Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §45.16.1-45.16.8

属州の再編と前兆への贖罪および勝利の奉納

1742 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

新たな執政官のもとで属州の再編が行われ、不吉な前兆の報告に伴い神々への祈願と清めの儀式が執り行われた。またマケドニア戦争の勝利を記念して神々へ大規模な贈り物を捧げることが決議された。

§45.16.1Q. Aelio M. Iunio consulibus de provinciis referentibus censuere patres duas provincias Hispaniam rursus fieri, quae una per bellum Macedonicum fuerat;
執政官クィントゥス・アエリウスとマルクス・ユニウスが属州について諮問した際、元老院議員たちは、マケドニア戦争中に一つに統合されていたヒスパニアを、再び二つの属州に分けることを議決した。
§45.16.2et Macedoniam Illyricumque eosdem, L. Paulum et L. Anicium, obtinere, donec de sententia legatorum res et bello turbatas et in statum alium ex regno formandas conposuissent.
また、マケドニアとイリュリクムについては、同じ人々、すなわちルキウス・パウルスとルキウス・アニキウスが、使節たちの意見に従って、戦争によって混乱し、かつ王国から別の体制へと再編されるべき諸情勢を整理し終えるまで、引き続き保持することを議決した。
§45.16.3consulibus Pisae et Gallia decretae cum binis legionibus quinum milium et ducenorum peditum et equitum quadringenorum.
執政官たちには、それぞれ五千二百人の歩兵と四百人の騎兵からなる二つの軍団を伴って、ピサエとガリアが割り当てられた。
praetorum sortes fuere, Q. Cassi urbana, M’.
法務官の抽選の結果は以下の通りであった。
Iuventi Talnae inter peregrinos, Ti. Claudi Neronis Sicilia, Cn. Fulvi Hispania citerior, ulterior C. Licini Nervae.
クィントゥス・カッシウスが首都法務官、マニウス・ユウェンティウス・タルナが外国人管轄、ティベリウス・クラウディウス・ネロがシキリア、グナエウス・フルウィウスが近ヒスパニア、ガイウス・リキニウス・ネルウァが遠ヒスパニアとなった。
§45.16.4A. Manlio Torquato Sardinia obvenerat: at nequiit ire in provinciam, ad res capitalis quaerendas ex senatus consulto retentus.
アウルス・マンリウス・トルクァトゥスにはサルディニアが当たっていたが、元老院決議によって重大な事件を審理するために留め置かれ、属州に赴くことができなかった。
§45.16.5de prodigiis deinde nuntiatis senatus est consultus.
その後、報告された前兆について元老院の諮問が行われた。
aedes deum Penatium in Velia de caelo tacta erat et in oppido Minervio duae portae et muri aliquantum.
ウェリアのペナテス神々の神殿が落雷を受け、ミネルウィウムの町では二つの門と城壁のかなりの部分が被害に遭った。
Anagniae terra pluerat et Lanuvi fax in caelo visa erat;
アナグニアでは土が降り、ラヌウィウムでは天に松明のような光が見えた。
et Calatiae in publico agro M. Valerius civis Romanus nuntiabat e foco suo sanguinem per triduum et duas noctes manasse.
またカラティアの公有地では、ローマ市民のマルクス・ワレリウスが、自分の家の炉から三日二晩にわたって血が流れ出たと報告した。
§45.16.6ob id maxime decemviri libros adire iussi supplicationem in diem unum populo edixerunt et quinquaginta capris in foro sacrificaverunt.
主にこのために、シビュラの書を調べるよう命じられた十人委員は、人民に一日間の祈祷を命じ、フォーラムで五十頭の雌山羊を犠牲として捧げた。
et aliorum prodigiorum causa diem alterum supplicatio circa omnia pulvinaria fuit et hostiis maioribus sacrificatum est et urbs lustrata. §45.16.7item.
また他の前兆のために、さらにもう一日、すべての神座の周りでの祈願が行われ、大きな犠牲獣が捧げられ、都市が清められた。
quod ad honorem deum inmortalium pertineret, decrevit senatus, ut, quoniam perduelles superati, Perseus et Gentius reges cum Macedonia atque Illyrico in potestate populi Romani essent, ut, §45.16.8quanta dona Ap. Claudio M. Sempronio consulibus ob devictum Antiochum regem data ad omnia pulvinaria essent, tanta Q. Cassius et M’. Iuventius praetores curarent danda.
同様に、不死なる神々の栄誉に関わることとして、国家の敵が打ち倒され、王であるペルセウスとゲンティウスがマケドニアおよびイリュリクムとともにローマ人民の支配下に入ったのであるから、執政官アッピウス・クラウディウスとマルクス・センプローニウスの時代に、アンティオコス王を完全に破ったことで、すべての神座に捧げられたのと同等の贈り物を、法務官クィントゥス・カッシウスとマニウス・ユウェンティウスが手配して捧げるべきであることを決議した。

語釈・文法注

  1. §45.16.1de provinciis referentibus — 執政官を主語とする奪格絶対句。執政官が就任直後に、属州の割り当てについて元老院に報告または諮問したことを表す。
  2. §45.16.2donec ... conposuissent — 接続法過去完了形。donec(〜するまで)に導かれる節で、歴史的過去(censuere)に続く時制の一致により接続法過去完了が選ばれており、将来の完了(〜し終えた時)の想定を表す。
  3. §45.16.2res et bello turbatas et in statum alium ex regno formandas — 対格名詞 res を、過去分詞 turbatas と、義務・予定を表す動形容詞(ゲルンディウム形容詞)formandas の双方が et...et によって並列して修飾している。
  4. §45.16.7ut, ... ut, — decrevit senatus の目的節を導く接続詞 ut が、長い挿入句(quoniam節など)の後に、§45.16.8の冒頭で再び重複して繰り返されている破格(anacoluthon)の一例。
  5. §45.16.8ob devictum Antiochum regem — 「前置詞 ob +名詞+受動分詞」の構成(ab urbe condita 構文)。「アンティオコス王が完全に打ち負かされたことのために」と、分詞の動作を中心に名詞的に訳す。
  6. §45.16.8curarent danda — curo + 動形容詞(ゲルンディウム形容詞)の対格。「〜が捧げられる(与えられる)よう手配する」という、義務や行為の委任を表す構文。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §45.16.1-45.16.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:45.16.1-45.16.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。