Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §7.16.1-7.16.9

金利制限法の成立とプリウェルヌム降伏

372 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

12分の1の金利法案が可決され、リキニウス・ストロは自身の法案に対する違反で罰せられた。執政官マルキウスがプリウェルヌムを降伏させ凱旋式を挙げた一方、同僚マンリウスは軍営内という異例の場で奴隷解放税を可決したが、護民官らはこれを危険な先例として禁止した。

§7.16.1haud aeque laeta patribus insequenti anno C. Marcio Cn. Manlio consulibus de unciario faenore a M. Duillio L. Menenio tribunis plebis rogatio est perlata; et plebs aliquanto eam cupidius scivit.
翌年、ガイウス・マルキウスとグナエウス・マンリウスが執政官のとき、元老院議員たちにとってそれほど喜ばしくないこととして、12分の1(1オンス)の金利に関する法案が平民護民官マルクス・ドゥイッリウスとルキウス・メネニウスによって可決され、平民はこれをいくぶん熱望して承認した。
§7.16.2ad bella nova priore anno destinata Falisci quoque hostes exorti duplici crimine, quod et cum Tarquiniensibus iuventus eorum militaverat, et eos, qui Falerios perfugerant, cum male pugnatum est, repetentibus fetialibus Romanis non reddiderant.
前年に予定された新しい戦争に加えて、ファリスク人という敵もまた、二重の罪過によって現れた。 それは彼らの若者がタルクィニイ族とともに従軍していたこと、および、敗戦の際にファレリィに逃げ込んだ者たちを、ローマのフェティアリス神官たちが返還を要求した際、引き渡さなかったことであった。
§7.16.3ea provincia Cn. Manlio obvenit.
その任務はグナエウス・マンリウスに割り当てられた。
Marcius exercitum in agrum Privernatem, integrum pace longinqua, induxit militemnque praeda inplevit.
マルキウスは、長年の平和によって無傷であったプリウェルヌムの領野に軍を導き、兵士たちを戦利品で満たした。
ad copiam rerum addidit munificentiam, quod nihil in publicum secernendo augenti rem privatum militi favit.
彼はその豊かさに寛大さを加えた。 というのも、国庫に何も取り分けることなく、私財を増やす兵士を優遇したからである。
§7.16.4Priverlates cum ante moenia sua castris permunitis consedissent, vocatis ad contionem militibus “castra nunc” inquit “vobis hostium urbemque praedae do, si mihi pollicemini vos fortiter in acie operam navaturos nec praedae magis quam pugnae paratos esse. ”
プリウェルヌム人が自分たちの城壁の前に強固な陣営を築いて駐屯していたとき、マルキウスは兵士たちを集会に招集し、「今、私は敵の陣営と都市を皆の獲物として与える。 もし皆が、戦列において勇敢に全力を尽くし、戦闘よりも戦利品に目を奪われないと私に約束してくれるならば」と言った。
§7.16.5signum poscunt ingenti clamore celsique et spe haud dubia feroces in proelium vadunt.
兵士たちは大きな叫び声で合図を要求し、意気揚々と、また疑いのない希望を抱いて勇猛に戦闘へと赴いた。
ibi ante signa Sex. Tullius, de quo ante dictum est, exclamat: “aspice, imperator” inquit, “quem ad modum exercitus tuus tibi promissa praestet” piloque posito stricto gladio in hostem impetum facit.
そこで、以前言及されたセクストゥス・トゥッリウスが最前線の前に進み出て叫んだ。 「将軍よ、見よ」と彼は言った、「あなたの軍隊がいかにあなたへの約束を果たすかを」。 そして彼は槍を置くと、剣を引き抜いて敵に突撃した。
§7.16.6sequuntur Tullium antesignani omnes primoque impetu avertere hostem;
最前線の兵士たち全員がトゥッリウスに続き、最初の突撃で敵を退散させた。
fusum inde ad oppidum persecuti, cum iam scalas moenibus admoverent, in deditionem urbem acceperunt.
そこから彼らは敗走する敵を町まで追撃し、すでに城壁に梯子をかけようとしていたとき、都市は降伏を受け入れた。
triumphus de Privernatibus actus.
プリウェルヌム人に対する凱旋式が挙行された。
ab altero consule nihil memorabile gestum, §7.16.7nisi quod legem novo exemplo ad Sutrium in castris tributim de vicesima eorum, qui manu mitterentur, tulit.
もう一方の執政官によっては、特筆すべきことは何もなされなかったが、ただし、ストリウムにおいて、前代未聞の先例として、陣営の中で部族ごとに、解放される奴隷の価値の20分の1に関する法を可決した。
patres, quia ea lege haud parvum vectigal inopi aerario additum esset, auctores fuerunt;
元老院議員たちは、この法によって、困窮していた国庫に少なくない税が加えられたため、承認を与えた。
§7.16.8ceterum tribuni plebis non tam lege quam exemplo moti, ne quis postea populum sevocaret, capite sanxerunt;
しかし、平民護民官たちは、法そのものよりもその先例に危機感を覚え、今後誰も民衆を(正規の集会以外の場所に)別個に呼び集めることのないよう、死刑をもって禁じた。
nihil enim non per milites iuratos in consulis verba quamvis perniciosum populo, si id liceret, ferri posse.
なぜなら、もしそのようなことが許されるならば、執政官に対して軍事誓言を立てた兵士たちを通じて、民衆にとってどれほど有害なものであっても、可決されないものはないからである。
§7.16.9eodem anno C. Licinius Stolo a M. Popilio Laenate sua lege decem milibus aeris est damnatus, quod mille iugerum agri cum filio possideret emancipandoque filium fraudem legi fecisset.
同じ年に、ガイウス・リキニウス・ストロは、マルクス・ポピリウス・ラエナスによって、彼自身が定めた法律に基づいて1万アスの罰金を科された。 その理由は、彼が息子とともに1000ユゲラの土地を所有し、息子を自立(家長権から解放)させることによって、その法律を欺いたからであった。

語釈・文法注

  1. §7.16.1haud aeque laeta patribus — patribusは形容詞 laeta(喜ばしい)に係る「判断・関与の与格」。「元老院議員たちにとって同様に喜ばしいものではない」という意味になる。
  2. §7.16.2ad bella nova — 前置詞 ad はここでは「〜に加えて(in addition to)」の意味で用いられており、前年に予定された新しい戦争に追加する形でファリスク人の敵対行為が加わったことを示す。
  3. §7.16.3augenti rem privatum militi favit — militiは動詞 favit(faveo「〜を優遇する、〜に味方する」)が支配する与格であり、現在分詞句 augenti rem privatum(私有財産を増やす)によって修飾されている。
  4. §7.16.8nihil enim non... ferri posse — 二重否定(nihil non)によって「どのような法案であっても可決され得る」という強い肯定を表す。iuratos in consulis verba は「執政官の言葉(軍事誓言)に対して誓いを立てた」という意味で、兵士たちの絶対的服従関係を指す。
  5. §7.16.9emancipandoque filium fraudem legi fecisset — 奪格のゲルンディウム(emancipando)が手段(「息子を自立・解放させることによって」)を表す。fraudem legi fecisset の legi は、fraudem facere(〜を欺く)が取る与格(不利益・関与の与格)。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §7.16.1-7.16.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:7.16.1-7.16.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。