§5.34.1de transitu in Italiam Gallorum haec accepimus: Prisco Tarquinio Romae regnante Celtarum, quae pars Galliae tertia est, penes Bituriges summa imperii fuit;
ガリア人のイタリアへの渡来については、我々は以下のように受け取っている。 タルキニウス・プリスクスがローマで王として統治していたとき、ガリアの三分の一にあたるケルト人のうち、支配権はビトゥリゲス族の手中にあった。
ii regem Celtico dabant.
彼らがケルト全体に王を提供していた。
Ambigatus is fuit,
その王はアンビガトゥスであり、彼は自分自身の、また国家の、徳と幸運によってきわめて強力であった。
§5.34.2virtute fortunaque cum sua tum publica praepollens, quod in imperio eius Gallia adeo frugum hominumque fertilis fuit, ut abundans multitudo vix regi videretur posse.
というのも、彼の統治下においてガリアは穀物と人間に関してあまりにも豊かであったため、あふれんばかりの群衆はほとんど統治不可能であるように思われたからである。
§5.34.3hic magno natu ipse iam exonerare praegravante turba regnum cupiens Bellovesum ac Segovesum, sororis filios, inpigros iuvenes, missurum se esse in quas dii dedissent auguriis sedes ostendit: §5.34.4quantum ipsi vellent numerum hominum excirent, ne qua gens arcere advenientes posset.
この男は、自身がすでに高齢であり、重荷となっている群衆から王国を解放したいと望んで、姉妹の息子たちである、精力的で若いベッロウェススとセゴウェススを、神々が鳥占によって与えるであろう居住地へと送るつもりであることを明らかにした:彼ら自身が望むだけの数の人間を連れ出して、いかなる民族も、やって来る彼らを拒むことができないようにせよ、というのである。
tum Segoveso sortibus dati Hercynii saltus;
そのとき、セゴウェススには、くじによってヘルキュニアの森が与えられた。
Belloveso haud paulo laetiorem in Italiam viam di dabant.
ベッロウェススには、神々ははるかに喜ばしい、イタリアへの道を与えていた。
§5.34.5is, quod eius ex populis abundabat, Bitariges, Arvernos, Senones, Haeduos, Ambarros, Carnutes, Aulercos excivit.
彼は、自分の民のうちで過剰であった者たち、すなわちビトゥリゲス族、アルウェルニ族、セノネス族、ハエドゥイ族、アンバルリ族、カルヌテス族、アウレルキ族を連れ出した。
profectus ingentibus peditum equitumque copiis in Tricastinos venit.
巨大な歩兵と騎兵の軍勢を率いて出発し、トリカスティニ族の領地へと至った。
Alpes inde oppositae erant; §5.34.6quas inexsuperabiles visas haud equidem miror nulladum via, quod quidem continens memoria sit, nisi de Hercule fabulis credere libet, superatas.
そこから先には、アルプス山脈がそびえ立っていた;それらが越えられないものと思われたことも、私としては全く不思議ではない。 というのも、ヘラクレスに関する神話を信じるのでなければ、確かな記憶が存する限り、それまでいかなる道によっても越えられたことがなかったからである。
§5.34.7ibi cum velut saeptos montium altitudo teneret Gallos circumspectarentque, quanam per iuncta caelo iuga in alium orbem terrarum transirent, religio etiam tenuit, quod adlatum est advenas quaerentes agrum ab Salluvium gente oppugnari.
そこにおいて、山の高さがガリア人たちをいわば閉じ込めておき、彼らが、どのようにして天に届くほどの尾根を越えて別の世界へと渡るべきか見回していたとき、ある信仰上の配慮も彼らを引き留めた。 土地を求めている渡来者たちが、サッルウィイ族によって攻撃されているという知らせが届いたからである。
§5.34.8Massilienses erant ii navibus a Phocaea profecti.
彼らは、ポカイアから船で出発したマッシリア人であった。
id Galli fortunae suae omen rati adiuvere, ut, quem primum in terram egressi occupaverant locum, patientibus Salluviis communirent.
ガリア人はこれを自分たちの幸運の兆しと見なして、彼らを援助し、マッシリア人が陸に上がって最初に占拠した場所を、サッルウィイ族が黙認する中で、要塞化できるようにした。
§5.34.9ipsi per Taurinos saltus vallemque Duriae Alpis transcenderunt fusisque acie Tuscis haud procul Ticino flumine, cum, in quo consederant, agrum Insubrium appellari audissent, cognominem Insubribus, pago Haeduorum, ibi omen sequentes loci condidere urbem; Mediolanium appellarunt.
彼ら自身はタウリニの森とドゥリアの谷を通ってアルプスを越え、ティキヌス川の近くでの戦闘でエトルリア人を敗走させ、自分たちが定住した土地が「インスブレスの土地」と呼ばれているのを耳にしたとき、ハエドゥイ族の村であるインスブレス族と同名であったため、その場所の兆しに従って、そこに都市を創建し、メディオラニウムと名付けた。