§7.17.1novi consules inde, M. Fabius Ambustus iterum et M. Popilius Laenas iterum, §7.17.2duo bella habuere, facile alterum cum Tiburtibus, quod Laenas gessit, qui hoste in urbem conpulso agros vastavit;
その後、新たな執政官として、マルクス・ファビウス・アンブストゥスが二度目、マルクス・ポピリウス・ラエナスが二度目の就任を果たし、二つの戦争を抱えた。 一つはティブルトゥス人との容易な戦いで、ラエナスがこれを指揮し、敵を市内に追い込んだ上でその領野を荒廃させた。
§7.17.3Falisci Tarquiniensesque alterum consulem prima pugna fuderunt.
ファリスク人とタルクィニイ人は、もう一方の執政官を最初の戦闘で敗走させた。
inde terror maximus fuit, quod sacerdotes eorum facibus ardentibus anguibusque praelatis incessu furiali militem Romanum insueta turbaverunt specie.
そこから非常に大きな恐怖が生じたが、それは、敵の神官たちが燃え盛る松明と蛇を前方に掲げ、狂乱した足取りで進み、見慣れない光景によってローマ兵を混乱させたからであった。
et tum quidem velut lymphati et attoniti munimentis suis trepido agmine inciderunt;
そしてそのとき、兵士たちはあたかも狂気と恐怖に打たれたかのように、狼狽した隊列のまま自分たちの陣地に逃げ込んだ。
§7.17.4deinde, ubi consul legatique ac tribuni puerorum ritu vana miracula paventes inridebant increpabantque, vertit animos repente pudor, et in ea ipsa, quae fugerant, velut caeci ruebant.
その後、執政官や副官たち、そして軍事護民官たちが、実体のない怪異を子供のように恐れている兵士たちを嘲笑し、叱咤したとき、にわかに恥辱の念が彼らの心を覆い、自分たちが逃れてきたまさにその敵に向かって、彼らは盲目のように突撃していった。
§7.17.5discusso itaque vano apparatu hostium cum in ipsos armatos se intulissent, averterunt totam aciem;
こうして、敵の虚しい脅しの仕掛けを打ち破り、武装した敵自身に突撃すると、彼らは敵の全戦列を敗走させた。
castrisque etiam eo die potiti praeda ingenti parta victores reverterunt, militaribus iocis cum apparatum hostium tum suum increpantes pavorem.
さらにその日のうちに陣営をも占領し、莫大な戦利品を手に入れて、勝者として帰還した。 彼らは兵士らしい冗談を交え、敵の仕掛けと自分たちの恐怖の双方をからかい合った。
§7.17.6concitatur deinde omne nomen Etruscum, et Tarquiniensibus Faliscisque ducibus ad salinas perveniunt.
その後にエトルリアの全民族が蜂起し、タルクィニイ人とファリスク人を指導者として塩田に達した。
adversus eum terrorem dictator C. Marcius Rutilus primus de plebe dictus magistrum equitum item de plebe C. Plautium dixit.
この恐るべき事態に対し、平民出身として初めて指名された独裁官ガイウス・マルキウス・ルティルスは、同じく平民出身のガイウス・プラウティウスを騎兵長官に指名した。
§7.17.7id vero patribus indignum videri, etiam dictaturam iam in promiscuo esse;
しかし、このことは元老院議員たちには到底容認できないことに思われた。 独裁官職までもが、今や誰にでも開かれたものになってしまったからである。
omnique ope inpediebant, ne quid dictatori ad id bellum decerneretur parareturve.
彼らは、その戦争のために独裁官に対して何一つ決議されず、準備も整えられないよう、あらゆる力を用いて妨害した。
eo promptius cuncta ferente dictatore populus iussit.
それゆえ、独裁官がいっそう果敢にすべてを提案すると、民衆はこれを可決した。
§7.17.8profectus ab urbe utraque parte Tiberis ratibus exercitu, quocumque fama hostium ducebat, traiecto multos populatores agrorum vagos palantes oppressit;
都市から出発すると、ティベリス川の両岸を、筏を用いて軍を渡らせながら、敵の動静を伝える噂が導くところへはどこへでも赴き、領地を荒らし回っていた浮足立った多くの略奪者たちを掃討した。
§7.17.9castra quoque necopinato adgressus cepit et octo milibus hostium captis, ceteris aut caesis aut ex agro Romano fugatis sine auctoritate patrum populi iussu triumphavit.
また、敵の陣営をも不意に襲ってこれを占領し、八千人の敵を捕虜とし、残りを殺害するかローマの領土から駆逐した。 そして、元老院の承認なしに、民衆の命令によって凱旋式を挙行した。
quia §7.17.10nec per dictatorem plebeium nec per consulem comitia consularia haberi volebant et alter consul Fabius bello retinebatur, res ad interregnum rediit.
その理由は、元老院議員たちは、平民出身の独裁官によっても、同じく平民出身の執政官によっても執政官選挙のための民会が開催されることを望まず、他方の執政官ファビウスは戦争に足留めされていたため、国政は執政代行へと移行した。
interreges deinceps Q. Servilius Ahala, §7.17.11M. Fabius, Cn. Manlius, C. Fabius, C. Sulpicius, L. Aemilius, Q. Servilius, M. Fabius Ambustus.
次いで執政代行となったのは、クィントゥス・セルウィリウス・アハラ、マルクス・ファビウス、グナエウス・マンリウス、ガイウス・ファビウス、ガイウス・スルピキウス、ルキウス・アエミリウス、クィントゥス・セルウィリウス、マルクス・ファビウス・アンブストゥスであった。
§7.17.12in secundo interregno orta contentio est, quod duo patricii consules creabantur, intercedentibusque tribunis interrex Fabius aiebat in duodecim tabulis legem esse, ut, quodcumque postremum populus iussisset, id ius ratumque esset; iussum populi et suffragia esse.
第二の執政代行期に、二人のパトリキ執政官を選出しようとしたことから紛争が生じた。 護民官たちが介入権を行使して反対すると、執政代行ファビウスは、十二表法には「民衆が最後に命じた何ものも、それが有効な法となる」という規定があると主張し、投票こそが民衆の命令であると述べた。
§7.17.13cum intercedendo tribuni nihil aliud, quam ut differrent comitia, valuissent, duo patricii consules creati sunt, C. Sulpicius Peticus tertium M. Valerius Publicola, eodemque die magistratum inierunt.
護民官たちは介入権によって、選挙を延期させること以外には何の成果も得られず、結局二人のパトリキ執政官、すなわち三度目の就任となるガイウス・スルピキウス・ペティクスと、マルクス・ウァレリウス・プブリコラが選出され、彼らは同日、執政官職に就任した。