§6.40.1adversus tam obstinatam orationem tribunorum cum prae indignitate rerum stupor silentiumque inde ceteros patrum defixisset, §6.40.2Ap. Claudius Crassus, nepos decemviri, dicitur odio magis iraque quam spe ad dissuadendum processisse et locutus in hanc fere sententiam esse:
護民官たちのこのように頑なな演説に対して、事態のあまりの不当さのゆえに、他の貴族たちが驚愕と沈黙によってその場に釘付けにされていたとき、十人委員の孫であるアッピウス・クラウディウス・クラッススが、希望よりもむしろ憎しみと怒りに駆られて反対の説得のために進み出、次のような趣旨で語ったと言われている。
§6.40.3“neque novum neque inopinatum mihi sit, Quirites, si, quod unum familiae nostrae semper obiectum est ab seditiosis tribunis, id nunc ego quoque audiam, Claudiae genti iam inde ab initio nihil antiquius in re publica patrum maiestate fuisse, semper plebis commodis adversatos esse.
「クィリーテースよ、扇動的な護民官たちによって我が一族に対して常に浴びせられてきた唯一の非難を、今や私自身も聞くことになろうとも、それは私にとって新しくも予期せぬことではありません。 すなわち、クラウディウス氏族にとって、建国の初期から国家において貴族の威厳より重要なものはなく、常に平民の利益に反対してきたという非難です。
§6.40.4quorum alterum neque nego neque infitias eo, nos, ex quo adsciti sumus simul in civitatem et patres, enixe operam dedisse, ut per nos aucta potius quam inminuta maiestas earum gentium, inter quas nos esse voluistis, dici vere posset;
それらのうち、前者は私は否定も否認もしません。 すなわち、我々が市民権と同時に貴族の身分に受け入れられて以来、諸君が我々がその一員であることを望んでくれたそれらの氏族の威厳が、我々を通じて損なわれるよりはむしろ高められたと、真実語られうるようにするために、我々が精力的に尽力してきたということです。
§6.40.5illud alterum pro me maioribusque meis contendere ausim, Quirites, nisi, quae pro universa re publica fiant, ea plebi tamquam aliam incolenti urbem adversa quis putet, nihil nos neque privatos neque in magistratibus, quod incommodum plebi esset, scientes fecisse, nec ullum factum dictumve nostrum contra utilitatem vestram, etsi quaedam contra voluntatem fuerint, vere referri posse.
しかしもう一方の非難については、クィリーテースよ、私は自分自身と先祖たちのために、あえてこう主張したい。 ――国家全体のために行われることを、まるで別の都市に住んでいるかのように平民に不利益なものと誰かが考えない限り――我々は私的な立場においても政務官職にあっても、平民に不都合となるようなことを意図して行ったことは何もなく、我々の行為や発言で、諸君の意向に反するものはあったにせよ、諸君の利益に反するものであったと真実伝えられうるものは一つもない、と。
§6.40.6an hoc, si Claudiae familiae non sim nec ex patricio sanguine ortus, sed unus Quiritium quilibet, qui modo me duobus ingenuis ortum et vivere in libera civitate sciam,
それとも、私がクラウディウス家の一員でもなく、貴族の血を引く者でもなく、ただ自分が二人の自由市民から生まれ、自由な国家に生きていると自覚しているだけの、クィリーテースのありふれた一員であったとしても、このことを黙っていられるでしょうか。
§6.40.7reticere possim, L. illum Sextium et C. Licinium, perpetuos si dis placet tribunos, tantum licentiae novem annis, quibus regnant, sumpsisse, ut vobis negent potestatem liberam suffragii non in comitiis, non in legibus iubendis se permissuros esse?
あのルキウス・セクスティウスとガイウス・リキニウス――神々がお望みなら『永久の』護民官たち――が、支配を続けているこの九年間に、これほどの放縦さを身にまとい、諸君に対し、民会においても法律の可決においても、自由な投票権を自分たちが認めようとはしないと言い放つということを。
§6.40.8“sub condicione” inquit “nos reficietis decimum tribunos.
『条件付きで』と彼は言います。 『我々を十回目の護民官に再選せよ』と。
” quid est aliud dicere “quod petunt alii, nos adeo fastidimus, ut sine mercede magna non accipiamus?” sed quae tandem ista merces est,
これは『他人が求めるものを、我々はあまりに侮蔑しているので、莫大な報酬なしには受け取らない』と言うことと、何が違うでしょうか。 しかし、いったいその報酬とはどのようなものでしょうか、諸君が我々を常に平民護民官として戴くための報酬とは。
§6.40.9qua vos semper tribunos plebis habeamus? “ut rogationes” inquit “nostras, seu placent seu displicent, seu utiles seu inutiles sunt, omnes coniunctim accipiatis. ”
『我々の法案を、気に入ろうが入るまいが、有益であろうが無益であろうが、すべて一括して受け入れることだ』と彼は言います。
§6.40.10obsecro vos, Tarquinii tribuni plebis, putate me ex media contione unum civem succlamare: “bona venia vestra liceat ex his rogationibus legere, quas salubres nobis censemus esse,
お願いだから教えてほしい、タルクィニウスのごとき平民護民官たちよ。 私を集会のただ中から叫ぶ一人の市民だと想定してほしい。 『あなた方の許しを得て、これらの法案の中から、我々にとって有益と思われるものを選択し、他のものを否決することは許されるでしょうか』と。
§6.40.11antiquare alias;
すると彼は言うでしょう。
” “non” inquit “licebit, ut de faenore atque agris, quod ad vos omnes pertinet, iubeas, et hoc portenti non fiat in urbe Romana, uti L. Sextium atque hunc C. Licinium consules, quod indignaris, quod abominaris, videas;
『許されない。 諸君全員に関係する利子や土地について賛成票を投じる一方で、ローマの市においてこのような怪異――ルキウス・セクスティウスとこのガイウス・リキニウスを執政官として諸君が目にすること。 これは諸君が憤り、忌み嫌うことである――が起こらないようにすることは。
aut omnia accipe, aut nihil fero. ”
すべてを受け入れるか、あるいは私は何も提案しない』と。
§6.40.12ut si quis ei, quem urgeat fames, venenum ponat cum cibo et aut abstinere eo, quod vitale sit, iubeat aut mortiferum vitali admisceat.
それはまるで、飢えに苦しむ者の前に食物とともに毒を置き、命を維持するものを口にしないよう命じるか、さもなくば命を維持するものに致命的なものを混ぜ合わせるかのようです。
ergo si esset libera haec civitas, non tibi frequentes succlamassent: “abi hinc cum tribunatibus ac rogationibus tuis!” quid? si tu non tuleris, quod commodum est populo accipere, nemo erit, qui ferat?
したがって、もしこの国家が自由であったなら、大勢の者がお前に向かってこう叫んだことでしょう。 『お前の護民官職や法案など持って、ここから失せろ! 』と。 しかし、もしお前が、民衆が受け入れるのに都合の良いものを提案しないというなら、それを提案する者は誰もいなくなるとでもいうのか。
§6.40.13illud si quis patricius, si quis — quod illi volunt invidiosius esse Claudius diceret: “aut omnia accipite, aut nihil fero,” quis vestrum, Quirites, ferret?
もしそのようなことを、ある貴族が、あるいは――彼らがより憎悪をかきたてようとして望むような――あるクラウディウスが、『すべてを受け入れよ、さもなくば私は何も提案しない』と言ったとしたら、クィリーテースよ、諸君のうち誰がそれに耐えられるでしょうか。
§6.40.14numquamne vos res potius quam auctores spectabitis, sed omnia semper, quae magistratus ille dicet, secundis auribus, quae ab nostrum quo dicentur, adversis accipietis?
諸君は決して提案者よりも事柄そのものを見ようとはせず、あの政務官が言うことはすべて常に好意的な耳で受け入れ、我々のうちの誰かから語られることは敵意ある耳で受け入れるのでしょうか。
§6.40.15at hercule sermo est minime civilis;
しかし、なんとまあ、彼らの言論は市民として最もふさわしからぬものです。
quid? rogatio qualis est, quam a vobis antiquatam indignantur? sermoni, Quirites, simillima.
では、諸君によって否決されたことに彼らが憤慨しているその法案はどのようなものでしょうか。 クィリーテースよ、その言論に酷似しています。
“consules” inquit, “rogo, ne vobis, quos velitis, facere liceat. ”
『私は、諸君が望む者を執政官に選ぶことが諸君に許されないよう、法案を提案する』と彼は言います。
§6.40.16an aliter rogat, qui utique alterum ex plebe fieri consulem iubet nec duos patricios creandi potestatem vobis permittit?
どうしても一人の執政官が平民から選出されるべきだと命じ、諸君に二人の貴族を選出する権限を認めない者が、これと異なる提案をしているとでもいうのでしょうか。
§6.40.17si hodie bella sint, quale Etruscum fuit, cum Porsinna Ianiculum insedit, quale Gallicum modo, cum praeter Capitolium atque arcem omnia haec hostium erant, et consulatum cum hoc M. Furio et quolibet alio ex patribus L. ille Sextius peteret, possetisne ferre Sextium haud pro dubio consule esse, Camillum de repulsa dimicare? hocine est in commune honores vocare,
もし今日、ポルシンナがヤニクルムを占拠したときのエトルリア戦争のような、あるいは、カピトリウムと砦を除くこれらすべてが敵のものであった先年のガリア戦争のような戦争が起こり、あのルキウス・セクスティウスが、このマルクス・フリウスや他の任意の貴族とともに執政官職を求めたとしたら、セクスティウスが間違いなく執政官になり、カミッルスが落選の危機と戦うことに、諸君は耐えられたでしょうか。 これが公職を共同のものとすることですか、二人の平民が執政官になることは許されるのに、二人の貴族がなることは許されないようにすることが。
§6.40.18ut duos plebeios fieri consules liceat, duos patricios non liceat? et alterum ex plebe creari necesse sit, utrumque ex patribus praeterire liceat? quaenam ista societas, quaenam consortio est? parum est, si, cuius pars tua nulla adhuc fuit, in partem eius venis, nisi partem petendo totum traxeris?
そして一人が平民から選ばれることが義務づけられるのに、両方の貴族が外されることが許されるようにすることが。 いったいそれはどのような共同関係であり、どのようなパートナーシップなのでしょうか。 これまで何の分け前もなかったものについて、分け前にあずかることだけでは不十分で、一部を求めることで全体を奪い取ろうというのですか。
§6.40.19“timeo” inquit, “ne, si duos licebit creari patricios, neminem creetis plebeium.
『もし二人の貴族の選出が許されるなら、諸君が誰も平民を選ばないのではないかと私は恐れる』と彼は言います。
” quid est dicere aliud “quia indignos vestra voluntate creaturi non estis, necessitatem vobis creandi, quos non vultis, inponam?” quid sequitur,
これは『諸君が自らの意志で選ぶに値しない者たちを選ぼうとしないから、諸君が望まない者を選ばねばならないという強制を諸君に課そう』と言うことと、何が違うでしょうか。
§6.40.20nisi ut ne beneficium quidem debeat populo, si cum duobus patriciis unus petierit plebeius et lege se, non suffragio, creatum dicat?
何が結果として生じるでしょうか、もし二人の貴族とともに一人の平民が立候補し、自分は投票によってではなく、法律によって選出されたのだと主張するなら、民衆に対して恩義を負うことさえなくなる、ということ以外に。 」