitur consilio. §7.35.3nunc, quae mente agitem, audite.
더 많은 쪽이 있는 곳의 결정에 따를 것이다. 이제 내가 마음속으로 꾸미고 있는 것을 들어라.
non fuga delatos nec inertia relictos hic vos circumvenit hostis;
도망치다 여기까지 흘러왔거나 나태함으로 버려진 여러분을 적이 에워싸고 있는 것이 아니다.
virtute cepistis locum, virtute hinc oportet evadatis. §7.35.4veniendo huc exercitum egregium populo Romano servastis;
여러분은 용맹으로 이곳을 차지했으니, 용맹으로 이곳을 빠져나가야 한다. 이곳에 옴으로써 여러분은 로마 인민을 위해 훌륭한 군대를 구했다.
erumpendo hinc vosmet ipsos servate;
이곳에서 돌파해 나감으로써 여러분 자신을 구하라.
digni estis, qui pauci pluribus opem tuleritis, ipsi nullius auxilio egueritis. §7.35.5cum eo hoste res est, qui hesterno die delendi omnis exercitus fortuna per socordiam usus non sit, hunc tam opportunum collem inminentem capiti suo non ante viderit quam captum a nobis; §7.35.6nos tam paucos tot ipse milibus hominum nec ascensu arcuerit, nec tenentes locum, cum diei tantum superesset, vallo circumdederit.
여러분은 적은 수로 더 많은 이들에게 원조를 가져다주었으면서도 정작 자신들은 아무의 도움도 필요로 하지 않았던, 그러기에 합당한 자들이다. 우리가 상대하는 적은, 어제 태만함으로 인해 아군 전체를 전멸시킬 수 있는 기회를 살리지 못했고, 자신의 머리 위에 솟아 있는 이토록 유리한 언덕을 우리에게 점령당하기 전까지 보지도 못한 자들이다. 그 많은 수천 명의 군사를 가지고도 소수인 우리의 등정을 막지 못했고, 우리가 이곳을 확보하고 있는 동안 낮 시간이 그렇게 많이 남았음에도 보루로 우리를 에워싸지 못했다.
quem videntem ac vigilantem sic eluseritis, sopitum oportet fallatis, immo necesse est. §7.35.7in eo enim loco res sunt nostrae, ut vobis ego magis necessitatis vestrae index quam consilii auctor sim.
눈을 뜨고 경계하고 있을 때도 여러분에게 이처럼 속아 넘어간 자를, 잠들어 있을 때 따돌리는 것은 마땅하며, 아니 필연적인 일이다. 참으로 우리의 처지는, 내가 여러분에게 계획을 제안하는 사람이라기보다 여러분의 처한 위급함을 알려주는 사람에 더 가까운 지경에 이르렀다. 여기에 머무를 것인가 아니면 떠날 것인가에 대해서는 숙고될 수조차 없다.
§7.35.8neque enim, maneatis an abeatis hinc, deliberari potest, cum praeter arma et animos armorum memores nihil vobis fortuna reliqui fecerit fameque et siti moriendum sit, si plus, quam viros ac Romanos decet, ferrum timeamus.
무기와 무기를 기억하는 용기 외에는 운명이 여러분에게 남겨둔 것이 없으며, 만일 우리가 사내 대장부이자 로마인에게 걸맞은 이상으로 칼을 두려워한다면 굶주림과 목마름으로 죽어야 하기 때문이다.
ergo una est salus erumpere hinc atque abire. §7.35.9id aut interdiu aut nocte faciamus oportet. §7.35.10ecce autem aliud minus dubium;
그러므로 오직 유일한 구원은 이곳을 돌파하여 떠나는 것뿐이다. 우리는 이것을 낮에든 밤에든 단행해야 한다. 보라, 그러나 다른 한 가지는 의심의 여지가 더 적다.
quippe si lux expectetur, quae spes est non vallo perpetuo fossaque nos saepturum hostem, qui nunc corporibus suis subiectis undique cinxerit, ut videtis, collem? atqui si nox opportuna est eruptioni, sicut est, haec profecto noctis aptissima hora est. §7.35.11signo secundae vigiliae convenistis, quod tempus mortales somno altissimo premit;
왜냐하면 만약 날이 밝기를 기다린다면, 지금 보시다시피 자신들의 몸을 아래에 둔 채 언덕을 사방에서 에워싸고 있는 적이 끈질긴 보루와 참호로 우리를 가두지 않으리라는 무슨 희망이 있겠는가? 그런데 만약 밤이 돌파에 이롭다면, 참으로 그러하듯이, 지금이야말로 확실히 밤중에서 가장 적절한 시간이다. 여러분은 제2교대 시간의 신호에 모였는데, 이 시간은 필멸자들을 가장 깊은 잠으로 억누르는 때다.
per corpora sopita vadetis vel silentio incautos fallentes vel sentientibus clamore subito pavorem iniecturi. §7.35.12me modo sequimini, quem secuti estis;
여러분은 잠든 몸들 사이로 나아갈 것이며, 침묵 속에 부주의한 자들을 속이거나, 알아차린 자들에게는 갑작스러운 비명으로 공포를 불어넣을 것이다. 지금껏 나를 따랐던 것처럼 그저 나를 따르라.
ego eandem, quae duxit hue, sequar fortunam.
나는 우리를 이곳으로 인도한 바로 그 운명을 따를 것이다.
quibus haec salutaria videntur, agitedum in dextram partem pedibus transite. ”
이것이 유익하다고 생각하는 사람들은, 자, 걸어서 오른쪽으로 건너가라.”