Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §5.32.1-5.32.9

ガリア人侵攻の前兆とカミルスの追放

291 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

新執政武官たちはウォルシニ族とサッピナテス族の戦争を有利に進めて休戦を結ぶ。一方、ガリア人襲来を警告する神の声は無視され、カミッルスは弾劾されて亡命を余儀なくされる。

§5.32.1kalendis Quinctilibus magistratum occepere L. Lucretius, Ser. Sulpicius, M. Aemilius, L. Furius Medullinus septimum, Agrippa Furius, C. Aemilius iterum.
7月1日に、ルキウス・ルクレティウス、セルウィウス・スルピキウス、マルクス・アエミリウス、7度目のルキウス・フリウス・メドゥッリヌス、アグリッパ・フリウス、2度目のガイウス・アエミリウスが政務官職に就任した。
ex his L. Lucretio §5.32.2et C. Aemilio Volsinienses provincia evenit, Sappinates Agrippae Furio et Ser. Sulpicio.
彼らのうち、ルキウス・ルクレティウスとガイウス・アエミリウスにはウォルシニ族との戦いが、アグリッパ・フリウスとセルウィウス・スルピキウスにはサッピナテス族との戦いが管轄任務として割り当てられた。
prius cum Volsiniensibus pugnatum est.
最初にウォルシニ族との間で戦いが行われた。
§5.32.3bellum numero hostium ingens, certamine haud sane asperum fuit.
戦争は敵の数においては大規模であったが、実際の戦闘においては決して激しいものではなかった。
fusa primo concursu acies, in fugam versa milia octo armatorum ab equitibus interclusa positis armis in deditionem venerunt.
最初の衝突で敵の戦列は崩されて敗走し、退路を騎兵によって絶たれた8000人の武装兵が、武器を置いて降伏した。
§5.32.4eius belli fama effecit, ne se pugnae committerent Sappinates; moenibus armati se tutabantur.
この戦争の噂によって、サッピナテス族は交戦を避けるようになり、城壁に拠って武装して身を守った。
Romani praedas passim et ex Sappinati agro et ex Volsiniensi nullo eam vim arcente egerunt, §5.32.5donec Volsiniensibus fessis bello ea condicione, ut res populo Romano redderent stipendiumque eius anni exercitui praestarent, in viginti annos indutiae datae.
ローマ軍は、その略奪行為を阻む者が誰もいない中で、サッピナテスとウォルシニの両方の領土から至る所で戦利品を奪い去った、そしてついに、戦争に疲弊したウォルシニ族に、ローマ人民に財産を返還し、その年の軍隊の給与を支払うという条件で、20年間の休戦が与えられた。
§5.32.6eodem anno M. Caedicius de plebe nuntiavit tribunis se in Nova via, ubi nunc sacellum est supra aedem Vestae, vocem noctis silentio audisse clariorem humana, quae magistratibus dici iuberet Gallos adventare.
同じ年に、平民出身のマルクス・カエディキウスが、現在はウェスタ神殿の上の小神堂がある新道において、夜の静寂の中に、人間のものよりも明瞭な声で、ガリア人が近づいていることを政務官たちに伝えるよう命じるのを聞いた、と護民官たちに報告した。
§5.32.7id, ut fit, propter auctoris humilitatem spretum et quod longinqua eoque ignotior gens erat.
その報告は、よくあるように、報告者の身分の低さのために、またガリア人が遠方でありそれゆえにいっそう未知の民族であったために軽視された。
neque deorum modo monita ingruente fato spreta, sed humanam quoque opem, quae una erat, M. Furium ab urbe amovere.
そして、宿命が迫る中で神々の警告が軽視されただけでなく、唯一の人間的な救い手であったマルクス・フリウスをも、彼らは都市から遠ざけてしまった。
§5.32.8qui, die dicta ab L. Apuleio tribuno plebis propter praedam Veientanam, filio quoque adulescente per idem tempus orbatus cum accitis domum tribulibus et clientibus, quae magna pars plebis erat, percunctatus animos eorum responsum tulisset, se conlaturos quanti damnatus esset,
彼は、ウェイイの戦利品を巡って平民護民官ルキウス・アプレイウスによって裁判の期日を指定され、また同じ時期に若き息子を失っていたが、自宅に部族民やクリエンテス(彼らは平民の大きな部分を占めていた)を呼び集めて彼らの意向を尋ねたところ、「科されるであろう罰金を自分たちで出し合うことはするが、彼を無罪にすることはできない」という回答を得たため、亡命へと旅立った。
§5.32.9absolvere eum non posse, in exilium abiit, precatus ab diis inmortalibus, si innoxio sibi ea iniuria fieret, primo quoque tempore desiderium sui civitati ingratae facerent.
その際、もし無実の自分にこの不当な仕打ちが加えられているのであれば、できるだけ速やかに、恩知らずな市民たちに自分を切望させるようにと不死なる神々に祈った。
absens quindecim milibus gravis aeris damnatur.
彼は不在のまま、重銅貨1万5千アスの罰金を宣告された。

語釈・文法注

  1. 5.32.2Volsinienses provincia evenit — Volsiniensesは男性複数主格で、動詞evenit(単数)の主語のように見えるが、ここでは「ウォルシニ族(との戦争)」という概念が主語であり、単数主格のprovinciaが「任務」として述語的に同格で置かれて動詞と一致している。
  2. 5.32.6quae magistratibus dici iuberet Gallos adventare — 関係代名詞quaeの先行詞はvocem。接続法iuberetは間接話法(伝聞)の節内にあるため。iuberetは受動不定詞diciを目的語に取り、さらにdiciの主語(対格)として対格不定詞句Gallos adventare(ガリア人が接近していること)が置かれている二重の不定詞構造。
  3. 5.32.8qui, die dicta ... in exilium abiit — 主節の骨格はqui... in exilium abiit(彼は亡命へと旅立った)。その間に、(1)奪格絶対die dicta...、(2)完了分詞orbatus、(3)cum歴史節cum... responsum tulissetが挿入されている。cum節内にはさらに奪格絶対accitis...、関係節quae...、異動詞完了分詞percunctatus、およびresponsumの内容を示す不定詞句se conlaturos [esse]... absolvere eum non posseが入れ子になっている。
  4. 5.32.9desiderium sui — suiは三人称再帰代名詞の属格であり、ここでは名詞desiderium(切望、必要性)に対する客観的属格(「自分自身に対する渇望」)として機能している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §5.32.1-5.32.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:5.32.1-5.32.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。