Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §45.20.1-45.20.10

アッタロスの演説と冷遇されるロドス使節

1746 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

アッタロスは元老院で兄を非難せず、王国の利益と自身の限られた要求のみを述べて去り、多大な称賛を得る。一方、ロドス人の使節はローマから冷遇され、平伏して自国の赦免を懇願する。

§45.20.1haec plus valuere in Attali animo.
これらの言葉がアッタロスの心の中でより大きな力を持った。
itaque introductus in senatum gratulatus victoriam est;
それゆえ、彼は元老院に導入されると、(ローマの)勝利を祝した。
sua merita eo bello fratrisque, si qua erant, et Gallorum defectionem, quae nuper ingenti motu facta erat, exposuit;
その戦争における彼自身と兄の功績(もしあれば)と、最近大きな動乱を伴って起こったガリア人の反乱について説明した。
§45.20.2petit, ut legatos mitteret ad eos, quorum auctoritate ab armis avocarentur.
彼は、その権威によって彼ら(ガリア人)を武器から遠ざけるような使節を彼らのもとに派遣することを求めた。
his pro regni utilitate editis mandatis, Aenum sibi et Maroneam petit.
王国の利益のためにこれらの要求を述べた後、彼はアイノスとマロネイアを自分に与えるよう求めた。
§45.20.3ita destituta eorum spe, qui fratre accusato partitionem regni petiturum crediderant, curia excessit.
このように、兄を非難して王国の分割を求めるだろうと彼が信じていた者たちの期待を裏切って、彼は議場を去った。
raro alias quisquam rex aut privatus tanto favore tantoque omnium adsensu est auditus: omnibus honoribus muneribusque et praesens est cultus et proficiscentem prosecuti sunt.
他の時に王であれ私人であれ、これほどの好意と全員の一致した賛同をもって話を聞かれた者は稀である。 彼は滞在中もあらゆる名誉と贈り物で敬われ、出発する際にも人々は見送った。
§45.20.4inter multas Asiae Graeciaeque legationes Rhodiorum maxime legati civitatem converterunt.
アジアやギリシアからの多くの使節の中で、ロドス人の使節が最も市民の関心を引きつけた。
§45.20.5nam cum primo in veste candida visi essent, quod et gratulantis decebat, et, si sordidam vestem habuissent, lugentium Persei casum praebere speciem poterant,
というのも、最初彼らは白い服を着て現れたが、それは祝意を表す者にふさわしく、また、もし汚れた服を着ていたなら、ペルセウスの没落を嘆く者たちの外見を与えかねなかったからである。
§45.20.6postquam consulti ab M. Iunio consule patres stantibus in comitio legatis, an locum, lautia senatumque darent, nullum hospitale ius in iis esse servandum censuerunt,
執政官マルクス・ユニウスによって、使節たちが民会場に立っている間に、彼らに宿舎、饗応、および元老院との謁見を与えるべきかどうか諮問された後、元老院議員たちは彼らに対してはいかなる歓待の権利も守られるべきではないと決議した。
§45.20.7egressus e curia consul, cum Rhodii gratulatum se de victoria purgatumque civitatis crimina dicentes venisse petissent, ut senatus sibi daretur, pronuntiat sociis et amicis et alia comiter atque hospitaliter praestare Romanos et senatum dare consuesse:
議場から出てきた執政官は、ロドス人たちが勝利を祝い、自国の罪を釈明するために来たと述べて、元老院との謁見を求めたのに対し、ローマ人は同盟者や友人に対しては、他のことも親切かつ歓待をもって提供し、元老院(との謁見)を与えるのを常としていると告げた。
§45.20.8Rhodios non ita meritos eo bello, ut amicorum sociorumque numero habendi sint;
ロドス人はあの戦争において、友人や同盟者の数に加えられるに値するような功績を立ててはいない、と。
§45.20.9his auditis prostraverunt se omnes humi consulemque et cunctos, qui aderant, orantes, ne nova falsaque crimina plus obesse Rhodiis aecum censerent quam antiqua merita, quorum ipsi testes essent.
これを聞くと、彼らはみな地面に平伏し、執政官やその場にいたすべての人々に、新しく偽りの罪状が、彼ら自身が目撃者である古い功績よりもロドス人に害を及ぼすことを正当とみなさないようにと懇願した。
§45.20.10extemplo veste sordida sumpta domos principum cum precibus ac lacrimis circumibant orantes, ut prius cognoscerent causam quam condemnarent.
即座に汚れた服を着て、彼らは涙と懇願をもって有力者たちの家々を巡り、有罪を宣告する前にまず事情を調査してくれるよう求めた。

語釈・文法注

  1. §45.20.3petiturum — 未来不定詞 `petiturum [esse]` の意味上の主語である対格の `eum`(アッタロス)が省略されている。また、`fratre accusato` は「兄を非難した上で」を意味する絶対奪格である。
  2. §45.20.5poterant — 条件節 `si ... habuissent`(接続法過去完了、過去の反実仮想)に対する帰結節の動詞。ラテン語では、能力、義務、可能性を表す動詞(ここでは `possum`)が帰結節で用いられる場合、反実仮想であっても接続法ではなく直説法(未完了過去 `poterant`)が選ばれるのが一般的である。
  3. §45.20.7gratulatum — 動詞 `gratulor` の対格スピーヌム(目的のスピーヌム)であり、運動を表す動詞 `venisse`(「来たこと」)に係る。「祝うために」という目的を表す。続く `purgatum` も同様に、目的語 `crimina` を伴う目的のスピーヌムである。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §45.20.1-45.20.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:45.20.1-45.20.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。