§5.20.1dictator cum iam in manibus videret victoriam esse, urbem opulentissimam capi tantumque praedae fore, quantum non omnibus in unum conlatis ante bellis fuisset, §5.20.2ne quam inde aut militum iram ex malignitate praedae partitae aut invidiam apud patres ex prodiga largitione caperet, litteras ad senatum misit: deum inmortalium benignitate,
独裁官は、勝利がすでに手の中にあり、極めて豊かな都市が攻略されつつあって、かつてすべての戦争を一つに合わせても生じなかったほどの多くの戦利品が得られるであろうことを見通したとき、それによって、戦利品の分配のけちくささから生じる兵士たちの怒りをも、気前のよい施しから生じる元老院議員たちの間の反感をも自分が買わずに済むように、元老院に書簡を送った。
§5.20.3suis consiliis, patientia militum Veios iam fore in potestate populi Romani; quid de praeda faciendum censerent?
そこには、不死なる神々の慈悲と、彼自身の策略、そして兵士たちの忍耐によって、ウェイイは間もなくローマ人民の支配下に入るであろうこと、戦利品についてどうすべきだと考えるか、と書かれていた。
§5.20.4duae senatum distinebant sententiae, senis P. Licini, quem primum dixisse a filio interrogatum ferunt, edici palam placere populo, ut, qui particeps esse praedae vellet,
元老院では二つの意見が対立していた。 一つは老プブリウス・リキニウスのもので、彼は息子に問われて最初に発言したと伝えられるが、人民に対して、戦利品の分け前に預かりたい者はウェイイの陣営に赴くべきであると、公に布告することをよしとするものであった。
§5.20.5in castra Veios iret, altera Ap. Claudi, qui largitionem novam, prodigam, inaequalem, inconsultam arguens, si semel nefas ducerent captam ex hostibus in aerario exhausto bellis pecuniam esse, auctor erat stipendii ex ea pecunia militi numerandi, ut eo minus tributi plebes conferret;
もう一つはアッピウス・クラウディウスのもので、彼はこの前例のない、浪費的で、不平等で、軽率な施しを非難し、もし戦争によって枯渇した国庫に、敵から奪った資金を入れることを一度でも罪悪とみなすのであれば、その資金から兵士たちに給与を支払うことを勧める者であり、そうすればその分だけ平民が納める戦費を少なくすることができるとした。
§5.20.6eius enim doni societatem sensuras aequaliter omnium domos, non avidas in direptiones manus otiosorum urbanorum praerepturas fortium bellatorum praemia esse, cum ita ferme eveniat, ut segnior sit praedator, ut quisque laboris periculique praecipuam petere partem soleat.
なぜなら、その贈り物の恩恵はすべての家が平等に被ることになり、都市で何もしないで略奪を貪る者たちの手が、勇敢な戦士たちの報酬を横取りするようなことにはならないからである。 実際、困難や危険の最も大きな部分を引き受ける者ほど、略奪の際には手ぬるくなりがちである、ということが大抵起こるのだから。
Licinius contra suspectam §5.20.7et invisam semper eam pecuniam fore aiebat causasque criminum ad plebem, seditionum inde ac legum novarum praebituram;
これに対してリキニウスは、その資金は常に疑念の目で見られ、憎まれることになるだろうと言い、平民に対する非難の、またそこから生じる暴動や新法の提出の口実を与えることになるだろうと主張した。
§5.20.8satius igitur esse reconciliari eo dono plebis animos, exhaustis atque exinanitis tributo tot annorum succurri et sentire praedae fructum ex eo bello, in quo prope consenuerint.
したがって、その贈り物によって平民の心を和らげ、長年の戦費によって使い果たされ、枯渇した人々を救済し、その中で彼らが老いさらばえるほどであったあの戦争から得られる戦利品の果実を彼らに実感させる方がより良い。
gratius id fore laetiusque, quod quisque sua manu ex hoste captum domum rettulerit, quam si multiplex alterius arbitrio accipiat.
他人の裁定によってその何倍ものものを受け取るよりも、めいめいが自分の手で敵から奪い取ったものを家に持ち帰る方が、より好ましく、喜ばしいだろう。
§5.20.9ipsum dictatorem fugere invidiam ex eo criminaque;
独裁官自身も、そこから生じる反感や非難を避けようとしている。
eo delegasse ad senatum;
だからこそ、彼はこの件を元老院に委ねたのだ。
senatum quoque debere reiectam rem ad se permittere plebi ac pati habere, quod cuique fors belli dederit.
元老院としても、自分たちに投げ返されたこの問題を平民に委ね、戦争の運命がめいめいに与えたものを、彼らが手にするのを許すべきである。
haec tutior visa sententia est,
この意見の方がより安全であると思われた。
§5.20.10quae popularem senatum faceret.
それは元老院を人民に受けのよいものにするものであった。
edictum itaque est, ad praedam Veientem, quibus videretur, in castra ad dictatorem proficiscerentur.
それゆえ、ウェイイの戦利品のために、そう望む者は、陣営の独裁官のもとへ出発せよとの布告が出された。