Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §45.5.1-45.5.12

オクタウィウスの到着とエウアンドロスの殺害

1731 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

グナエウス・オクタウィウスの艦隊がサモトラケに到着する。ローマの青年アティリウスはサモトラケの人々に対し、エウメネス王暗殺未遂の犯人エウアンドロスが島を汚していると告発し、これを受けてペルセウスは自身の関与発覚を防ぐためエウアンドロスを暗殺させる。

§45.5.1quae dum aguntur, classis Cn. Octavi Samothracam est adpulsa.
これらのことが行われている間に、グナエウス・オクタウィウスの艦隊がサモトラケ島に到着した。
is quoque praesenti admoto terrore modo minis, modo spe perlicere, ut se traderet, cum conaretur, adiuvit in hoc eum res seu casu contracta seu consilio.
彼もまた、目前の恐怖を突きつけ、ある時は脅し、ある時は希望によって彼を降伏へと誘い出そうと試みていたが、偶然によるものか、あるいは意図的なものか、発生した事態がこのことにおいて彼を助けた。
§45.5.2L. Atilius, inlustris adulescens, cum in contione esse populum Samothracum animum advertisset, a magistratibus petit, ut sibi paucis adloquendi populi potestatem facerent.
著名な青年ルキウス・アティリウスは、サモトラケの民衆が集会を開いていることに気づくと、自分に民衆へ向けて短い言葉で話しかける機会をくれるよう政務官たちに求めた。
§45.5.3permisso “utrum nos, hospites Samothraces, vere accepimus an falso sacram hanc insulam et augusti totam atque inviolati soli esse?”
許可が与えられると、彼は言った。 「サモトラケの主人のみなさん、この島が神聖であり、その全体が尊く不可侵の土地であると、私たちは正しく聞いているのでしょうか、それとも誤ってでしょうか。
§45.5.4cum creditae sanctitati adsentirentur omnes, “cur igitur” inquit “pollui eam homicida, sanguine regis Eumenis violavit, et, cum omnis praefatio sacrorum eos, quibus non sint purae manus, sacris arceat, vos penetralia vestra contaminari cruento latronis corpore sinetis?”
」全員が、信じられている神聖さに同意すると、彼は言った。 「では、なぜ殺人者がそれを汚し、エウメネス王の血によってそれを冒したというのに、そして、祭儀のあらゆる宣告が、手が清らかでない人々を祭儀から遠ざけるというのに、あなた方は、自分たちの最も神聖な場所が、強盗の血まみれの身体によって汚されるのを許すのですか。
§45.5.5nobilis fama erat apud omnes Graeciae civitates Eumenis regis per Euandrum Delphis prope perpetrata caedes.
」エウアンドロスを通じてデルポイでほぼ成し遂げられたエウメネス王の殺害は、ギリシアのすべての国家の間で有名な噂となっていた。
§45.5.6itaque, praeterquam quod in potestate Romanorum sese insulamque totam et templum cernebant esse, ne inmerito quidem ea sibi exprobrari rati, Theondan, qui summus magistratus apud eos erat — regem ipsi appellant —, ad Persea mittunt, qui nuntiaret argui caedis Euandrum Cretensem;
それゆえ、彼らは自分たちと島全体、そして神殿がローマ人の権限下にあることを悟っていただけでなく、これらの非難が自分たちに対して不当になされているわけではないと考え、自分たちの間で最高政務官であったテオンダス ── 彼ら自身は王と呼んでいるが ── をペルセウスのもとへ遣わし、クレタ人エウアンドロスが殺害の罪で告発されていることを告げさせた。
§45.5.7esse autem iudicia apud sese more maiorum conparata de iis, qui incestas manus intulisse intra terminos sacratos templi dicantur;
また、自分たちの間には先祖の慣習に従って用意された裁判があり、それは神殿の神聖な境界の内部に汚れた手を持ち込んだと言われる人々に関するものであるとも。
§45.5.8si confideret Euander innoxium se rei capitalis argui, veniret ad causam dicendam; si committere se iudicio non auderet, liberaret religione templum ac sibimet ipse consuleret.
もしエウアンドロスが、自分が死罪について無実の罪で告発されていると確信しているなら、弁明を行うために来るべきであり、もし裁判に身を委ねる勇気がないなら、神殿を宗教的不浄から解放し、彼自身で身の振り方を考えるべきであると。
§45.5.9Perseus sevocato Euandro iudicium subeundi nullo pacto auctor esse: nec causa nec gratia parem fore.
ペルセウスはエウアンドロスを脇に呼び寄せ、彼が裁判を受けることを決して勧めなかった。 道理においても好意においても、互角ではいられないだろうからである。
suberat et ille metus, ne damnatus auctorem se nefandi facinoris protraheret.
また、もし彼が有罪判決を受ければ、自分をその極悪な犯行の首謀者として引き出すのではないかという懸念も根底にあった。
reliqui quid esse, nisi ut fortiter moriatur?
勇敢に死ぬことのほかに、何が残されているだろうか。
§45.5.10nihil palam abnuere Euander; sed cum veneno se malle mori quam ferro dixisset, occulte fugam parabat.
エウアンドロスは表立っては何も拒絶しなかったが、剣によるより毒によって死ぬことを望むと言うと、密かに逃亡の準備をしていた。
quod cum renuntiatum regi esset, metuens, ne tamquam a se subtracto poenae reo iram Samothracum in se converteret, interfici Euandrum iussit.
このことが王に報告されると、被告が自分によって刑罰から逃がされたかのように見なされてサモトラケの人々の怒りを自分に向けさせることを恐れ、ペルセウスはエウアンドロスを殺害することを命じた。
§45.5.11qua perpetrata temere caede subit extemplo animum, in se nimirum receptam labem, quae Euandri fuisset;
この軽率に行われた殺害ののち、すぐに彼の心に思いが浮かんだ。
ab illo Delphis volneratum Eumenen, ab se Samothracae Euandrum occisum; ita duo sanctissima in terris templa se uno auctore sanguine humano violata.
エウアンドロスの(罪)であった汚れが、間違いなく自分自身に引き受けられたこと、彼によってデルポイでエウメネスが傷つけられ、自分によってサモトラケでエウアンドロスが殺されたこと、こうして、地上で最も神聖な二つの神殿が、自分一人の首謀によって人間の血で汚されたことが。
§45.5.12huius rei crimen corrupto pecunia Theonda avertit, ut renuntiaret populo Euandrum sibi ipsum mortem conscisse.
彼は、金でテオンダスを買収してこの出来事の罪をそらし、エウアンドロスが自分で自分に死をもたらしたと民衆に報告させた。

語釈・文法注

  1. §45.5.4pollui — 伝承の pollui(受動不定詞)は文法的に解釈が困難であり、多くの校訂本では polluit(完了能動直説法「汚した」)と修正される。本訳でも「殺人者がそれを汚し、…冒した」と、polluit として解釈している。
  2. §45.5.9iudicium subeundi — subeundi は動名詞の属格であり、直接目的語として対格の iudicium を取っている(動形容詞の一致構文 iudicii subeundi ではなく)。この属格動名詞+対格目的語の構成は、名詞 auctor(「勧める者」)にかかる。
  3. §45.5.11subit extemplo animum — subit(「心に浮かぶ」)の主語は、それに続く一連の対格不定詞(A.C.I.)節(receptam [esse] labem、volneratum [esse] Eumenen、occisum [esse] Euandrum、violata [esse] templa)である。
  4. §45.5.12ut renuntiatum — 伝承の renuntiatum(分詞またはスピーヌム)は、接続詞 ut の後で動詞(renuntiaret「報告させるために」)の役割を果たすよう修正して解釈される。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §45.5.1-45.5.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:45.5.1-45.5.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。