Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §7.27.1-7.27.9

カルタゴとの条約とサトリクムの破壊

383 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

疫病の発生に伴う宗教儀式やカルタゴとの条約締結、負債対策の実施などが進められた後、再選された執政官ウァレリウス・コルウスがサトリクムでウォルスキ族の軍勢を破り、町を破壊して多額の捕虜売却益を国庫にもたらしたことを記す。

§7.27.1exercitibus dimissis cum et foris pax et domi concordia ordinum otium esset, ne nimis laetae res essent, pestilentia civitatem adorta coegit senatum imperare decemviris, ut libros Sibyllinos inspicerent;
[] 軍隊が解散され、対外的な平和と国内の身分間の調和が閑暇をもたらしていたとき、物事が過度に喜ばしいものにならないように、疫病が国家を襲い、元老院に十人委員たちへシビュラの書を調べるよう命じることを余儀なくさせた。
eorumque monitu lectisternium fuit.
そして、彼らの勧告によって神々の餐宴が行われた。
§7.27.2eodem anno Satricum ab Antiatibus colonia deducta restitutaque urbs, quam Latini diruerant;
[] 同じ年に、アンティウム市民によってサトリクムに植民市が建設され、ラティウム人によって破壊されていた都市が再建された。
§7.27.3et cum Carthaginiensibus legatis Romae foedus ictum, cum amicitiam ac societatem petentes venissent.
また、カルタゴの使節たちが友好と同盟を求めてやって来たため、ローマで彼らとの間に条約が結ばれた。
idem otium domi forisque mansit T. Manlio Torquato, C. Plautio consulibus.
ティトゥス・マンリウス・トルクァトゥスとガイウス・プラウティウスが執政官のときにも、国内外で同様の閑暇が維持された。
semunciarium tantum ex unciario faenus factum, et in pensiones aequas triennii, ita ut quarta praesens esset, solutio aeris alieni dispensata est;
金利は1ウンキアから半ウンキアへと引き下げられ、債務の返済は、4分の1を即納とする条件で、3年間の均等な分割払いに割り当てられた。
§7.27.4et sic quoque parte plebis adfecta fides tamen publica privatis difficultatibus potior ad curam senatui fuit.
[] そしてこのようにしてもなお、平民の一部が苦しんでいたものの、公共の信用は個人の困難よりも元老院にとって配慮の優先事項であった。
levatae maxime res, quia tributo ac dilectu supersessum.
貢納と徴兵が見送られたため、負担は大きく軽減された。
§7.27.5Tertio anno post Satricum restitutum a Volscis M. Valerius Corvus iterum consul cum C. Poetelio factus, cum ex Latio nuntiatum esset legatos ab Antio circumire populos Latinorum ad concitandum bellum, priusquam plus hostium fieret, Volscis arma inferre iussus ad Satricum exercitu infesto pergit.
ウォルスキ族によってサトリクムが再建された3年後、マルクス・ウァレリウス・コルウスがガイウス・ポエテリウスとともに二度目の執政官となった。 アンティウムからの使節たちが戦争を扇動するためにラティウムの諸民族を巡回しているという報告がラティウムから届いたとき、敵がこれ以上増える前にウォルスキ族に戦争を仕掛けるよう命じられた彼は、進撃態勢の軍勢を率いてサトリクムへと急行した。
§7.27.6quo cum Antiates aliique Volsci praeparatis iam ante, si quid ab Roma moveretur, copiis occurrissent, nulla mora inter infensos diutino odio dimicandi facta est.
[] そこに、アンティウム市民やその他のウォルスキ族が、ローマから何か動きがあった場合に備えてすでに事前に準備されていた軍勢を率いて立ちふさがったため、長年の憎悪によって敵対する者たちの間で、戦うことに何の遅延も生じなかった。
§7.27.7Volsci, ferocior ad rebellandum quam ad bellandum gens, certamine victi fuga effusa Satrici moenia petunt.
ウォルスキ族は、本格的な戦争を行うよりも反乱を起こすことにおいてより獰猛な民族であるが、戦闘で敗れると四方に逃げ散ってサトリクムの城壁へと逃げ込んだ。
et ne in muris quidem satis firma spe, cum corona militum cincta iam scalis caperetur urbs, ad quattuor milia militum praeter multitudinem inbellem sese dedidere.
そして城壁においてすら十分な希望が持てなくなったため、兵士の包囲網に囲まれた都市がすでに梯子によって攻略されつつあったとき、非戦闘員の群衆を除いて、約4000人の兵士が降伏した。
oppidum dirutum atque incensum;
町は破壊され、火を放たれた。
§7.27.8ab aede tantum matris Matutae abstinuere ignem.
ただマテル・マトゥタの神殿からだけは、彼らは火を遠ざけた。
praeda omnis militi data.
すべての戦利品は兵士たちに与えられた。
extra praedam quattuor milia deditorum habita; eos vinctos consul ante currum triumphans egit;
戦利品とは別に4000人の降伏者が取り扱われ、執政官は彼らを縛り上げて凱旋式の戦車の前を歩かせた。
venditis deinde magnam pecuniam in aerarium redegit.
その後、彼らを売却して多額の金を国庫に納めた。
sunt, §7.27.9qui hanc multitudinem captivam servorum fuisse scribant, idque magis veri simile est quam deditos venisse.
中には、 [] この捕虜となった群衆は奴隷であったと書く人々もおり、降伏した人々が売られたとするよりも、このことの方がより真実味がある。

語釈・文法注

  1. 7.27.1ne nimis laetae res essent — 目的を表す接続法未完了。歴史記述において、過度の繁栄や幸福には神々の嫉妬や災厄(この場合は疫病)が伴うという、古代の運命観を皮肉を交えて表現した文脈。
  2. 7.27.4supersessum — 与格または奪格を支配する自動詞 supersedeo(〜を見送る、控える)の非人称受動完了形。ここでは tributo ac dilectu(貢納と徴兵)という奪格名詞を伴い、「貢納と徴兵が見送られたため」という意味になる。
  3. 7.27.9venisse — 自動詞 venio(来る)の完了不定詞ではなく、vendo(売る)の受動関係にある半能動(中動)動詞 veneo(売られる、売りに出される)の完了不定詞。主語は対格の deditos。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §7.27.1-7.27.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:7.27.1-7.27.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。